III SA/Kr 1156/17
WyrokWSA w Krakowie2017-12-15
Skład orzekający: Hanna Knysiak-Sudyka, Janusz Kasprzycki, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady powiatu określająca szczegółowe warunki umorzenia, odroczenia, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalania opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, zawierająca jako jedną z przesłanek "inne ważne przyczyny" lub "inną uzasadnioną okoliczność", narusza prawo poprzez przekroczenie delegacji ustawowej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę Wojewody, uznając, że uchwała rady powiatu określająca szczegółowe warunki umorzenia, odroczenia, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalania opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, zawierająca jako jedną z przesłanek "inne ważne przyczyny" lub "inną uzasadnioną okoliczność", nie narusza prawa. Sąd uznał, że delegacja ustawowa zawarta w art. 194 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej nie wyklucza stosowania takich ogólnych przesłanek, a precyzyjne określenie wszystkich możliwych sytuacji jest niemożliwe. Stosowanie takich zwrotów jest dopuszczalne, gdy nie da się wyczerpująco opisać wszystkich sytuacji uzasadniających ulgę, a naruszenie prawa musi być istotne, aby uchwała została unieważniona.Stan faktyczny
Wojewoda Małopolski zaskarżył uchwałę Rady Powiatu Nowosądeckiego dotyczącą szczegółowych warunków umorzenia, odroczenia, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalania opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Zarzucił istotne naruszenie prawa, w tym przekroczenie delegacji ustawowej, poprzez zawarcie w uchwale przesłanki "inna ważna przyczyna" lub "inna uzasadniona okoliczność", co miało prowadzić do otwartego katalogu i swobodnej interpretacji przez organ wykonawczy. Rada Powiatu Nowosądeckiego wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że takie sformułowania są konieczne ze względu na niemożność przewidzenia wszystkich sytuacji i zapewniają równe traktowanie obywateli.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę Wojewody Małopolskiego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant specjalista Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi Wojewody Małopolskiego na uchwałę Rady Powiatu Nowosądeckiego z dnia 22 czerwca 2017 r. nr 240/XXIV/17 w przedmiocie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalania opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej skargę oddala.
Rada Powiatu Nowosądeckiego podjęła w dniu 22 czerwca 2017 r. uchwałę nr 240/XXIV/17 w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub części łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalania opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej.
Wojewoda Małopolski zaskarżył powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w części, tj. w zakresie § 4 ust. 2 lit. g, § 6 ust. 1 pkt 2 lit. g oraz ust. 2 pkt 1 lit. f i § 8 ust. 1 pkt 3 załącznika do uchwały. Uchwale tej zarzucił istotne naruszenie prawa, w tym w szczególności art. 194 ust 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2017 r. poz. 697) poprzez przekroczenie delegacji ustawowej.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że sporna uchwała została przekazana Wojewodzie w dniu 28 czerwca 2017 r. W związku z wątpliwościami co do treści uchwały, organ nadzoru wszczął odpowiednie postępowanie i zwrócił się do Rady Powiatu Nowosądeckiego z prośbą o przedłożenie stosownych wyjaśnień. Wątpliwości organu nadzoru związane były z treścią § 4 ust 2 lit. g, 6 ust. 1 lit. g oraz ust. 2 lit. f i § 8 ust. 1 pkt 3 załącznika do uchwały. W § 4 ust 2 lit. g Rada Powiatu postanowiła, że poza okolicznościami, o których mowa w uchwale, można odstąpić od ustalania opłaty wobec osób zobowiązanych u których w rodzinie występuje okoliczność stanowiąca "inną ważną przyczynę". Analogiczny zapis znalazł się w § 6 ust. 1 lit. g oraz ust. 2 lit. f w zakresie umarzania należności z tytułu opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Natomiast w § 8 ust. 1 pkt 3 załącznika do uchwały wskazano, że rozłożenie na raty lub odroczenie terminu płatności może nastąpić, gdy występuje inna uzasadniona okoliczność.
W dniu 16 sierpnia 2017 r. do Wojewody wpłynęły wyjaśnienia Przewodniczącego Rady Powiatu Nowosądeckiego w których wskazano, że zamieszczone w treści uchwały zapisy są powieleniem zapisów poprzednio obowiązujących uchwał a także, że w innych powiatach przyjęto analogicznie zapisy. Treść zakwestionowanych paragrafów podyktowana została niemożliwością przewidzenia i zapisania wszelkich sytuacji, w których uchwała znajduje zastosowanie oraz, że zwrot "inne ważne przyczyny/inna uzasadniona okoliczność" bierze pod uwagę konieczność zagwarantowania wszystkim obywatelom jednakowego traktowania.
Ustosunkowując się do wyjaśnień złożonych w imieniu organu przez Przewodniczącego Rady Powiatu Nowosądeckiego, organ nadzoru nie podzielił poglądu, że zakwestionowane zapisy są zgodne z prawem z przedstawionych w wyjaśnieniach powodów. Zauważono, że fakt zaistnienia tożsamego zapisu w poprzedniej uchwale podjętej przez Radę Powiatu Nowosądeckiego czy też w uchwałach innych powiatów nie może świadczyć o zgodności owych zapisów z przepisami ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Organ nadzoru nie widzi w sformułowaniach "inne ważne przyczyny/inna uzasadniona okoliczność", gwarancji traktowania obywateli równo. Zapisy takie kreują odmienną sytuację prawną obywateli, bowiem przywołane zwroty nie mają przypisanego znaczenia, wobec czego zastosowanie uchwały będzie zależało od swobodnej interpretacji osoby wydającej decyzję w sprawie odstąpienia od ustalania opłaty wobec osób zobowiązanych, umarzania należności z tytułu opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, rozłożenia na raty lub odroczenia terminu płatności.
Wojewoda wyjaśnił, że zgodnie z intencją ustawodawcy (art. 194 ust 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej) organ stanowiący powinien określić wszystkie szczegółowe warunki stanowiące podstawę umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty. Użycie przez Radę zwrotu "inne ważne przyczyny/inna uzasadniona okoliczność" czyni z katalogu okoliczności katalog otwarty, który uprawnia organ wykonawczy do rozszerzenia okoliczności, o których mowa w uchwale. Stworzenie katalogu otwartego jest niezgodne z wolą ustawodawcy również dlatego, że deleguje kompetencję na inny podmiot niż organ upoważniony (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 22 listopada 2012 r. sygn. akt IV SA/Wr 461/12).
Ze względu na powyższe w ocenie organu nadzoru doszło do istotnego naruszenia art. 194 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, które to naruszenie powoduje nieważność uchwały rady gminy w części w jakiej wskazano powyżej.
W odpowiedzi na skargę Rada Powiatu Nowosądeckiego wniosła o jej oddalenie. W pierwszej kolejności podniesiono, że organ już od 2012 r. przy rozpatrywaniu wniosków o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy, umorzenie w całości lub części należności z tytułu tej opłaty lub wniosków o rozłożenie na raty lub odroczenie terminu płatności tej należności, ocenia czy zachodząca szczególna okoliczność lub ważna przyczyna uzasadnia wydanie decyzji zgodnie z wnioskiem osoby zobowiązanej. Podkreślono, że w stosunku do uchwały Rady Powiatu Nowosądeckiego nr 161/XIV/12 z dnia 30 marca 2012 r., czy też uchwały Rady Powiatu Nowosądeckiego nr 401/XXXVII/14 z dnia 30 października 2014 r. nigdy nie zostało wszczęte postępowanie nadzorcze. Zwrot "inne ważne przyczyny/inna uzasadniona okoliczność" jest powieleniem zapisów poprzednio obowiązujących uchwał. Organ nie zgodził się z twierdzeniem Wojewody Małopolskiego, że fakt zaistnienia tożsamego zapisu w poprzedniej uchwale podjętej przez Radą Powiatu Nowosądeckiego nie może świadczyć o zgodności owych zapisów z przepisami ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Przyjęcie takiej interpretacji godzi w główne zasady postępowania administracyjnego określone w art. 8 § 2 K.p.a. tj. zasadę pewności prawa, jak również zawartą w art. 7a K.p.a. zasadę przyjaznej interpretacji prawa. Nakaz respektowania utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym stanowi jeden z elementów zasady równego traktowania. Organy powinny trzymać się utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, aby strona miała możliwość racjonalnego zaplanowania swoich działań, co pozwoli jej uniknąć niekorzystnych skutków prawnych swojego działania. Organ podniósł, że stwierdzenie nieważności uchwały Rady Powiatu Nowosądeckiego nr 240/XXIV/17 doprowadziłoby do sytuacji, w której wniosek mieszkańca miasta Nowego Sącza powołującego się na inną ważną przyczynę uzasadniającą odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej (§ 2 ust. 3 pkt. 10 uchwały) zostałby rozpoznany pozytywnie, natomiast wniosek mieszkańca Powiatu Nowosądeckiego pozostającego w takiej samej lub podobnej sytuacji faktycznej zostałby rozpoznany negatywnie. Taka sytuacja doprowadziłaby do nieuzasadnionego nierównego traktowania mieszkańców sąsiednich jednostek samorządu terytorialnego, jak również stanowiłaby przejaw naruszenia zasady pewności prawa i przyjaznej interpretacji prawa.
Zdaniem Rady Powiatu Nowosądeckiego określony w uchwale nr 240/XXIV/17 Rady Powiatu Nowosądeckiego katalog przyczyn odstąpienia, umorzenia, rozłożenia na raty lub odroczenia terminu płatności opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej nie można uznać za katalog otwarty. Rada Powiatu Nowosądeckiego wprost postanowiła (§ 4 ust. 2, § 6, § 8 ust. 1), że gdy w rodzinie osoby zobowiązanej wystąpi jedna z określonych okoliczności, w tym inna ważna przyczyna, organ jest uprawniony z urzędu lub na wniosek zobowiązanego wydać określoną decyzję (zgodnie z wnioskiem zobowiązanego). W tym zakresie Rada Powiatu Nowosądeckiego nie posłużyła się wyrażeniem "w szczególności", który faktycznie sugerowałby otwarty katalog przyczyn odstąpienia, umorzenia, rozłożenia na raty lub odroczenia terminu płatności opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Nie sposób określić w uchwale wszystkich możliwych przypadków, jakie mogą wystąpić w rodzinie osoby zobowiązanej do ponoszenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, które uzasadniałyby (na podstawie zgromadzonego w wyniku postępowania materiału dowodowego) wydanie decyzji o odstąpieniu, umorzeniu, rozłożeniu na raty czy też odroczeniu terminu płatności opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.
Podkreślono, że Rada Powiatu Nowosądeckiego posługując się zwrotem "inne ważne przyczyny/inna uzasadniona okoliczność" brała pod uwagę konieczność zagwarantowania wszystkim obywatelom jednakowego traktowania wobec prawa, zgodnie z konstytucyjną zasadą sprawiedliwości społecznej, jak również zasadę pogłębiania zaufania obywateli wobec organów władzy publicznej. Za niedopuszczalną należy uznać sytuację wydania przez organ decyzji o odmowie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy, odmowie umorzenia w całości lub części opłaty, odmowie rozłożenia na raty czy też odmowie odroczenia terminu płatności opłaty z uwagi na brak konkretnej przesłanki zawartej w uchwale, kiedy zgromadzony w wyniku postępowania dowodowego materiał odzwierciedlający sytuację majątkową, rodzinną i zdrowotną zobowiązanego, uzasadnia konieczność wydania decyzji zgodnej z wnioskiem osoby zobowiązanej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej uchwały nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania rady gminy co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danej uchwały, organ ten nie naruszył prawa.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Sąd przyjął, że takim aktem prawa miejscowego jest uchwała w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub części łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalania opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej, a to dlatego, że zawiera ona normy prawne skierowane bezpośrednio do adresatów znajdujących się poza strukturą administracji samorządowej Powiatu Nowosądeckiego. Uchwałą tą określono zasady przyznawania zwolnień i ulg w zakresie uiszczania opłat za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.
Zgodnie z art. 147 § 1 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę będącą aktem prawa miejscowego, stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności. W razie nieuwzględnienia skargi, Sąd stosownie do art. 151 P.p.s.a. skargę oddala.
Zgodnie z art. 171 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej działalność samorządu powiatowego podlega nadzorowi z punktu widzenia legalności. Znajduje to potwierdzenie w art. 76 ust. 2 i art. 77 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1868), zwanej dalej w skrócie "u.s.p.".
Z art. 79 ust. 1 u.s.p. wynika, że uchwała organu powiatu sprzeczna z prawem jest nieważna. Nie każda sprzeczność uchwały z prawem uzasadnia jej unieważnienie. Dokonując wykładni art. 79 ust. 1 i z art. 79 ust. 4 u.s.p. należy stwierdzić, że tylko istotne naruszenie prawa uzasadnia stwierdzenie nieważności uchwały, a nieistotne naruszenie prawa nie daje podstawy do jej unieważnienia. Zaskarżona uchwała nie jest obarczona wadą mającą charakter istotnego naruszenia prawa.
Samorząd powiatowy jest elementem władzy wykonawczej i wykonuje część zadań należących do tej władzy (art. 163 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Konstytucja przyznaje jednostkom samorządu terytorialnego w zakresie przyznanych im uprawnień samodzielność podlegającą z mocy art. 165 Konstytucji RP ochronie sądowej. Samodzielność oznacza, że ustawodawca przyznając konkretne zadania samorządowi do wykonywania nie powinien tak określać sposobu ich wykonywania, aby pozbawić jakiejkolwiek możliwości dostosowywania danej regulacji do lokalnych warunków. Zbyt restrykcyjne regulowanie zadań przekazywanych samorządowi jako zadań własnych skutkowałoby w istocie brakiem zróżnicowania pomiędzy administracją rządową a samorządem terytorialnym. Jest to istotne w tej sprawie, ponieważ sformułowany w skardze zarzut dotyczy w istocie przekroczenia przez Radę Powiatu granic upoważnienia ustawowego, a tym samym uchwalenie uchwały przekraczającej granice regulacji wynikającej z ustawy. Sąd nie podziela tego stanowiska strony skarżącej.
Jak wynika z art. 194 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2017 r. poz. 697, z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą", rada powiatu została zobowiązana do określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.
Nie ulega wątpliwości, że ww. podstawa delegacyjna upoważniała Radę Powiatu Nowosądeckiego do określenia przesłanek uzasadniających przyznanie określonych ulg w postaci umorzenia, rozłożenia na raty, odroczenia terminu płatności i odstąpienia od ustalenia opłaty.
Strona skarżąca (Wojewoda Małopolski) nie kwestionuje przy tym prawa Rady Powiatu do określenia przesłanek zastosowania ulg, o których mowa w art. 194 ust. 2 ustawy, ale podnosi, że jedna z przesłanek została określona jako "inne ważne przyczyny lub inna uzasadniona okoliczność" stanowi zwrot nie mający przypisanego mu znaczenia i jego stosowanie będzie zależało od swobodnej interpretacji osoby wydającej decyzję o sprawie stosowania ulg, a ponadto intencją (wolą) ustawodawcy było to, żeby organ powiatu określił szczegółowe przesłanki stosowania ulg, a nie katalog otwarty pozwalający na jego poszerzenie przez organ wykonawczy.
Sąd nie podziela stanowiska organu nadzoru. Ustawowa delegacja do wydania uchwały zawierającej szczegółowe warunki stosowania ulg w opłatach za pobyt dziecka w pieczy zastępczej nie zawiera regulacji, z której wynikałoby, jakie to przesłanki mogłyby być zawarte w takiej uchwale. Sam ustawowy zwrot "szczegółowe warunki" nie oznacza, że mają to być przesłanki nie podlegające ocenie organu stosującego daną regulację (uchwałę) i nie objęte żadnym zakresem władzy dyskrecjonalnej organu. Wręcz przeciwnie, w ocenie Sądu stosowanie ulg od obowiązku nałożonego ustawowo może wynikać jedynie ze szczególnych sytuacji, w których znalazła się osoba zobowiązana. Te szczególne sytuacje mogą mieć różnorodną proweniencję. Tym niemniej istotne jest to, że uchwała dostrzega ową szczególność sytuacji i po wskazaniu na kilka różnorodnych przypadków (§ 4 ust. 1 i 2 uchwały, § 6 ust. 1 i ust. 2 uchwały), dodaje kolejny określając go jako "inne ważne przyczyny". Owe "inne ważne przyczyny" w połączeniu z przyczynami określonymi w § 4 i 6 uchwały domykają zestawienie wszystkich przyczyn uzasadniających stosowanie ulg. Rację ma Rada Powiatu podnosząc, że w praktyce nie ma możliwości wyczerpującego i precyzyjnego opisania szczególnych lub nadzwyczajnych sytuacji, w których będzie możliwość zastosowania określonej ulgi. To sam ustawodawca przenosząc obowiązek ustalania szczegółowych warunków stosowania ulg w zakresie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej uznał, że ulgi te mogą być różnorodne, dostosowane do lokalnych warunków. Gdyby ustawodawca nie chciał pozostawienia w zakresie działania samorządu powiatowego stosowania ulg, to mógłby określić w samej ustawie przesłanki, których zaistnienie umożliwiłoby zastosowanie danej ulgi. Skoro tak jednak ustawodawca nie uregulował tej kwestii, a nadto przekazał ją do uregulowania samorządowi powiatowemu, to nie można domniemywać istnienia dodatkowych ograniczeń co do tego, jakie przesłanki mogłoby uzasadniać przyznanie ulgi. Jeszcze raz należy wyraźnie stwierdzić, że ingerencja w działalność samorządu dopuszczalna jest tylko wtedy, gdy dany organ samorządu naruszy i to w sposób istotny określony przepis ustawowy. W stosunku do uprawnień nadzorczych nie ma żadnej możliwości konstruowania domniemywania naruszenia prawa przez organ samorządu lub też wywodzenia owego naruszenia z intencji lub woli ustawodawcy. Intencja lub wola ustawodawcy musi być zapisana w ustawie w taki sposób, aby była ona czytelna dla podmiotów stosujących daną ustawę. W przeciwnym razie wola (intencja) ustawodawcy będzie zawsze taka, jaką zakłada organ nadzorujący samorząd, a nie sam ustawodawca.
Nieprzypadkowo w art. 92 ust. 1 Konstytucji RP ustawodawca zamieszczając upoważnienie do wydawania rozporządzenia wykonawczego do ustawy wprost wskazał, że rozporządzenia te są wydawane na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie, w celu jej wykonania, a samo upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu.
Natomiast art. 94 Konstytucji RP wskazuje, że organy samorządu terytorialnego wydają akty prawa miejscowego (stanowiące także akty wykonawcze do ustaw) na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, bez możliwości wskazania na wytyczne co do treści takiego aktu prawa miejscowego.
Sąd tylko dodatkowo podnosi, że w systemie prawnym istnieje szereg różnorodnych aktów prawnych, w których zamieszczana jest przesłanka "inne ważne przyczyny/inna ważna przyczyna". Jako przykład można wskazać na § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 grudnia 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania nauczycielom urlopów dla dalszego kształcenia się, dla celów naukowych, artystycznych, oświatowych i z innych ważnych przyczyn oraz ulg i świadczeń związanych z tym kształceniem, a także organów uprawnionych do ich udzielania (Dz. U. z 2001 r. Nr 1, poz. 5); § 19 ust. 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu przeprowadzania egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie (Dz. U. z 2017 r. poz. 1663) oraz art. 45 ust. 4 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1158). Podając te inne przypadki intencją Sądu było wskazanie, że wszędzie tam, gdzie nie da się precyzyjnie opisać sytuacji, której wystąpienie mogłoby uzasadniać zastosowanie konkretnej regulacji, dopuszczalnym jest posłużenie się zwrotem typu "inna ważna przyczyna".
Sąd nie podziela stanowiska organu nadzoru co do niezgodności z prawem przesłanki opisanej w § 8 ust. 1 pkt 3 uchwały, którą jest "inna uzasadniona okoliczność, w szczególności długotrwała choroba, niepełnosprawność, znaczne straty powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub inne zdarzenia losowe". Tak zredagowana przesłanka wyraźnie nawiązuje do takich okoliczności jak długotrwała choroba, niepełnosprawność lub znaczne straty powstałe w wyniku klęski żywiołowej, i mimo że nie zamyka katalogu tych przesłanek, to także wyraźnie je stawia jako najczęściej spotykane. Także i w tym zakresie wystąpienie innej niż przykładowo wymienione okoliczności może uzasadniać przyznanie ulgi. Nie będzie to każda inna okoliczność, ale inna uzasadniona okoliczność.
Sąd nie podziela także obaw organu nadzoru, jakoby to organ wykonawczy stosując uchwałę dokonywał uzupełnienia jej treści. Nic takiego nie wynika z samej uchwały. Pomijając już to, że to nie organ wykonawczy powiatu będzie wydawał decyzje, ale starosta (a starosta nie jest organem wykonawczym powiatu), to stosowanie przez starostę uchwały będzie polegało na jej interpretacji i ustalaniu, czy w okolicznościach danej sprawy zaistniała okoliczność stanowi jedną z przesłanek zapisanych w uchwale (w tym w § 4, § 6 lub § 8 uchwały). Przykładowo, to właściwy miejscowo starosta dokona wykładni, czy zobowiązany do uiszczenia opłaty pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z inną osobą niż np. konkubentem (§ 4 ust. 2 lit. f uchwały) lub czy miało miejsce poniesienie strat materialnych powstałych w wyniku zdarzeń losowych (§ 6 ust. 1 pkt 2 lit. d uchwały) bądź też czy dłużnik przedstawił i udokumentował trudności płatnicze o charakterze przejściowym (§ 8 ust. 1 pkt 1 uchwały). Przedstawione przesłanki także mają charakter ocenny i wymagają każdorazowego ustalenia, czy zaistniałe okoliczności spełniają przesłanki wynikające z uchwały i czy na ich podstawie należy zastosować daną ulgę. Tym samym także właściwy starosta oceni, czy w konkretnej sprawie zaistnieje inna na tyle ważna przyczyna, która uzasadniałaby przyznanie konkretnej ulgi.
Sąd dostrzega przy tym wadliwość samego postępowania w tej sprawie organu nadzoru, która to wada wprawdzie nie ma charakteru istotnego naruszenia przepisów procedury nadzorczej, tym niemniej jednak nie powinna mieć miejsca. W niniejszej sprawie organ nadzoru otrzymał uchwałę w dniu 28 czerwca 2017 r., a tym samym zgodnie z art. 79 zdanie drugie u.s.p. kompetencje nadzorcze upoważniające do unieważnienia tejże uchwały zaczęły biec od dnia doręczenia tejże uchwały. Jak zaś wynika z akt sprawy, dopiero w dniu 9 sierpnia 2017 r. Wojewoda Małopolski zawiadomił Radę Powiatu Nowosądeckiego o wszczęciu postępowania nadzorczego, domagając się wyjaśnień w trybie postępowania nadzorczego mimo upływu terminu 30-dniowego do prowadzenia tego postępowania. Nie jest to jednak istotna wada w tej sprawie, ponieważ po upływie 30-dniowego terminu, który w tej sprawie minął z dniem 28 lipca 2017 r. strona skarżąca wniosła skargę i mogła tę skargę wnieść – po dniu 28 lipca 2017 r. - w każdym czasie.
Rekapitulując Sąd stwierdza, że w tej sprawie ani strona skarżąca nie wykazała, który to przepis ustawy został naruszony w zakresie objętym zaskarżeniem, ani też Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa przez Radę Powiatu Nowosądeckiego w zakresie objętym skargą. Sąd nie uznał przy tym, aby w zakresie delegacji ustawowej zapisanej w art. 194 ust. 2 ustawy Rada Powiatu Nowosądeckiego przekroczyła upoważnienie do stanowienia aktu prawa miejscowego. Podstawą do stwierdzenia nieważności mogłoby być jedynie istotne naruszenie prawa, co wprost koresponduje z konstytucyjnym kryterium legalności wymagającym precyzyjnego wykazania naruszenia przepisu ustawowego. Nie można stosować środków nadzoru nad samorządem opierając się jedynie na domniemaniu niezgodności danej uchwały z bliżej niesprecyzowaną wolą ustawodawcy, jeżeli - tak jak ma to miejsce w tej sprawie - to właśnie ustawodawca powierzył samorządowi dobór i ustalanie przesłanek stosowania ulg w postaci umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.
Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło