III SA/Kr 1163/16

III SA/Kr 1163/16 POSTANOWIENIE Dnia 16 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu S. M. od postanowienia Starszego Referendarza Sądowego z dnia 1 września 2017 r. oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. M. "[...]" na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 16 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: - utrzymać w mocy postanowienie Starszego Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 września 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 1163/17- III SA/Kr 1163/16 UZASADNIENIE Skarżący w złożonym dnia 25.07.2017 r. (wpływ) na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną zakreślił rubrykę 6. Opisując swój majątek uwidocznił mieszkanie o powierzchni [...] m2 bez określenia jego wartości. Zadeklarował brak zasobów i przedmiotów wartościowych. Swoje dochody z prac dorywczych oszacował na ok. 1500. Uzasadniając swoje starania ograniczył się do wzmianki, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Powiada, że ma troje dzieci. Na dwoje płaci alimenty, zaś najmłodsze mieszka z partnerką. Twierdzi, że działalność gospodarczą zawiesił z uwagi na panującą sytuacje na rynku. Obecnie korzysta z pomocy finansowej rodziny. Twierdzi, że jest pod kontrolą lekarską. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki podał, że obciążające go alimenty wynoszą [...] zł, media i czynsz [...] zł, jedzenie [...] zł, leczenia [...] zł, ubrania i chemia [...] zł. Wobec tego, że oświadczenia skarżącego zwarte we wniosku wzbudziły wątpliwości, zarządzeniem z dnia 28.07.2017 r. poproszono skarżącego (dokonując doręczenia do rąk jego pełnomocnik adw. [...]) o dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe tj. • przedstawienie kopii rocznego rozliczenia podatkowego za rok 2016 r. • udokumentowanie rachunkami z ostatniego miesiąca lub za ostatni okres rozliczeniowy wysokości deklarowanych wydatków na media, czynsz, leczenie. Jeśli występują problemy z terminowym regulowaniem tych należności przedłożenie kopii stosownych monitów, wezwań o zapłatę, nakazów, wyroków zasądzających etc. przedstawienie pokwitowań zapłaconych alimentów z ostatnich trzech miesięcy wyjaśnienie z jakich środków opłaca pomoc prawną profesjonalnego pełnomocnika skoro przy deklarowanych dochodach i wydatkach pozostaje mu do dyspozycji kwota ok. 50 zł miesięcznie? Przedstawienie umowy łączącej skarżącego z pełnomocnikiem z wyboru w części obejmującej wysokość ustalonego wynagrodzenia i zasad jego płatności ewentualnie przedstawienie na tę okoliczność pisemnego oświadczenia pełnomocnika popartego odpowiednimi dokumentami księgowymi. Jeśli pomoc tę skarżący otrzymuje pro bono przedstawienie pisemnego oświadczenia pełnomocnika wraz z informacją czy okoliczność ta jest znana 1 III SA/Kr 1163/16 organom właściwego samorządu zawodowego? Jeśli środki na opłacenie takiej pomocy prawnej otrzymał od osób trzecich przedstawienie na tę okoliczność pisemnych oświadczeń tych osób, • wyjaśnienie czy skarżący posiada jakieś rachunki bankowe? Jeśli tak to okazanie wyciągów obrazujących historię operacji dokonanych na tych rachunkach w okresie ostatnich sześciu miesięcy. Jeśli skarżący nie posiada żadnych rachunków bankowych złożenie na tę okoliczność jednoznacznych pisemnych oświadczeń, Zarządzenie nie zostało wykonane. Skarżący poprzez swojego pełnomocnika udzielił tylko wybiórczych informacji nadsyłając zdjęcia wybiórczo wybranych dokumentów. Takie zachowanie tłumaczył sezonem urlopowym a także koniecznością sprawowania przez skarżącego pieczy na małoletnimi dziećmi. W piśmie zatytułowanym "Wniosek o przedłużenie terminu" zadeklarował złożenie żądanych dokumentów w terminie do dnia 23.08.2017 r. Pomimo takiej deklaracji skarżący ani do dnia 23.07.2017 r. ani po chwilę obecną nie przestawił jednak kopii rocznego rozliczenia podatkowego za rok 2016. Nie udokumentował rachunkami deklarowanych wydatków na media i leczenie. Nie przedstawił pokwitowań zapłaconych alimentów z ostatnich trzech miesięcy. Nie wyjaśnił z jakich środków opłaca pomoc prawną profesjonalnego pełnomocnika. Mając na uwadze powyższe Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowił oddalić wniosek. W uzasadnieniu wskazano, że rozpatrywany wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie był pierwszym takim wnioskiem skarżącego w niniejszej sprawie. Poprzedni jego wniosek został oddalony, albowiem skarżący nie przedstawił dokumentów źródłowych i nie udzielił wyjaśnień o które został wezwany. Zdaniem orzekającego w realiach rozstrzyganego przypadku okoliczności wpływające na rozstrzygnięcie nie uległy zmianie. Nadto skarżący po raz wtóry nie udzielił na wezwanie dodatkowych wyjaśnień o które był proszony. Nie było potrzeby przedłużenia skarżącemu terminu. W konsekwencji przyznanie stronie w takich warunkach prawa pomocy nie znalazło dla siebie wystarczających podstaw. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz zarzucając mu naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez stwierdzenie, że skarżący nie wykazał, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazano, że rozstrzygnięcie jest nieprawidłowe i prowadzi w konsekwencji do 2 III SA/Kr 1163/16 nieuzasadnionego pozbawienia drogi sądowej w sprawie. W ocenie skarżącego wyjaśnienia złożone dotąd w sprawie były spójne i zgodne z sytuacją majątkową skarżącego, który nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wskazano również, że fakt, iż skarżący korzysta z usług profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem nie powinien wpływać na ocenę zasadności zwolnienia od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W myśl art. 260 § 1 i 2 P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu i rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z treścią art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.), zaś częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 P.p.s.a.). Natomiast zgodnie z przepisem art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić: w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym- gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. 3 III SA/Kr 1163/16 W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że prawo pomocy jest odstępstwem od zasady odpłatności postępowania sądowego i z tego powodu jego przyznanie następuje w wyjątkowych przypadkach, a mianowicie w sytuacji, gdy ograniczone możliwości płatnicze strony lub ich brak pozbawiają ją możności skorzystania z przysługującego jej prawa do sądu. Przeszkoda ta musi być realna, a do stwierdzenia jej zaistnienia niezbędne jest dokładne poznanie sytuacji wnioskodawcy. To na składającym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar przekonania Sądu, że znajduje się w sytuacji, która została uznana przez ustawodawcę za usprawiedliwiającą przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt: l FZ 429/12, LEX nr 1247073). W przedmiotowej sprawie skarżący, pomimo wezwania do przedstawienia szczegółów dotyczących jego sytuacji finansowej, takiego przedstawienia nie dokonał. Tym samym, ze względu na brak wystarczających danych, które mogłyby uzasadniać przyznanie prawa pomocy, takie przyznanie prawa pomocy było niemożliwe. Z tego też względu, orzekający Starszy Referendarz Sądowy, z powodu niedostarczenia przez skarżącego wystarczającej ilości informacji, które obrazowałyby jego sytuację majątkową, w sposób uzasadniony nie mógł przychylić się do wniosku skarżącego. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe. Sąd nie kieruje się w tym zakresie zasadami słuszności, lecz bada stan majątkowy wnioskodawcy (post. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 maja 2017r., sygn. akt: II SA/Kr 1362/16, CBOSA). Wynika z tego, że aby dokonać wspomnianej oceny wniosku, Sąd musi dysponować dostateczną ilością informacji, pozwalającą na zbadanie stanu majątkowego wnioskodawcy. W przedmiotowej sprawie skarżący, pomimo wezwania, nie dostarczył takich informacji. Zauważyć ponadto należy, że skarżący na etapie sprzeciwu nie przedstawił argumentacji, która mogłaby skutecznie podważyć ocenę wniosku skarżącego o 4 lII SA/Kr 1163/16 przyznanie prawa pomocy, dokonaną w zaskarżonym postanowieniu. Z argumentu, że wyjaśnienia złożone dotąd w sprawie były spójne i zgodne z sytuacją majątkową skarżącego nie sposób bowiem wywieść, iż wyjaśnienia te były dostatecznie obszerne, by po ich stosownej analizie można było znaleźć uzasadnienie dla przyznania prawa pomocy. Kluczową bowiem przyczyną oddalenia wniosku jest brak przedstawienia informacji, które potwierdzałyby stanowisko skarżącego. Co więcej, w kontekście zagadnienia spójności wyjaśnień skarżącego, należy odnieść się negatywnie do przedstawionego w treści sprzeciwu twierdzenia, że fakt, iż skarżący korzysta z usług profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem nie powinien wpływać na ocenę zasadności zwolnienia od kosztów sądowych. Bez odpowiedzi pozostaje bowiem pytanie, z jakich środków skarżący opłaca pomoc prawną profesjonalnego pełnomocnika, co ma bezpośredni związek ze wspomnianym wyżej kryterium majątkowym. Za słuszną należy uznać uwagę Starszego Referendarza Sądowego, że przy deklarowanych przez skarżącego dochodach i wydatkach nie miałby wystarczających środków na opłacenie usług profesjonalnego pełnomocnika. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż skarżącemu prawidłowo i zasadnie odmówiono przyznania prawa pomocy. Skarżący nie spełnił bowiem przesłanek przyznania prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.