III SA/Kr 1149/11
PostanowienieWSA w Krakowie2013-10-25
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada dom w budowie i działkę, ale nie posiada stałych dochodów, ma problemy z regulowaniem bieżących zobowiązań i utrzymuje się z prac dorywczych oraz zbieractwa, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która posiada dom w budowie i działkę, ale nie posiada stałych dochodów, ma problemy z regulowaniem bieżących zobowiązań i utrzymuje się z prac dorywczych oraz zbieractwa, może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Posiadany majątek w postaci domu w budowie nie wyklucza przyznania prawa pomocy, jeśli jego sprzedaż lub obciążenie kredytem byłoby niemożliwe lub godziłoby w podstawę egzystencji strony.Stan faktyczny
Skarżący A. R. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. Skarżący jest osobą samotnie gospodarującą, bez stałych dochodów, utrzymującą się z prac dorywczych i zbieractwa, chorą, posiadającą dom w budowie i działkę. Mimo posiadania majątku, skarżący ma problemy z regulowaniem bieżących zobowiązań.Rozstrzygnięcie
Skarżący został zwolniony od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 25 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. R. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 sierpnia 2011 r. nr [....] w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną majątek i dochody podał, że jest osobą samotnie gospodarującą, należy do niego dom w stanie surowym zamkniętym o powierzchni 240 m2 oraz działkę budowlaną o powierzchni 1500 m2. Nnie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Deklaruje brak stałych dochodów.
Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że jest bezrobotny, bez zasiłku, chory.
Wezwany wyjaśnił, że należący do niego dom w stanie surowym i działka znajdują się pod adresem [....], ul. [....]. Podał, że korzysta z pomocy rodziny i ludzi dobrej woli. Jeśli zaś chodzi o wysokość stałych miesięcznych obciążeń związanych z utrzymaniem domu oraz źródeł swojego finansowania to skarżący powołał się na swoje wcześniejsze wyjaśnienia jakie składał w innych sprawach.
Wobec tego, że nie jest to pierwszy ani jedyny wniosek o przyznanie prawa pomocy który skarżący składał w tutejszym sądzie więc w oparciu o wyjaśnienia jakich udzielał w sprawach zapisanych do sygn. akt. III SA/Kr 9-11/1 a także na podstawie innych pism skarżącego zalegających w aktach niniejszej sprawy okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że skarżący cierpi na chorobę społeczną o podłożu psychotycznym, jest bezrobotny bez prawa do zasiłku, utrzymuje się z pożyczek, zbieractwa i prac dorywczych. Pozwolenie na budowę domu jest z 1989 r. Na przestrzeni ostatnich dwóch lat skarżący nie prowadził żadnych robót budowalnych. Dom skarżącego jest w stanie surowym zamkniętym, posiada szczątkowe instalacje: elektryczną, gazową, wodociągową i kanalizacyjną w zakresie umożliwiającym zamieszkanie. Budynek jest jednak nieogrzewany a jedynymi źródłami ciepła są kuchenka gazowa i grzejnik elektryczny. Z wyjaśnień skarżącego wynika, że umowy pożyczek nie były spisywane a złożenie przez pożyczkodawców oświadczeń jest obecnie niemożliwe z uwagi na ich pobyt za granicą. Fakt pozostawanie przez skarżącego na bezrobociu potwierdza zaświadczenie PUP w B., stwierdzające że skarżący jest zarejestrowany w takim charakterze od lipca 2010 r. i że od maja 2012 r. nie posiada praw do zasiłku. Z okazanych faktur, rachunków, upomnień, wezwań i pozwów wynika, że skarżący na wywóz nieczystości miesięcznie powinien przeznaczać 20 zł, na wodę 91,76 zł, ma problemy z regulowaniem należności za energię elektryczną, gaz, telefon, podatek od nieruchomości,
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym m.in. poprzez zwolnienie od kosztów sądowych o ile nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania.
Skarżący mimo posiadanego majątku w postaci domu w budowie nie należy zaś do osób zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać osobę samotnie gospodarującą, bez stałego dochodu, mającą problemy z regulowaniem bieżących zobowiązań, utrzymującą się ze zbieractwa i prac dorywczych. Okoliczność, że do skarżącego wykazany dom nie zmienia tej optyki. Chociaż bowiem posiada ona pewną wartość sprzedażną lub podkładową to jednak trudno wymagać do skarżącego takich rozporządzeń. Po pierwsze skarżący przy deklarowanym braku stałych dochodów, utrzymywaniu się ze zbieractwa czy prac dorywczych i trudnościami z regulowaniem opłat za media nie posiada istotnej dla banków zdolności do terminowego regulowania zobowiązań. Przymuszanie zaś skarżącego do korzystania z ofert instytucji parabankowych czy rozważanie sprzedaży domu gdzie zamieszkuje celem znalezienia środków na pokrycie kosztów postępowania godziłoby w podstawę egzystencji tego człowieka. Ponadto nie można tracić z pola widzenia, że osoba zadłużona, samotnie gospodarująca, borykająca się problemami zdrowotnymi powinna dysponować pewnym zabezpieczeniem nawet gdy Państwo deklaruje powszechny oraz bezpłatny dostęp do świadczeń zdrowotnych. Pozostaje bowiem cały szereg kosztów dodatkowych choćby na część leków nierefundowanych czy zaordynowanej diety. W takiej zaś sytuacji konieczność wygospodarowania środków na koszty sądowe jest problematyczne i uzasadnia twierdzenie, że skarżący nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Biorąc to pod uwagę udzielono więc skarżącemu zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kierując się przesłankami ekonomicznymi a nie charakterem sprawy. Jedynym kryterium, od którego przepis art. 246 ppsa uzależnia przyznanie prawa pomocy jest bowiem brak możliwości poniesienia przez stronę jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło