III SA/Kr 1166/10
PostanowienieWSA w Krakowie2011-08-12
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, polegający na ustanowieniu adwokata, złożony przez osobę fizyczną, wymaga od niej wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania, a jeśli tak, to jakie dowody są wystarczające do wykazania tej okoliczności?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o ile wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Wystarczające jest złożenie dokładnego oświadczenia o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, które nie wzbudza istotnych wątpliwości sądu lub referendarza. Jeśli oświadczenie jest wystarczające do oceny sytuacji strony jako osoby o niewielkim majątku i dochodach, nie ma obowiązku wzywania o dodatkowe dokumenty.Stan faktyczny
Skarżący P. D. złożył wniosek o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania dofinansowania w ramach likwidacji barier architektonicznych. Skarżący opisał swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody, chorobę i konieczność spłacania rat. Sąd, znając z urzędu wcześniejsze postępowania matki skarżącego, uwzględnił również jej sytuację oraz fakt, że skarżący posiada znaczny stopień niepełnosprawności.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, ustanawiając na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. D. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania w ramach likwidacji barier architektonicznych w miejscu zamieszkania postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wskazał, że nie ma nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody swego gospodarstwa oszacował na 525 zł renty socjalnej i 150 zł przyznanego mu zasiłku pielęgnacyjnego oraz 520 zł świadczenia opiekuńczego pobieranego przez matką. Uzasadniając swoje starania podał, że spłaca raty, choruje i nie stać go na lekarstwa. Matka opłaca śmieci i raty w banku.
Z uwagi na fakt, że matka skarżącego inicjowała przed tutejszym wojewódzkim sądem administracyjnym kilka wcześniejszych postępowań w ramach których ubiegała się także o przyznanie prawa pomocy więc (m.in. [...]; [...]) więc okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że skarżący wraz matką pozostają w leczeniu. Skarżący legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Matka skarżącego posiada nadający się do remontu dom w którym zamieszkują. Dom ten pozbawiony jest podstawowych wygód, brak w nim kanalizacji. Miewali problemy z terminowym regulowaniem należności za prąd. Ponoszą wydatki na leki. Ubiegają się choć z różnym skutkiem o różne formy wsparcia ze środków pomocy społecznej.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym m.in. poprzez ustanowienie adwokata z urzędu (art. 245 §3 ppsa) o ile – poza wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) a owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienie to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności.
Skarżący złożyła wymagane oświadczenie, które uzupełnione informacjami znanymi na zasadzie notorii urzędowej jest wystarczające do oceny możliwości płatniczych strony. Te nie rysują się szczególnie. Skarżący nie należy do osób zamożnych. Tak bowiem wypada należy postrzegać osoby dysponujące niewielkim majątkiem i znikomym dochodem, zmuszone ubiegać się o wsparcie w ramach pomocy społecznej. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że niewielkie środki jakie skarżący wraz z matką mają do dyspozycji wystarczają na opędzenie najpilniejszych potrzeb życia codziennego rodziny. Nie można też tracić z pola widzenia problemów zdrowotnych skarżącego. Uwzględniając to wszystko, udzielono skarżącemu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Konieczność wygospodarowania przez skarżącego środków na koszty kwalifikowanego pełnomocnika przekracza bowiem aktualnie jego możliwości i grozi zachwianiem sytuacji materialnej oraz bytowej rodziny w taki sposób że nie będzie w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
Z przytoczonych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło