III SA/Kr 115/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie NSA Krystyna Kutzner (spr.) WSA Barbara Pasternak po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia skargę oddala. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 134 i art. 141 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2017.1257, dalej: "k.p.a.") postanowieniem z dnia 12 grudnia 2017 r. nr [...] po rozpatrzeniu zażalenia A. B. – dalej skarżący, od postanowienia Wójta Gminy G z dnia [...] 2017 r. znak: [...] orzekającej o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji Wójta Gminy G nr [...] lub jej wykonalności, stwierdziło uchybienie terminu do jego wniesienia. Z uzasadnienia powyższego postanowienia wynika następujący stan faktyczny: Postanowieniem z dnia [...] 2017r., znak: [...] Wójt Gminy G orzekł o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji Wójta Gminy G nr [...] lub jej wykonalności. W uzasadnieniu ww. orzeczenia organ I instancji stwierdził, że skarżący nie był stroną postępowania zakończonego ww. decyzją Wójta Gminy G nr [...]. Decyzja ta została doręczona M. L., właścicielowi działki ew. nr [...] i stała się ostateczna z dniem 18 sierpnia 2014 r., natomiast skarżący jest właścicielem nieruchomości sąsiedniej i nie posiada interesu prawnego w przedmiocie uchylenia ww. decyzji. Powyższe postanowienie zostało doręczone na adres skarżącego i odebrane przez D. B. – dorosłego domownika skarżącego – w dniu 4 lipca 2017r. Pismem z dnia 27 lipca 2017 r. skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie zarzucając naruszenie przepisów postępowania tj. art. 28 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż skarżący nie jest stroną postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wydając opisane na wstępie zaskarżone postanowienie stwierdziło, że przedmiotowe zażalenie nie może zostać rozpatrzone, gdyż zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu przewidzianego w art. 141 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy wskazał, że warunkiem skuteczności wniesienia zażalenia jest zatem zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania, gdyż uchybienie terminu powoduje bezskuteczność tego środka, czego następstwem jest ostateczność postanowienia. Rozpatrzenie przez organ środka zaskarżenia wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony , stanowi rażące naruszenie prawa. Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowe postanowienie zostało odebrane przez synową skarżącego w dniu 4 lipca 2017r. Doręczenie to nastąpiło w oparciu o treść art. 43 k.p.a., który stanowi, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. W przypadku ww. doręczenia datą doręczenia pisma jest dzień odebrania pisma przez dorosłego domownika, a nie dzień faktycznego odebrania przez adresata pisma przekazanego przez tego domownika. W związku z powyższym w ocenie organu odwoławczego ustawowy termin do złożenia zażalenia upłynął w dniu 11 lipca 2017 r. (wtorek), który nie był dniem wolnym od pracy. Skarżący wniósł zażalenia na ww. postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia, w dniu 27 lipca 2017 r., a zatem po upływie terminu do jego wniesienia, o którym mowa w art. 141 § 2 k.p.a. Po rozpatrzeniu wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 11 grudnia 2017 r. odmówiło przywrócenie uchybionego terminu. Mając powyższą okoliczność na uwadze, organ odwoławczy stwierdził, że stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania (złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, zażalenia) nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Organ odwoławczy, w razie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania (zażalenia) nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. i nawet nieznaczne przekroczenie terminu do złożenia zażalenia zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do jego złożenia. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 141 § 2 w zw. z art. 58 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, skutkujące nietrafnym przyjęciem, iż uchybienie terminowi przez niego było skutkiem niedołożenia należytej staranności w trosce o własne interesy, wobec czego nie nastąpiło bez jego winy. Wskazując na powyższą okoliczność skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, ewentualnie o uchylenie zaskrzonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Zdaniem skarżącego wydanie niniejszego postanowienia było skutkiem wcześniejszego postanowienia z dnia 11 grudnia 2017 r., w którym odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Skarżący wskazał, że w każdym roku otrzymuje z Urzędu Gminy liczną korespondencję, a zatem doręczenie do niego korespondencji z Gminy nie można uznać za okoliczność nadzwyczajną, której perspektywa otrzymania zmuszałaby go do podjęcia szczególnych działań, poprzez np. uprzedzenie domowników o możliwości jej otrzymania. Skarżący poinformował również, że w dniu 27 czerwca 2017r. udał się do Urzędu Gminy celem uzyskania informacji o stanie przedmiotowej sprawy i otrzymał odpowiedź, że jakakolwiek decyzja nie została wydana, zaś akta znajdują się u radcy prawnego. Wówczas skarżący poinformował pracownika, że wyjeżdża na wczasy i wróci dopiero w dniu 16 lipca 2017 r. Ponadto skarżący stwierdził, że nawet gdyby synowa przekazała mu otrzymaną korespondencję i w tym samym dniu skierował zażalenie na wydane postanowienie, to również byłoby ono wniesione po terminie, który upłynął w dniu 11 lipca 2017 r. Skarżący stwierdził , iż nie mógł zainteresować się otrzymaną korespondencją, będąc w domu w dniu 16 lipca 2017r., gdyż nie miał świadomości jej otrzymania i nie został o tej okoliczności poinformowany przez swoją synową. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, co następuje: Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2016.1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonego postanowienia z przepisami prawa. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: "p.p.s.a.") Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych ustaw, Sąd uznał, że nie zawiera ono wad powodujących konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Sąd podziela argumentację organu zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 grudnia 2017 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia Wójta Gminy G z dnia [...] 2017 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji Wójta Gminy G nr [...] lub jej wykonalności. Jednocześnie należy stwierdzić, że argumentacja skargi odnosząca się do zagadnień merytorycznych - oceny przesłanek wydania postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 grudnia 2017 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania - nie mogły być przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowym. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie wydane w oparciu o art. 134 k.p.a., stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od postanowienia Wójta Gminy G z dnia [...] 2017 r. było zgodne z powołanym wyżej przepisem i znajdowało oparcie w materiale dowodowym sprawy W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy organ odwoławczy obowiązany jest zbadać, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Warunkiem bowiem skuteczności wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Zgodnie z treścią art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Z kolei w myśl art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Aby pismo mogło zostać uznane za skutecznie doręczone muszą zostać zachowane ściśle reguły określone w rozdziale 8 działu I Kodeksu postępowania administracyjnego. Kwestia doręczenia jest zatem kluczowa dla oceny zachowania terminu. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że postanowienie Wójta Gminy G z dnia [...] 2017 r. zostało doręczone w trybie art. 43 k.p.a., zgodnie z którym w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Należy jednocześnie podkreślić, że doręczenie w trybie art. 43 k.p.a. ma taki sam skutek prawny jak doręczenie dokonane bezpośrednio stronie postępowania. Osoba, która odebrała pismo w trybie doręczenia zastępczego nie może skutecznie podnieść zarzutu, że nie zna treści pisma. Określony w art. 43 k.p.a. sposób tzw. zastępczego doręczenia pisma opiera się bowiem na domniemaniu, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako synowa skarżącego i która podpisała odbiór pisma, przyjęła je w celu oddania go adresatowi, oraz że pismo to zostało jemu doręczone. Opisane doręczenie zastępcze stwarza domniemanie doręczenia orzeczenia w dniu wskazanym na druku potwierdzenia doręczenia przesyłki. Z kolei okoliczność, że dorosły domownik tj. synowa skarżącego nie doręczyła w stosownym czasie przyjętego pisma do rąk skarżącego, nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia zażalenia. Jeżeli istnieją przeszkody w przekazaniu pisma, dana osoba powinna odmówić jego przyjęcia i oddanie adresatowi, jeżeli natomiast podejmie się jego oddania, to następuje skutek w postaci doręczenia. Jak wynika z dowodu doręczenia postanowienie Wójta Gminy G z dnia [...] 2017 r. zostało doręczone dorosłemu domownikowi, synowej skarżącego w dniu 4 lipca 2017 r. Tę okoliczność skarżący nie kwestionuje. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że organ prawidłowo przyjął w zaskarżonym postanowieniu, że skarżącemu skutecznie doręczono korespondencję w trybie art. 43 k.p.a. w dniu 4 lipca 2017 r., a zatem termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 11 lipca 2017 r. W tym terminie skarżący nie złożył zażalenia. Skarżący zażalenie na postanowienie organu I instancji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia ww. wniosku złożył w dniu 27 lipca 2017 r., a zatem po terminie o którym mowa w art. 141 § 2 k.p.a. W tym miejscu podkreślić należy, że po rozpoznaniu wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 11 grudnia 2017 r., na podstawie art. 58 k.p.a. i 59 k.p.a. odmówiło przywrócenia terminu do jego wniesienia. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrębnym orzeczeniem zapadłym w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 114/18 oddalił skargę w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na ww. postanowienie. W związku z powyższym organ odwoławczy prawidłowo orzekł o uchybieniu przez skarżącego terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wójta Gminy G z dnia o którym mowa w art. 141 par. 2 k.p.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, który tut. Sąd w pełni podziela, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., SA/Łd 2990/95, Lex nr 29079). W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego i nawet nieznaczne przekroczenie terminu do wniesienia odwołania zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (por. wyrok NSA z dnia 27 listopada 1996 r., SA/Łd 2665/95, CBOSA), co też organ w przedmiotowej sprawie uczynił. Wbrew zatem odmiennemu stanowisku prezentowanemu w skardze, sąd nie dopatrzył się w kontrolowanym postanowieniu uchybienia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W świetle powyższych ustaleń stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.