III SA/Kr 1148/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wtrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 czerwca 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 15 czerwca 2016 r. znak: [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] 2016 r. w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwocie 22118,21 zł łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za okres od 1 lipca 2012 r. na rzecz uprawnionych R. R., D. R. i K. R. Na powyższą decyzję organu II instancji skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze skarżący dodatkowo wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podał, że jest w trudnej sytuacji majątkowo-życiowej, z trudem ponosi koszty codziennego utrzymania i wątpliwym jest możliwość wyegzekwowania jakichkolwiek kwot. Pozbawienie skarżącego najmniejszych kwot stanowi dla niego duże obciążenie i pozbawia niezbędnych środków na życie. Wykonanie decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącego, ponieważ zapłata tej kwoty mogłaby być znacznym utrudnieniem oraz mogłaby zagrozić bytowi materialnemu skarżącego. W skardze skarżący wskazał, że egzekucja komornicza świadczeń alimentacyjnych zasądzonych przez Sąd Rejonowy okazała się całkowicie bezskuteczna. Skarżący legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu z 24 listopada 2015 r. ze wskazaniem zupełniej niezdolności do pracy do dnia 30 listopada 2017 r. Jedynym źródłem utrzymania skarżącego jest renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy w wysokości 440,23 zł miesięcznie przyznana od dnia 1 sierpnia 2015 r. do dnia 31 października 2017 r. Skarżący jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 0,43 ha oraz współwłaścicielem gospodarstwa rolnego w udziale 1/4 gruntów o powierzchni 2,48 ha. Skarżący posiada budynek mieszkalny, nie posiada samochodu, innych wartościowych ruchomości oraz zasobów pieniężnych. Skarżący jest osobą schorowaną, pozostaje w leczeniu kardiologicznym i neurologicznym. Wyliczony przez organy dochód z tytułu prowadzenia działalności rolniczej lub wydzierżawienia gospodarstwa rolnego określono na 229,71 zł. Skarżący miesięcznie wydaje na zakup leków kwotę 114 zł, na rachunek za wodę – 28,58 zł, za energię elektryczną – 455,89 zł. Wydatki skarżącego są większe, bo obejmują np. zakup żywności i ubrań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji lub postanowienia, w całości lub w części, może postanowić organ, który wydał decyzję lub postanowienie, działając z urzędu lub na wniosek strony skarżącej, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 2 P.p.s.a.). Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a. również sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z powyższego wynika zatem, że do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności konieczne jest spełnienie przynajmniej jednej ze wskazanych przesłanek, przy czym ciężar wykazania ich istnienia spoczywa na skarżącym. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że wniosek o wstrzymanie wykonywania zaskarżonej decyzji powinien być rozpoznany przez organ II instancji. Taki obowiązek rozpoznania takiego wniosku wynika wprost z art. 61 § 2 pkt 1 P.p.s.a. i brak jakiegokolwiek rozpoznania takiego wniosku przez organ odwoławczy narusza zasadę zaufania stron do administracji publicznej. Tym niemniej na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu skargi sądowi, to sąd ma obowiązek rozpoznać taki wniosek. Rozstrzygając wniosek w oparciu o art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych, do których ustawa zalicza: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tylko w sytuacji zaistnienia kumulatywnie obydwóch lub jednej z ww. przesłanek, Sąd ma podstawę do uwzględnienia wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 P.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Zaś trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (tak w postanowieniu WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. II SA/Bk 352/06, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, niezbędne jest odniesienie się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej. W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że zaskarżony akt prawny jakim jest decyzja o odmowie umorzenia zaległości z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, podlega wykonaniu i możliwym jest orzeczenie w stosunku do niej wstrzymania wykonania. Sąd orzekający w niniejszym składzie uznał, że skarżący wykazał w wystarczającym stopniu, że wykonanie zaskarżonej decyzji, a więc uiszczenie zaległości w wysokości 22118,21 zł łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za okres od 1 lipca 2012 r., spowoduje wyrządzenie skarżącemu znacznej szkody. Z uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wynika, że ww. kwota ponad 22 tyś. złotych stanowi bardzo duże obciążenie w stosunku do miesięcznych przychodów skarżącego, które po pomniejszeniu o wydatki, pozwalają na wygenerowanie bardzo małego dochodu wynoszącego najwyżej kilkadziesiąt złotych miesięcznie. Także stan majątkowy skarżącego uprawnia do stwierdzenia, że brak wstrzymania wykonywania zaskarżonej decyzji może doprowadzić do wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić należy, że wstrzymanie lub odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na tym etapie postępowania nie ma nic wspólnego z analizą zasadności skargi czy kontrolą legalności spornej decyzji. Sąd nie ma dowolności w udzielaniu stronom ochrony tymczasowej, gdyż działa wyłącznie w granicach przesłanek wynikających z przytoczonego wyżej przepisu P.p.s.a. Wobec powyższego, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.