III SA/Kr 116/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer Sędziowie WSA Dorota Dąbek (spr.) NSA Piotr Lechowski Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi F. T. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia 1 grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej skargę oddala Uzasadnienie. Decyzją z dnia 1 grudnia 2007r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt 1kpa oraz art. 5 punkt 4a i art. 12 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej i § 10 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpatrywania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. z 2002r. nr 132, póz. 1115), Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. z dnia [...].07.2006r., nr [...], którą orzeczono o braku podstaw do stwierdzenia u F. T. choroby zawodowej wymienionej w póz. 6 wykazu chorób zawodowych zawartego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że F. T. w okresie od [...]r. do [...]r. pracował w narażeniu na hałas i zapylenie pyłem drzewnym występujące w natężeniach i stężeniach przekraczających obowiązujące normatywy higieniczne oraz w ekspozycji na pary substancji chemicznych wchodzące w skład klejów, farb i lakierów. Organ zaznaczył jednocześnie, że badań stężeń tych substancji brak. F. T. był badany w 2002r. przez [...] Ośrodek Medycyny Pracy w N., a następnie w 2006r. przez Instytut Medycyny Pracy w S., które nie stwierdziły schorzeń zawodowych. W oparciu o te orzeczenia lekarskie Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u F. T. choroby zawodowej, którą utrzymał w mocy Wojewódzki Inspektor Sanitarny. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracyjny powołał się na treść wspomnianych orzeczeń lekarskich wydanych przez dwie jednostki służby zdrowia upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych wskazując jednocześnie, że obu jednostkom orzekającym znane były warunki pracy F. T. W skierowanej do sądu administracyjnego skardze na powyższą decyzję F. T. wniósł o ponowne przeanalizowanie jego dokumentacji, ponieważ nie zgadza się z wydaną odmowną decyzją. Podkreśla, że w okresie [...]-[...] pracował w warunkach bardzo ciężkich, na co jest dokument z zakładu pracy. Jednocześnie dodaje, że lekarze zarówno w N. jak i w S. poinformowali go, że zaczął się starać o chorobę zawodową o 16 lat za późno, bo tylko do 5 lat od zakończenia pracy mogą zbadać pozostałości czynników szkodliwych, W trakcie badania mówili, ze faktycznie ma duży ubytek na zdrowiu, a na piśmie napisali co innego. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji. Odnośnie podniesionego w skardze zarzutu dotyczącego narażenia na szczególnie ciężkie warunki pracy podniesiono, że samo występowanie w środowisku pracy czynników szkodliwych nie wystarcza do ustalenia choroby zawodowej. Konieczne bowiem jest do tego stwierdzenie klinicznych objawów takiej choroby oraz ustalenie jej związku z warunkami wykonywanej pracy. Zgromadzony zaś w niniejszym postępowaniu materiał dowodowy nie dał podstaw do ustalenia, że pomiędzy schorzeniem a warunkami środowiska pracy istnieje związek przyczynowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W ocenie sądu złożona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do §1 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65, póz. 294 zpóźn. zm.), "za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy". Na pojęcie choroby zawodowej składają się zatem dwa elementy: istnienie schorzenia wymienionego w przedmiotowym wykazie oraz istnienie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. W niniejszej sprawie bezsporną jest okoliczność istnienia w środowisku pracy skarżącego czynników szkodliwych narażających na powstanie choroby zawodowej, tj. hałasu i zapylenia pyłem drzewnym występujące w natężeniach i stężeniach przekraczających obowiązujące normatywy higieniczne oraz ekspozycji na pary substancji chemicznych wchodzące w skład klejów, farb i lakierów. Wprawdzie, jak podaje organ w zaskarżonej decyzji, dokładne dane dotyczące wielkości tego narażenia nie są znane, niemniej jednak przyjęto w niniejszej sprawie istnienie czynników narażających na powstanie choroby zawodowej. Przeprowadzone natomiast u skarżącego dwukrotnie badania lekarskie nie wykazały istnienia schorzeń, które mogą być uznane za zawodowe w rozumieniu przytoczonego powyżej przepisu. W orzeczeniu lekarskim z dnia [...].08.2002r. [...] Ośrodek Medycyny Pracy w N. rozpoznał u F. T. m.in. przewlekłe przerostowe zapalenie błony śluzowej gardła i krtani niezawodowe wskazując w uzasadnieniu, że 15-letni okres jaki upłynął od zakończenia pracy zawodowej nie pozwala na ustalenie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy stwierdzanymi zmianami w obrębie błony śluzowej gardła i krtani, a chorobą zawodową. Również w wydanym na skutek odwołania skarżącego orzeczeniu lekarskim z dnia [...].05.2006r., Instytut Medycyny Pracy w S. orzekł o braku podstaw do rozpoznania schorzenia zawodowego gardła. W uzasadnieniu powołano się na wyniki przeprowadzonych badań fizykalnych oraz lupenfaryngoskopowych i stroboskopowych, które stwierdzają cechy przewlekłego prostego stanu zapalnego błony śluzowej gardła i krtani z komponentą przerostową w obrębie krtani, ponadto skrzywienie przegrody nosa, a w badaniu rtg stwierdza się obecność kostniaka zatok czołowych. Schorzenia te nie pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z warunkami pracy zawodowej zakończonej w [...]r. Wobec istniejących wątpliwości co do treści diagnozy lekarskiej organ II instancji przed wydaniem zaskarżonej decyzji zwrócił się do [...] Ośrodka Medycyny Pracy w N. z prośbą o ich wyjaśnienie (pismo z dnia [...].08.2006r.)., uzyskując dodatkowe poszerzone uzasadnienie orzeczenia lekarskiego (pismo z dnia [...] września 2006r.). Następnie, wobec istnienia dalszych wątpliwości w sprawie dotyczących diagnozy lekarskiej, zwrócił się do [...] Ośrodka Medycyny Pracy w K. z prośbą o ich dodatkowe wyjaśnienie (pismo z dnia [...] października 2006r.), w odpowiedzi na które uzyskano rozszerzone uzasadnienie i wyjaśnienie istniejących w sprawie wątpliwości, wskazujące na inne, pozazawodowe czynniki, z którymi lekarze wiążą powstanie u skarżącego schorzenia. Odniesiono się też do różnicy w ocenie makroskopowej śluzówek górnych dróg oddechowych dokonanych w [...] Ośrodku Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w N. (przewlekłe przerostowe zapalenie błony śluzowej), a oceną dokonaną przez Instytut w S. (przewlekłe proste zapalenie śluzówek) wskazując, iż są one najprawdopodobniej spowodowane 4-letnią różnicą czasową pomiędzy tymi orzeczeniami, w którym to okresie pacjent mógł być leczony i mogło to spowodować zmianę wyglądu makroskopowego błony śluzowej górnych dróg oddechowych, ponadto zaś w przewlekłych stanach zapalnych gardła i krtani typowa jest zmienność obrazu. Orzekające zatem w niniejszej sprawie zespoły lekarskie stwierdziły, że cechy rozpoznanych u F. T. schorzeń wskazują na inne niż zawodowe przyczyny tych schorzeń. Zarówno [...] Ośrodek Medycyny Pracy w N. , jak i Instytut Medycyny Pracy w S. po przeprowadzonych badaniach orzekły o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, bardzo szeroko i szczegółowo uzasadniając dlaczego rozpoznane u pacjenta schorzenie nie jest chorobą zawodową w rozumieniu przepisów. Orzeczenia te są wzajemnie spójne, jasne i wyczerpujące, po dwukrotnych uzupełnieniach nie budzą żadnych wątpliwości. W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy administracyjne odmawiając uznania rozpoznanego u skarżącego schorzenia za chorobę zawodową, prawidłowo uznały te orzeczenia lekarskie za wiarygodne i wyczerpujące, opierając na nich swoje rozstrzygnięcia o braku u skarżącego choroby zawodowej. Nie każde bowiem stwierdzone u pacjenta schorzenie jest chorobą zawodową, przepisy wymagają dodatkowo, by było ono spowodowane czynnikami szkodliwymi występującymi w środowisku pracy. Tymczasem w niniejszej sprawie charakter stwierdzonych u skarżącego zmian wskazuje na inną niż środowisko pracy etiologię schorzenia gardła. Należy zatem przyjąć, że wydane w niniejszej sprawie decyzje zarówno organu II instancji, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, wydane zostały zgodnie z prawem materialnym. W ocenie Sądu także przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo. Zgodnie z treścią § 10 cyt. powyżej Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych, podstawą wydania przez inspektora sanitarnego decyzji w sprawie choroby zawodowej jest orzeczenie lekarskie wydane przez upoważnioną jednostkę służby zdrowia i wyniki dochodzenia epidemiologicznego. Opierając się na orzeczeniach lekarskich, orzekające w niniejszej sprawie organy administracyjne stwierdziły, że skoro upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych jednostki służby zdrowia nie znalazły podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, również inspektor sanitarny nie mógł wydać pozytywnej decyzji. Przedmiotowe orzeczenia lekarskie wydawane na użytek postępowania w sprawie chorób zawodowych są w istocie opiniami w rozumieniu art. 84 §1 kpa (tak m.in. NSA w wyroku z 21 września 2001r., sygn. akt I S.A. 2870/00; z dnia 14 kwietnia 1999r., sygn. akt I S.A. 1931/98; z dnia 5 listopada 1998r., sygn. akt I S.A. 1200/98, LEX nr 45833) i jak każdy dowód winny być przez organ wszechstronnie ocenione. Ponieważ wydane w niniejszej sprawie opinie biegłych budziły wątpliwości organu zarówno w zakresie niedostatków uzasadnienia, jak i niespójności wzajemnej pomiędzy orzeczeniem MOMP w N. a IMP w S., organ wezwał o ich uzupełnienie. Ostatecznie zaś, po tych dwukrotnych dodatkowych wyjaśnieniach orzeczenia te są jednoznaczne i wzajemnie spójne, nie budząc wątpliwości. Dlatego też uznać należy, że postępowanie poprzedzające wydanie decyzji administracyjnych zostało przeprowadzone prawidłowo, a decyzje oparte zostały na opiniach lekarskich zawierających przekonywujące uzasadnienie. Za pozbawiony znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy uznać należy zarzut skargi dotyczący szczególnie szkodliwych warunków, w których skarżący przez wiele lat pracował. Ta bowiem okoliczność była w sprawie bezsporna i organ przyjął w niniejszej sprawie, że skarżący pracował w warunkach szkodliwych, narażających na powstanie choroby zawodowej, z treści zaś orzeczenia lekarskiego zarówno MOMP w N. jak i Instytutu Medycyny Pracy w S. wynika, że przy orzekaniu o chorobie zawodowej uwzględniono to narażenie. Uznać zatem należy, że ewentualne braki dokładnych ustaleń co do wielkości tego narażenia nie miały wpływu na rozstrzygnięcie o chorobie zawodowej. Za pozbawiony znaczenia prawnego uznać należy też powołany w skardze argument, że lekarze co innego powiedzieli skarżącemu, a co innego napisali w orzeczeniu. Skarżący bowiem w żaden sposób nie podważa treści wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich i ich konkluzji dotyczącej pozazawodowych przyczyn choroby. Wobec powyższego przyjąć należy, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, zapadła po należytym wyjaśnieniu sprawy. Z tego powodu skarga została oddalona, w oparciu o 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.