III SA/Kr 1151/11
PostanowienieWSA w Krakowie2011-10-28
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie strony o stanie majątkowym jest wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych), jeśli nie wzbudza wątpliwości sądu i pozwala na ocenę jej sytuacji bytowej?Ratio decidendi
Oświadczenie strony o stanie majątkowym jest wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, jeśli pozwala sądowi na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza istotnych wątpliwości. W sytuacji, gdy strona jest samotną matką wychowującą trójkę małoletnich dzieci, obarczoną długami i posiadającą niewielkie dochody, a wymagane koszty sądowe pozostają w dysproporcji do jej deklarowanego stanu majątkowego, sąd może udzielić zwolnienia od kosztów bez wzywania do przedłożenia dodatkowych dokumentów.Stan faktyczny
Skarżąca A. K. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej wymeldowania. Wskazała, że jest samotną matką trójki małoletnich dzieci, nie otrzymuje alimentów, a jej gospodarstwo domowe generuje miesięczny dochód w wysokości 1033 zł. Posiada ¼ udziału w domu, ale jest obarczona długami byłego męża na kwotę ponad 170.000 zł, co skutkuje egzekucjami komorniczymi. Spłaca również pożyczkę w zakładzie pracy.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 28 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Wojewody z dnia 20 lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych.
Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z trójką małoletnich dzieci.
Określając swój majątek uwidoczniła, że w jego skład wchodzi udział wynoszący ¼ cześć domu przy ul. [...]. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżąca oszacowała na kwotę 1033 zł.
Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że jest samotną matką mającą na utrzymaniu troje małoletnich dzieci. Od ojca dzieci nie otrzymuje alimentów zasądzonych po rozwodzie. Egzekucje komornicze są nieskuteczne. Powiada, że ponieważ orzeczenie o rozwiedzie i alimentach jest ponad rok nieprawomocne, uniemożliwia jej to zwrócenie się do Funduszu Alimentacyjnego o zaliczkę. Dodatkowo jest obarczona długami byłego męża i obecnie prowadzone są egzekucje komornicze na ponad 170.000 zł. Skarżąca nadmienia, że spłaca pożyczkę w zakładzie pracy w ratach po 625 zł miesięcznie.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym m.in. poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 §3 ppsa) o ile – poza wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) a owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienie to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności.
W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny sytuacji bytowej skarżącego a co za tym idzie i jego aktualnych możliwości płatniczych. Obrazuje ono, że skarżąca nie należy do osób zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać matkę samotnie wychowującą osobę trójkę małoletnich dzieci, obarczoną długami. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że środki jakimi skarżący dysponuje wystarczają na opędzenie podstawowych potrzeb gospodarstwa domowego. Okoliczność, że należy do niej udział w domu przy ul. [...] nie może być rozstrzygająca na niekorzyść strony. Zarówno bowiem sprzedaż jak i obciążenie tego majątku w celu zdobycia środków koszty sądowe stanowiłoby godziłoby w podstawy egzystencji skarżącej albowiem nie należy zapominać tej części oświadczeń skarżącej gdzie wyjaśnia, że obarczona jest także długami byłego męża i obecnie prowadzone są egzekucje komornicze na ponad 170.000 zł.
Skoro więc skarżąca nie jest w stanie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i swojej rodziny opłacić kosztów sądowych to należało udzielić jej takiej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a w związku z tym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło