III SA/Kr 1162/05
WyrokWSA w Krakowie2007-02-07
Skład orzekający: NSA Piotr Lechowski, WSA Elżbieta Kremer, WSA Halina Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków jest zobowiązany do wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym w celu zrównoważenia powierzchni działek ewidencyjnych, jeśli wnioskowana zmiana przebiegu granicy ewidencyjnej jest sprzeczna z danymi wynikającymi z dotychczasowych pomiarów i dokumentacji ewidencyjnej, a spór o przebieg granic może być rozstrzygnięty w postępowaniu rozgraniczeniowym?Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie jest zobowiązany do wprowadzania zmian w operacie ewidencyjnym, jeśli wnioskowana zmiana przebiegu granicy ewidencyjnej jest sprzeczna z danymi wynikającymi z dotychczasowych pomiarów i dokumentacji ewidencyjnej, a spór o przebieg granic może być rozstrzygnięty w postępowaniu rozgraniczeniowym. Podstawę oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej stanowią dane z ewidencji gruntów, jednakże powierzchnia nieruchomości nie jest objęta domniemaniem prawdziwości prawa ani rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, a ewentualna niezgodność danych z katastru z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej może być podstawą sprostowania oznaczenia nieruchomości w trybie właściwym dla ksiąg wieczystych.Stan faktyczny
Skarżąca H.W. wniosła o wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczących działek nr [...] i [...] w celu zrównoważenia ich powierzchni, argumentując, że dane ewidencyjne są sprzeczne z treścią ksiąg wieczystych. Organy administracji odmówiły wprowadzenia zmian, wskazując na identyczny przebieg granicy na mapach ewidencyjnych z różnych okresów oraz na fakt, że spór o przebieg granic powinien być rozstrzygnięty w postępowaniu rozgraniczeniowym. Skarżąca kwestionowała metody pomiarów i obciążanie jej ciężarem postępowania rozgraniczeniowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Piotr Lechowski ( spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Kremer WSA Halina Jakubiec Protokolant Joanna Parada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2007 r. sprawy ze skargi H.W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia 25 sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów - skargę oddala-
III SA/Kr 1162/05
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 25 sierpnia 2005 r [...], po rozpatrzeniu odwołania H.W., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję starosty Powiatu N. z dnia [...] 2005 r. znak : [...], którą orzeczono o odmowie wprowadzenia w części kartograficznej i opisowej operatu ewidencji gruntów i budynków Obr.1 miasta S. zmian dotyczących działek Nr [...] i [...]. W podstawie prawnej decyzji wskazano przepisy art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 7 " b " ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U Nr 100 z 2000 r., Pr.1086zpóźn.zm.).
Uzasadniając decyzję, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia. H.W. powołując się na tytuł własności do działki ewid. [...] położonej w S., w sierpniu 2003 r. wystąpiła do Burmistrza Miasta S. jako organu prowadzącego wówczas ewidencję gruntów i budynków o pomiar kontrolny i wyjaśnienie różnicy powierzchni jej działki i sąsiedniej działki [...] ujawnionych w zmodernizowanym operacie ewidencji , obowiązującym na mocy Obwieszczenia Wojewody N. z [...] 1995 r. .względem stanu sprzed modernizacji operatu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. postanowieniem z [...] 2004 r., uchyliło postanowienie Burmistrza Miasta S. z [...] 2003 r. zawieszające postępowanie dot. pomiaru kontrolnego , do czasu ustalenia następców prawnych po M.S. - właścicielce działki [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wobec rozwiązania z dniem 15 marca 2004 r. zawartego z Wójtem porozumienia , dalsze postępowanie toczyło się przed Starostą N. jako organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków.
W toku przeprowadzonej dnia 14 maja 2004rw wizji na gruncie stwierdzono że granica pomiędzy działkami [...] i [...] jest niewidoczna, a H.W. i mąż zmarłej M.S. - ,, J.W." nie potrafili wskazać jej jednoznacznego przebiegu. Krąg spadkobierców po M.S. został ustalony później , po uprawomocnieniu się postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] 2004 r. sygn. [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po M.S.
W toku ponownej wizji w dniu 30 lipca 2004 r J.S. (w uzasadnieniu II instancji J. ,, W.") okazywał przebieg granicy zgodny z jej przebiegiem na mapie ewidencyjnej , a zdaniem H.W. granica winna przebiegać ok.10 m w głąb działki [...], aby powierzchnia działek jak w ,, starych " dokumentach była równa. Pozostali uczestnicy postępowania nie zajęli stanowiska.
Decyzja Starosty N. z dnia [...] 2004 r. umarzająca postępowania w sprawie "usunięcia różnicy powierzchni działek ewidencyjnych... " po rozpatrzeniu odwołania H.W. została uchylona decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] 2004 r. i sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia , wobec stwierdzenia braku przesłanki bezprzedmiotowości z art.105 kpa warunkującej umorzenie postępowania.
Ponownie rozpatrując sprawę Starosta N. podjął decyzję z dnia [...] 2005 r. , którą odmówił wprowadzenia zmian w części kartograficznej i opisowej operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu Nr 1 miasta S. przyjętego do zasobu Wojewódzkiego Ośrodku Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej dnia 4.12.1991 r. za Nr [...] w odniesieniu do zmiany powierzchni działek [...] i [...]. Decyzję tę organ l instancji oparł na materiale dowodowym zebranym w postępowaniu i po , wyczekaniu na upływ terminu, w czasie którego strony mogły żądać uzupełnienia materiału dowodowego i wypowiadać się , co do zebranych dowodów.
W uzasadnieniu swojej decyzji Starosta N. chronologicznie przedstawił dane istniejące w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, poczynając od opracowań przyjętych do zasobu od 1966 , tj. od założenia ewidencji gruntów dla tego terenu. Z dokumentów tych wynikają m.in. następujące ustalenia. W latach 1966 - 1970 na podstawie map ewidencyjnych powstałych w wyniku pomiaru bezpośredniego obliczono powierzchnie działek , klas i użytków gruntowych , w tym działki [...], której ustalenia stanu władania i pomiaru , bezpośredniego dokonano w 1965 r .W protokole stanu władania figurowała cała działka [...]. Według rejestru pomiarowo klasyfikacyjnego ( operat [...]), działka [...] miała 0.7572 ha.
W rejestrze pomiarowo klasyfikacyjnym wpisano następnie działkę [...] o pow. 0,3786 ha jako powstałą z działki 1334, a następnie założono rejestr dla działki [...] o tej samej powierzchni. Według aktów własności ziemi działka [...] objęta aktem własności ziemi z dnia [...]1975 Nr [...] wydanym na rzecz S.W. miała powierzchnię 0,3786 ha i taką samą powierzchnię miała objęta aktem własności ziemi z dnia [...] 1975 Nr [...] wydanym na rzecz M.S. działka Nr [...].
W latach 1987-1992 r wykonano dla Miasta S. modernizację ewidencji gruntów ( operaty [...], [...]).
W odniesieniu do działek objętych pomiarami w roku 1965 r. podczas modernizacji nie prowadzono ustalenia stanu władania na gruncie , a dokonano tzw. analitycznego obliczenia powierzchni w oparciu o wyliczone z dzienników pomiarowych z 1965 r współrzędne punktów załamania granic w układzie z 1965 r.
Obliczona analitycznie wówczas powierzchnia dla działki ewid. zmod.. [...] wynosiła 0,3344 ha , a dla działki ewid. zmod. [...] - 0,4195 ha. Powierzchnie te wykazano w protokole ogłoszenia wyników pomiaru stanu władania , które podpisały M.S. co do działki [...] i H.W. co do działki [...].
Takie powierzchnie zostały wprowadzone do zmodernizowanej ewidencji gruntów obwieszczeniem Wojewody N. z dnia [...]1995 r. ( Dz. U. .Województwa M. Nr [...] , poz. [...]).
Organ l instancji ustalił przez porównanie , że granica pomiędzy działkami [...] i [...] na starej mapie KERG [...] , jak i na nowej mapie KERG [...]) , wyrysowana jest identycznie.
Ustalił Starosta odwołując się do wyników wizji , że granice zewnętrzne działek [...] i [...] stanowią widoczną miedzę , a nie jest widoczna granica między tymi działkami , jak również brak w terenie trwałych punktów granicznych określających jej położenie.
Mając na względzie stanowisko H.W., że granica pomiędzy działkami winna przebiegać w ten sposób by powierzchnia jej działki stanowiła połowę sumy powierzchni obu działki, a więc, że granica ewidencyjna winna być przesunięta w głąb działek [...], organ l instancji doszedł do wniosku, że skorygowanie danych ewidencyjnych może być następstwem rozstrzygnięcia sprawy o rozgraniczanie.
Podkreślono, że powierzchnie działek ewidencyjnych niezależnie od metod i dokładności pomiarów (co też może prowadzić do różnic) , są funkcją przebiegu granic działek . Wskazano , że przyjęcie granic działek [...] i [...] nastąpiło według ich stanu władania i pomiaru podczas zakładania ewidencji w latach 1965-1970. Stwierdzając, że wprawdzie w operacie technicznym brak szkicu pomiarowego, podkreślono, że na pierworysie mapy ewidencyjnej ( oryginale ) powstałej w tym czasie istnieje wykreślona na czerwono jednoznaczna granica ewidencyjna między działkami, uwidoczniona na starej mapie ewidencyjnej z 1970 r i takiej granicy odpowiada granica na zmodernizowanej mapie ewidencyjnej.
W odwołaniu od tej decyzji H.W., zarzuciła, że metody, którymi prowadzono modernizację przysłużyły się wprowadzeniu błędu co do powierzchni działek, różnicy m.in. z treścią ksiąg wieczystych i stanem faktycznym. Domagała się sprostowania powierzchni działki i usunięcia pomyłki. Uzasadniając odwołanie podnosiła, że decyzja narusza ją w posiadaniu , a urząd stworzył taką sytuację.
Rozpatrując odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego za własne przyjął ustalenia organu l instancji. Podkreślono, że przebieg wzajemnych granic działek [...] i [...] na mapie założenia ewidencji w latach 60-tych. , podlegającej ciągłej aktualizacji do czasu powstania mapy założonej po modernizacji , oraz na mapie po modernizacji opracowanej w latach 90-tych jest identyczny.
Wskazano, że H.W. domagała się uwzględnienia w ewidencji dawnej dokumentacji m.in. sporządzonej w 1988 r (przed modernizacją) przez geodetę uprawnionego T.M., co do granic i powierzchni działki [...]. Zaznaczono, że dokumentacja ta pozostaje w sprzeczności z dokumentacją przyjętą do zasobu geodezyjnego i kartograficznego , opisaną w uzasadnieniu decyzji.
Zdaniem organu odwoławczego , u podłoża sprawy leży spór o przebieg granic między działkami [...] i [...] i nie mogą ulec one sprostowaniu w trybie aktualizacji danych , niezależnie od przyczyn , takiego przebiegu granic w ewidencji. W przekonaniu organu odwoławczego dopiero wynik postępowania rozgraniczeniowego, może stanowić podstawę wprowadzenia zmian co do powierzchni działki w oparciu o ustalone jej granice prawne, co uzasadniało utrzymanie w mocy decyzji organu l instancji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję z wnioskiem o jej uchylenie i nakazanie organowi l instancji wprowadzenia zmian w części kartograficznej i opisowej operatu ewidencji względnie nakazania przeprowadzenia przez Starostę postępowania rozgraniczeniowego, wniosła H.W. Nie wskazując naruszonego przepisu prawa, uzasadniając skargę, podniosła skarżąca, że operatem ewidencji gruntów ,, rozgraniczono " nieruchomości wbrew treści ksiąg wieczystych, według której powierzchnie działek są równe.
Zdaniem skarżącej metody pomiarów były niewłaściwe, a urząd przerzuca na nią ciężar postępowania rozgraniczeniowego. Zdaniem skarżącej granica winna być tak przeprowadzona , by powierzchnie działek były równe .
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując ustalenia i stanowisko prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Skarga nie jest uzasadniona.
Zgodnie z przepisem art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , póz. 1270 z późn. zm.) Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art.1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 , póz. 1269 ) stanowi , że kontrolę tę Sady sprawują pod względem zgodności z prawem. W myśl zaś przepisu art.134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozpoznając skargę Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołany podstawą prawną. .Dokonana na powyższych zasadach kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do konstatacji, iż jest ona zgodna z prawem, co skargę czyni bezzasadną.
Przybliżając motywy oceny prawnej, wyjść należy od stwierdzenia, że według poczynionych przez organy, a nie kwestionowanych co do faktu przez skarżącą ustaleń, obowiązującą granicę ewidencyjną pomiędzy działkami [...] i [...] obrazuje mapa ewidencyjna opracowana po modernizacji ewidencji i przyjęta do zasobu operatami ewidencyjnymi ([...],[...]) w 1990 r przy czym skarżąca co do działki [...], a żyjąca wówczas M.S., co do działki [...] ,, podpisały protokół ogłoszenia wyników pomiaru stanu władania działkami, z którego wynikało, że pierwsza z tych działek ma powierzchnię 0, 3344 ha , a druga 0,4195 ha. Przebieg ustalonej w toku modernizacji ewidencji w latach 90 granicy ewidencyjnej między działkami, jest na mapie zasadniczej identyczny, z przebiegiem granicy ewidencyjnej obrazowanej mapą ewidencyjną utworzona w latach 70-tych, po poprzedniej modernizacji ewidencji z lat 1966-70. Oba zatem dokumenty graficzne, sporządzone zostały w oparciu o zasady i sposób zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów określone załącznikiem do z zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r w sprawie ewidencji gruntów ( Mon.Poi. Nr 11 , póz. 98 z poźn.zm.).
W myśl przepisów § 35 ust.1 i ust.2 oraz § 11 ust.1 powołanego załącznika, ustalanie granic działek ewidencyjnych dla celów założenia ewidencji gruntów oraz aktualizacji map i następowało według stanu faktycznego władania ustalonego na gruncie, a powierzchnia działki przyjmowana w ewidencji stanowiła funkcję przebiegu jej granic.
Skarżąca nie przedstawiła, żadnych przewidzianych przepisem § 36 w zw. z § 45 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38 póz. 454 ) , dokumentów , które w oparciu o zasady aktualizowania ewidencji gruntów , dawały by podstawę do wprowadzenia w ewidencji gruntów zmian na wniosek skarżącej lub z urzędu przez organy ewidencji.
Sama okoliczność, iż wydany na nazwisko męża skarżącej S.W. akt własności ziemi Nr [...] z dnia [...] 1975 e stwierdza nabycie działki [...] o pow. 0,3786 ha i twierdzenie skarżącej, że taka powierzchnia jest przyjęta w opisie tej działki w księgach wieczystych nie stwarza żądnych podstaw prawnych do ,,dopasowywania " przebiegu granic, do przyjętej w a.w.z. powierzchni.
Zgodnie z art.26 ust.1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r o księgach wieczystych i hipotece ( t.j. Dz.U z 2001 r Nr 124 , póz. 1361 ze zm.) podstawę oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej stanowią dane z ewidencji gruntów (katastru nieruchomości). Zarazem zarówno w piśmiennictwie jak i orzecznictwie Sądu Najwyższego powszechnie przyjęte jest stanowisko (Por. ST. Rudzicki . Komentarz do ustawy o księgach wieczystych i hipotece , Wyd. lll. 2000 str. 365 in. wraz z powołanym orzecznictwem ), że oznaczenie nieruchomości, w tym jej powierzchnia nie jest objęta domniemaniem prawdziwości prawa ( art.3 ) ani nie jest chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych ( art.5).
Uzasadniona zatem brakiem przesłanek do aktualizacji ewidencji gruntów, odmowa zaskarżoną decyzją wprowadzenia w ewidencji zmian dla zrównoważenia powierzchni działek ewidencyjnych [...] i [...], poprzez przesunięcie granicy ewidencyjnej między nimi w głąb działki [...] prowadzi do ewentualnej niezgodności danych z katastru nieruchomości ( ewidencji gruntów ) z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej , według stanu aktualnie obowiązującej ewidencji gruntów.
Stan taki może być co najwyżej podstawą sprostowania oznaczenia nieruchomości w trybie art.27 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, przez sąd rejonowy prowadzący księgę wieczystą dla tej nieruchomości
Wykazanie natomiast przez skarżącą, że w rzeczywistości jej prawo własności działki [...] sięga dalej niż przyjęta w ewidencji granica z działką [...], może rzeczywiście nastąpić poza postępowaniem ewidencyjnym , a w szczególności w trybie postępowania o rozgraniczenie nieruchomości.
Z tych przyczyn na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , póz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło