III SA/Kr 1151/13

WyrokWSA w Krakowie2014-10-21

Skład orzekający: Janusz Bociąga, Maria Zawadzka, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona postępowania administracyjnego ma prawo do uzyskania uwierzytelnionego odpisu dokumentu z akt sprawy, jeśli wykazała jedynie potrzebę powiadomienia organów o możliwości popełnienia przestępstwa, a nie udowodniła ważnego interesu strony w rozumieniu art. 73 § 2 k.p.a.?
Ratio decidendi
Strona postępowania administracyjnego ma prawo do uzyskania uwierzytelnionego odpisu dokumentu z akt sprawy jedynie w sytuacji, gdy wykaże ważny interes strony, który wykracza poza zwykłe prawo wglądu w akta i sporządzania notatek lub kopii. Sama potrzeba powiadomienia organów o możliwości popełnienia przestępstwa nie stanowi wystarczającego uzasadnienia dla wydania uwierzytelnionego odpisu, jeśli strona miała możliwość zapoznania się z aktami i wykonania kopii.
Stan faktyczny
G. K. zwróciła się o wydanie uwierzytelnionej kopii pisma Kierownika Kuchni z dnia 7 maja 2013 r. w celu powiadomienia władz o możliwości popełnienia przestępstwa. Organ I instancji odmówił, wskazując, że strona nie wykazała ważnego interesu i osobiście zapoznała się z aktami, wykonując zdjęcie pisma. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. G. K. wniosła skargę do WSA, argumentując, że potrzeba posiadania uwierzytelnionych odpisów dokumentów może stanowić ważny interes strony.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę G. K. i orzekł o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie WSA Maria Zawadzka WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2014 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionej kopii bądź uwierzytelnionego odpisu pisma I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata W. H. Kancelaria Adwokacka Al. [...] w K kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 lipca 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na art. 73 § 2, art. 74 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), utrzymało w mocy postanowienie Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, działającego w imieniu Burmistrza, z dnia [...] 2013 r. nr [...] o odmowie wydania G. K. uwierzytelnionej kopii bądź uwierzytelnionego odpisu pisma z dnia 7 maja 2013 r. Kierownika Kuchni [...] s. A. Z. N. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismem z dnia 14 maja 2013 r. G. K. zwróciła się o wydanie jej uwierzytelnionego odpisu pisma Kierownika Kuchni [...] s. A. Z. N. z dnia 7 maja 2013 r. w celu "powiadomienia odpowiednich władz o możliwości popełnienia przestępstwa (...)". Postanowieniem z dnia [...] 2013 r. nr [...] organ I instancji – Burmistrz - orzekł o odmowie wydania G. K. uwierzytelnionej kopii bądź uwierzytelnionego odpisu pisma z dnia 7 maja 2013 r. Kierownika Kuchni [...] s. A. Z. N. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ skonstatował, że G. K. nie wykazała "ważnego interesu strony". Ponadto zaakcentował, że wnioskodawczyni w dniu 8 maja 2013 r. osobiście zapoznała się z aktami sprawy i wykonała zdjęcie przedmiotowego pisma. Na powyższe postanowienie zażalenie w ustawowym terminie złożyła G. K., wskazując, iż udowodniła "ważny interes strony". Oznajmiła, że zrobione przez nią zdjęcie nadaje się tylko do odczytu i nie pozwala jej na uzyskanie potwierdzonej kopii. Według G. K., pracownicy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej powinni zareagować na uwagę, że Kierownik Kuchni [...] s. A. Z. N. w piśmie z dnia 7 maja 2013 r. poświadczyła nieprawdę. Strona żaląca się wniosła także o przesłuchanie świadków, tj. S. K., D. K., pracowników socjalnych, którym zgłaszała brak jedzenia lub pokazywała zepsutą żywność, a także przesłuchanie siostry Z. N. "dla potwierdzenia słów (na piśmie w formie zeznań) jak w piśmie z 7 maja 2013 r.". Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia z dnia 10 lipca 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że G. K. nie spełniła określonego w art. 73 § 2 k.p.a. wymogu posiadania ważnego interesu w uzyskaniu uwierzytelnionego odpisu bądź uwierzytelnionej kopii wzmiankowanego pisma. Organ I instancji umożliwił stronie wykonanie jej uprawnienia do samodzielnego sporządzania notatek i odpisów z akt sprawy. Kolegium wyjaśniło ponadto, iż na mocy art. 78 § 1 k.p.a., żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Tymczasem przeprowadzenie zawnioskowanego przez Stronę dowodu z przesłuchania świadków nie wpłynie w żaden sposób na niniejsze rozstrzygnięcie. W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie G. K. podniosła, że jako ważny interes strony może być potraktowana już sama potrzeba posiadania przez stronę uwierzytelnionych odpisów dokumentów, które mogą być wykorzystane przez nią w danej sprawie administracyjnej lub poza jej zakresem. Na poparcie tego poglądu skarżąca przywołała wyroki sądów administracyjnych: SA/Łd 770/96 i OSK 385/09. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 73 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) "Strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania". W myśl natomiast art. 73 § 2 k.p.a. "Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony". Trafnie podkreśla Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Po 576/13; LEX nr 1347488, które stanowisko należy podzielić, że ustawodawca w art. 73 k.p.a. przewidział dwa odrębne uprawnienia. Pierwsze z nich, przewidziane w § 1 art. 73 k.p.a., to szeroko rozumiane uprawnienie strony do zapoznania się z dokumentami zebranymi w aktach sprawy. W ramach więc niego strona może sporządzać z akt notatki, kopie lub odpisy. Prawo to przysługuje także po zakończeniu postępowania. Drugie uprawnienie, to uregulowane w § 2 art. 73 k.p.a. Strona ma więc w świetle niego prawo żądania uwierzytelnionych odpisów lub kopii z akt sprawy lub wydania jej uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Strona musi zatem wykazać ważny interes w uzyskaniu uwierzytelnionych dokumentów z akt administracyjnych. W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości kwestia, że skarżąca zwróciła się do organu "o wydanie uwierzytelnionej kopii bądź uwierzytelnionego odpisu pisma z dnia 7.05.13 r. Kierownika Kuchni [...] A. Z. N.", jak wynika z pisma z dnia 14 maja 2013 r. (k. 71 akt administracyjnych). Zamiarem zatem strony było skorzystanie z uprawnień przewidzianych w § 2 art. 73 k.p.a. Trafnie argumentuje SKO, że pojęcie "ważnego interesu strony" należy rozumieć wąsko i przyjmować, że "ważnym interesem strony" w uzyskaniu uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych jest chęć posiadania tego rodzaju odpisów dla potrzeb prowadzonego przez organ postępowania, czy to w celu wykorzystania ich w innym postępowaniu. Wbrew twierdzeniom skargi nie jest wystarczającym dla wykazania "ważnego interesu strony" w uzyskaniu uwierzytelnionych odpisów dokumentów z akt administracyjnych uzasadnienie go koniecznością "powiadomienia odpowiednich władz o możliwości popełnienia przestępstwa w prowadzonym postępowaniu", a więc na poczet ewentualnego uruchomienia postępowania karnego. W pełni podzielić zatem należy stanowisko WSA w Poznaniu, wyrażone w powoływanym już wyroku tego sądu z dnia 11 lipca 2013 r., sygn.. akt II SA/Po 576/13; LEX nr 1347488, że: "Zwrot "ważny interes strony" o którym mowa w art. 73 § 2 k.p.a., odnosi się do tych przypadków, gdy strona nie może sama zapoznać się z aktami sprawy i samodzielnie sporządzić z nich odpowiednich notatek lub kopii. W konsekwencji nie jest wystarczająca sama chęć posiadania uwierzytelnionych odpisów dokumentów zgromadzonych w altach sprawy, czy też chęć ich weryfikacji ze zebranymi przez siebie dowodami. Trzeba mieć na uwadze, że w wyniku wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy powstają nowe dowody, które mogą być wykorzystane poza postepowaniem macierzystym, co z kolei uzasadnia sprawowanie w tym przypadku kontroli przez organy administracji publicznej." W żaden sposób strona w tym konkretnym przypadku nie wykazała, że nie miała możliwości samemu sporządzić odpisów z akt niniejszej sprawy (por. m. in. wyrok NSA w Warszawie z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 2679/11; LEX nr 1343892). Analiza akt administracyjnych prowadzi do przeciwnych wniosków. Treść notatki służbowej, znajdującej na k. 80 akt administracyjnych sprawy, potwierdza, że G. K. osobiście zapoznała się z aktami sprawy, nadto aparatem telefonicznym wykonała zdjęcie przedmiotowego pisma. Miała zatem zapewnioną możliwość zapoznania się z aktami sprawy, i z tego przysługującego jej prawa skorzystała. W konsekwencji, należało uznać, że trafnie organy przyjęły, że skarżąca nie wykazała "ważnego interesu strony" w uzyskaniu uwierzytelnionego odpisu przedmiotowego pisma z akt sprawy. Wniosek jej musiał więc być w świetle art. 73 § 2 k.p.a. załatwiony negatywnie w drodze postanowienia odmawiającego wydania uwierzytelnionej kopii pisma z dnia 7 maja 2013 r. Kierownika Kuchni [...] s. A. Z. N. lub uwierzytelnienia własnoręcznie wykonanego odpisu tego pisma. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku. O wynagrodzeniu wyznaczonego dla skarżącej adwokata Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł, na podstawie art. 200 w zw. z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) w związku z art. 29 ust.1 ustawy z dnia z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (t. jedn., Dz. U. z 2014 r., poz. 635 ze zm.), jak w punkcie II sentencji wyroku, określając ich wysokość na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i §19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t., jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło