III SA/Kr 1155/16

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 23 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. J. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. J. A na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 30 czerwca 2016 r. nr. [...] w przedmiocie kary pieniężnej postanawia: oddalić wniosek. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Określając swój majątek wpisał udział ½ części w domu o powierzchni 300 m2 i szacunkowej wartości 400 tyś. zł ora samochód ciężarowy o wartości 70 tyś. zł. Zadeklarował brak zasobów. Opisując stan majątkowy osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym zakreślił rubrykę 8. Łączny miesięczny dochód wspólnego gospodarstwa domowego oszacował na 8000 zł wyjaśniając, że składają się na to 5000 zł jego dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej oraz 3000 zł wynagrodzenia małżonki za pracę. Uzasadniając swoje starania twierdzi, że firma która prowadzi boryka się z trudnościami finansowymi wynikającymi z jak powiada "nieuczciwej konkurencji" oraz panujących realiów rynkowych. Podnosi, że na początku września doznał udaru i wskutek opisywanych problemów zdrowotnych nie może w pełni zadbać o swoje przedsiębiorstwo. W związku zaś z prowadzoną działalnością gospodarczą ma liczne zobowiązania finansowe m.in. spłaca w ratach po 5 tyś. zł. kredyt zaciągnięty w wysokości 200 tyś. zł., regularnie musi płacić raty w wysokości 15 tyś. zł miesięcznie za leasingowe samochody. Nadto twierdzi, że ponosi koszty związane z utrzymaniem domu, firmy i swojego leczenia. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki wskazał na wykazany wcześniej kredyt w wysokości 200 tys. zł zaciągnięty na potrzeby działalności gospodarczej, który spłaca w ratach po 5 tys. zł. miesięcznie; raty w wysokości 15 tyś. zł miesięcznie za leasingowe samochody, którymi świadczy usługi transportowe, miesięczne koszty utrzymania domu które szacuje na 1000 zł (za prą,d ogrzewanie, ścieki, śmieci, telefon, internet). Nadto zaakcentował konieczność ponoszenia wydatków na leki i rehabilitację w wysokości (50 zł dziennie – bez rachunków) w związku z jego nagłymi problemami zdrowotnymi. Do wniosku dołączył kopię zaświadczenia lekarskiego o 11 dniowej niezdolności do pracy w okresie 10-21.09.2016 r. z adnotacją, iż chory może chodzić. Z urzędu stwierdza się, że na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z dnia 16.08.2016 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od złożonej skargi w kwocie 400 zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące m.in. zwolnienie od kosztów sądowych o ile wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W realiach rozstrzyganego przypadku skarżący złożył oświadczenie, które jest wystarczające dla wyprowadzenia wniosku, że przy wykazanych, stałych, bieżących, miesięcznych dochodach gospodarstwa domowego które prowadzi wspólnie z żoną, szacowanych przez skarżącego na kwotę 8000 zł i opisanych miesięcznych wydatkach związanych z utrzymaniem domu (1000 zł za prąd, ogrzewanie, ścieki, śmieci, telefon, interent) oraz wynikłych z konieczności ponoszenia wydatków na leki i rehabilitację w wysokości 50 zł dziennie (co przy 11 dniowej niezdolności do pracy daję kwotę 550 zł) skarżący jest w stanie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny opłacić ustalony wpis sądowy. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że ustalony na kwotę 400 zł wpis stanowi niewielki procent deklarowanego przez skarżącego stałego miesięcznego dochodu pomniejszonego o wykazane wydatki (8000-1550=6450>400). Sprzeciwić należało się zaliczeniu do stałych miesięcznych wydatków wykazanych przez skarżącego rat kredytu zaciągniętego na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej a także rat za leasingowe samochody, którymi świadczy usługi transportowe. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że raty te wchodzą w koszty uzyskania przychodu, które wraz z pozostałymi kosztami pozwalają skarżącemu wykazywać niższy dochód z prowadzonej przez wnioskodawczynię działalności gospodarczej. Nie ma więc powodów aby uwzględniać to jeszcze raz. Skoro zaś sytuacja skarżącego przedstawia się w ten sposób, to przyznanie mu w takich warunkach prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. Sprzeciwia się temu zarówno reguła prawa ustanowiona w przepisie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa jak i aktualne poglądy doktryny zgodnie z którymi jest to instytucja o charakterze wyjątkowym, która powinna stanowić przywilej dla osób, które muszą korzystać z ochrony prawnej przed sądem a w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu (tak H Knysiak – Molczyk w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". pod redakcją prof. T. Wosia. Warszawa 2005 s. 631). Postulatom tym wtóruje praktyka orzecznicza sądów administracyjnych zgodnie z którą, udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postan. NSA z 27 maja 2008 r. I FZ 160/08). Skarżący posiada zaś wystarczające środki. Nadto jeśli zaszłaby taka potrzeba nie będzie mieć większych problemów z ich pozyskaniem Posiada bowiem wymaganą przez instytucje finansowe zdolność do bieżącego regulowania przyjmowanych zobowiązań w takiej wysokości. Z przytoczonych względów należało więc odmówić wnioskowi strony a w związku z tym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.