III SA/Kr 1149/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) WSA Halina Jakubiec Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy skargę oddala I. Komendant Powiatowy Policji wydał w dniu [...] 2009r. "Skierowanie na badania lekarskie Nr [...]" kierując na badania lekarskie A. R. posiadającego prawo jazdy kategorii "CEBT" z powodu kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. Jako podstawę prawną tej decyzji wskazano art. 122 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm.). II. Wyrokiem z dnia 2 lutego 2010 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w pkt I uznał A. R. za winnego popełnienia przestępstwa z art. 187a § 1 kodeksu karnego (k.k.) polegającego na tym, że w dniu 30 listopada 2009 r. w O znajdując się w stanie nietrzeźwości przy stwierdzonym stężeniu alkoholu w wydychanym powietrzu w wysokości 0,29 mg/l kierował po drodze publicznej samochodem marki Fiat [...] i wymierzył mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności. W pkt II Sąd warunkowo zawiesił A. R. wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres próby wynoszący 2 lata. W pkt III tego wyroku Sąd orzekł wobec A. R. zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie kategorii B na okres 1 roku począwszy od dnia 30 listopada 2009 r. W pkt IV wyroku zasądzono od A. R. świadczenie pieniężne, a w pkt V koszty sądowe na rzecz Skarbu Państwa. Na skutek apelacji A. R. od powyższego wyroku Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 27 maja 2010 r., sygn. akt [...] zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że postępowanie karne przeciwko A. R. o czyn z art. 178a § 1 k.k. warunkowo umorzył na okres próby wynoszący 1 rok orzekając jednocześnie wobec A. R. środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres 1 roku oraz zwolnił go od kosztów sądowych. Wyrok stał się prawomocny w dniu 27 maja 2010r. Starosta pismem z dnia 28 czerwca 2010 r. zawiadomił "o wykonaniu środka karnego" podając, że zatrzymano A. R. dokument uprawniający do kierowania pojazdami w wyniku wykonania prawomocnego wyroku z dnia 2 lutego 2010 r., sygn. akt [...] orzekającego wobec A. R. środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów w zakresie kategorii B na okres 12 miesięcy. W zawiadomieniu podano, że A. R. może ubiegać się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy po odbyciu orzeczonego środka karnego, którego początek liczy się od dnia 30 listopada 2009r. a koniec upływa z dniem 30 listopada 2010 r. włącznie. III. W dniu 24 stycznia 2011 r. do Starostwa Powiatowego wpłynęło Orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 14 stycznia 2011 roku, wydane przez Ośrodek Medycyny Pracy, stwierdzające - w wyniku badania lekarskiego przeprowadzonego na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym – u A. R. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii: B, T, B+E, C, C+E. W orzeczeniu tym jako datę ponownego lub kontrolnego badania lekarskiego wskazano 13 stycznia 2012 r. Decyzją z dnia [...] 2011 r. znak [...] Starosta orzekł o cofnięciu A. R. uprawnienia "kategorii B, C, BE, CE, T" do czasu doręczenia orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Decyzja ta wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o prawie wniesienia od niej odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w terminie 14 dni od daty jej otrzymania została doręczona osobiście A. R. w dniu 27 kwietnia 2011 r. Wobec jej nie zaskarżenia decyzja ta stała się ostateczna. IV. W dniu 30 maja 2011 r. A. R. złożył pismo "o podjęcie procedur zmierzających do wydania prawa jazdy kat. B C E T z uwagi na zaistnienie okoliczności z art. 140 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, Dz.U. 108 poz. 908." podając w uzasadnieniu, że "w dniu 29.05.2011 r. upłynął termin obowiązywania wyroku, co wg prawa oznacza brak przesłanek do zatrzymania prawa jazdy". Pismem z dnia 6 czerwca 2011 r. Starosta pouczył A. R., że powinien on złożyć wniosek o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami według prawem przewidzianego wzoru. W dniu 9 czerwca 2011 r. A. R. złożył wniosek na druku według wymaganego wzoru zaznaczając w dziale C.1. wniosku punkt b oznaczający, że ubiega się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kategorii B, BE, C, CE i T. W dziale G. wniosku zatytułowanym "Oświadczenia" A. R. zaznaczył m.in. pkt 5 tym samym składając oświadczenie, że "będąc uprzedzony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (art. 233 § 1 k.k.)" na dzień złożenia tego wniosku nie ma cofniętego uprawnienia do kierowania pojazdami. Decyzją z dnia [...] 2011 r. Starosta odmówił A. R. zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii B, C, BE, CE i T do czasu uzyskania orzeczenia lekarskiego wydanego przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie uprawnień kat. B, C, BE, CE i T. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 90 ust. 1, art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. a, art. 138 ust. 2 i art. 140 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym oraz § 5 ust. 1 pkt 9 i 10 oraz § 7 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 5 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że zwrot prawa jazdy mógłby nastąpić dopiero po decyzji o przywróceniu kierowcy uprawnień do kierowania pojazdami, która z kolei mogłaby być wydana po ustaniu przyczyn, które spowodowały cofnięcie uprawnień, "czyli po doręczeniu orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami". Od powyższej decyzji A. R. wniósł odwołanie wyrażając w nim swoje niezadowolenie z zapadłego rozstrzygnięcia. W szczególności odwołujący się uznał, że decyzja narusza szereg wskazanych przez niego przepisów konstytucyjnych i podniósł, że orzeczenie lekarskie nr [...] jest niezgodne z rozporządzenia Ministra Zdrowia nie wskazując bliższych danych tego aktu. W dalszej części m.in. podniósł, że konsultacja, o której mowa w § 4 ust. 3 powinna być przeprowadzona w Poradni leczenia uzależnień, w której był leczony i powinna spełniać standardy określone w ICD-10 oraz w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 30 lipca 2004 r. Z tego względu odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 4 sierpnia 2011 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną Kolegium wskazało m.in. art. 90 ust. 1 pkt 2, art. 114 ust. 1 pkt 2, art. 138 ust. 2 i art. 140 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. Na uzasadnienie decyzji organ odwoławczy podał m.in., że organ I instancji nie mógł wydać A. R. prawa jazdy albowiem był związany swoją decyzją z dnia [...] 2011 r. znak [...], na mocy której A. R. cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami do czasu doręczenia orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na to, że na mocy § 14 w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia badanie lekarskie kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami może być przeprowadzone jedynie przez uprawnionego lekarza posiadającego dodatkowe kwalifikacje uprawniające do wykonywania badań lekarskich, w szczególności specjalizację w dziedzinie medycyny transportu. Podniesiono ponadto, że w oparciu o § 9 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15 z późn. zm.) badania lekarskie osób wymienionych w art. 122 ust. 1 pkt 2-5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym przeprowadza się w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy, a zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, osobami takimi są osoby ubiegające się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdami cofniętego ze względu na stan zdrowia. Nadto organ II instancji wskazał na przepisy art. 140 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym uniemożliwiające wydanie zatrzymanego prawa jazdy i zaznaczył, że "do podjęcia procedury zwrotu zatrzymanego dokumentu prawa jazdy wymagane jest uprzednie przeprowadzenie procedury mającej na celu przywrócenie skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami, które może nastąpić dopiero po dostarczeniu przez A. R. orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Kolegium stwierdziło, że podczas postępowania przed organem I instancji nie doszło do naruszenia zasad postępowania administracyjnego i organ I instancji orzekając o odmowie zwrotu dokumentu prawa jazdy A. R. działał na podstawie przepisów prawa, które wskazał w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy zwrócił także uwagę na niezgodne z prawdą oświadczenie złożone przez A. R. we wniosku z dnia 9 czerwca 2011r., które powinno zostać przekazane organom ścigania. W skardze złożonej przez A. R. na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze skarżący wyraził swoje niezadowolenie z zapadłego rozstrzygnięcia i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz "unieważnienie decyzji Komendanta Powiatowego z dnia [...] 2009 r. dotyczących skierowania na badania lekarskie i psychologiczne jako niezgodnych z prawem, o ile pozwala na to prawo". W uzasadnieniu wskazał na prawomocny wyrok karny orzekający zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B pozostawiający mu pozostałe kategorie prawa jazdy. Skarżący podniósł, że z tego względu 31 maja 2010 r. udał się po odbiór zatrzymanego prawa jazdy kategorii C,E,T, gdyż – jego zdaniem – ustały przyczyny zatrzymania prawa jazdy kategorii C,E i T. W dalszej części skargi A. R. stwierdził, że 30 maja 2011 r. złożył "wniosek o zwrot zatrzymanego prawa jazdy z uwagi na upływ czasu na jaki został oznaczony okres próby zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego", który to wyrok – zdaniem skarżącego – jest jedynym "prawomocnym" dokumentem obowiązującym w jego sprawie, jednak "Urząd nie dopełnił z należytą starannością procedur wynikających z kpk". Ponadto skarżący wskazał na szereg aktów prawnych, które organy administracyjne miały naruszyć podkreślając, że Starosta wszedł w posiadanie orzeczenia lekarskiego nr [...] w sposób sprzeczny z prawem. Zdaniem skarżącego, "nieważne z mocy prawa" są też skierowania na badania lekarskie datowane na 1 grudnia 2009 r. podczas, gdy zdarzenie miało miejsce w dniu 30 listopada 2009 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarga A. R. nie jest uzasadniona. Na wstępie rozważań należy zauważyć, że skarżący A. R. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 sierpnia 2011 r. nr [...], którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2011 r. odmawiającą A. R. zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii B, C, B+E, C+E i T do czasu uzyskania orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie uprawnień kat. B, C, B+E, C+E i T. Decyzje te wyznaczają zakres kontroli Sądu. Sąd podkreśla w związku z powyższym, że nie jest władny w niniejszej sprawie do kontroli decyzji ostatecznych stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji, a w szczególności nie ma uprawnień do badania przesłanek, które legły u podstaw decyzji ostatecznych nie stanowiących przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie. Sąd zwraca uwagę na to, że z przedstawionego wyżej stanu faktycznego sprawy wynika, że jej istotą jest pozostawanie w obiegu prawnym decyzji Starosty z dnia [...] 2011 r. znak [...], którą orzeczono o cofnięciu A. R. uprawnienia do prowadzenia pojazdów kategorii B, C, B+E, C+E i T do czasu doręczenia orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi. Decyzja ta wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o środku zaskarżenia została prawidłowo doręczona skarżącemu i wobec nie zaskarżenia jej stała się ostateczna i wykonalna. Z tego względu, pomimo upływu okresu 1 roku (od dnia 30 listopada 2009 r.), na jaki orzeczono w stosunku do skarżącego A. R. środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B, uprawnienia do prowadzenia pojazdów nie mogą być zwrócone. Zdaniem Sądu, organy administracyjne wydając zaskarżone decyzje wskazały prawidłowo podstawę prawną ich wydania oraz prawidłowo ustaliły okoliczności faktyczne sprawy, które legły u podstaw wydanych rozstrzygnięć. Istotnie, postawą prawną zaskarżonych decyzji (organu II instancji i utrzymanej przez nią decyzji organu I instancji) są wskazane przez organy obu instancji przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm.), a w szczególności art. 90 ust. 1 pkt 2 i art. 140 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 tej ustawy, które stanowią: "Art. 90. 1. Prawo jazdy otrzymuje osoba, jeżeli: (...) 2) uzyskała orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem i orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem (...)." "Art. 140. 1. Decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie: 1) stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem; (...) 2. Decyzję o przywróceniu kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym (...) wydaje starosta po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie." Zdaniem Sądu, w sytuacji pozostawania w obiegu prawnym decyzji o cofnięciu uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych – jak w niniejszej sprawie - brak jest jakichkolwiek podstaw do zwrotu prawa jazdy, choćby zatrzymanego w innej sprawie, a nie w wyniku wykonania decyzji o cofnięciu tych uprawnień. Zdaniem Sądu, jest także niewątpliwym, że skarżący jest w pełni świadomy powyższej przeszkody w zwrocie prawa jazdy, albowiem starając się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy złożył on niezgodne z prawdą oświadczenie w dziale G. pkt 5 wniosku z dnia 9 czerwca 2011 r. jakoby na dzień złożenia tego wniosku nie miał cofniętego uprawnienia do kierowania pojazdami (na co zwrócił uwagę organ odwoławczy) pomimo tego, że osobiście odebrał on w dniu 27 kwietnia 2011 r., a więc niespełna półtora miesiąca wcześniej decyzję z dnia [...] 2011 r. znak [...] o cofnięciu mu uprawnień kategorii B, C, B+E, C+E i T do czasu doręczenia orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Nadto Sąd zauważa, że wyrok sądu karnego, na który powołuje się skarżący jako na podstawę swego roszczenia o zwrot uprawnień do prowadzenia pojazdów w zakresie kategorii B, C, B+E, C+E i T dotyczył zakazu prowadzenia pojazdów wyłącznie kategorii B. Ubieganie się więc przez skarżącego o zwrot uprawnień do prowadzenia pojazdów w zakresie kategorii B, C, B+E, C+E i T (nazwane przez skarżącego wnioskiem o wydanie zatrzymanego prawa jazdy) świadczy także o pełnej świadomości skarżącego odnośnie treści decyzji z dnia 26 kwietnia 2011 r. znak [...] orzekającej o cofnięciu mu uprawnień we wszystkich tych kategoriach, a nie tylko kategorii B, o której orzeczono w wyroku karnym. Na marginesie niejako, w związku z przedstawionymi zarzutami przez skarżącego dotyczącymi rzekomo nielegalnego pozyskania przez Starostę orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] 2011 roku stwierdzającego u A. R. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii: B, T, B+E, C, C+E - Sąd wskazuje na treść § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15 z późn. zm.), który to przepis stanowi: "§ 11. (...) 2. Jeżeli orzeczenie lekarskie stwierdza istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami bądź zawiera ograniczenia w korzystaniu z uprawnień do kierowania pojazdami wynikające ze stanu zdrowia, o których mowa w art. 92 ustawy, uprawniony lekarz w terminie 14 dni od dnia wystawienia orzeczenia przekazuje jego kopię właściwemu organowi uprawnionemu do wydania prawa jazdy lub pozwolenia do kierowania tramwajem." Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że organy administracyjne wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a zatem Sąd skargi nie uwzględnił orzekając na mocy art. 151 p.p.s.a. - jak w wyroku.