III SA/Kr 1168/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna (spr.) Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki Asesor WSA Magdalena Gawlikowska Protokolant starszy referent Dominika Duda-Malik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 19 maja 2023 r. nr SKO.PS/4110/59/2023 w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. umarza postępowanie administracyjne. Decyzją z dnia 19 maja 2023 r. nr SKO.PS/4110/59/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Oświęcimia z dnia 2 stycznia 2023 r., nr DS.5026.5.1.2023.IK.3 ustalającą skarżącej (M. W.) odpłatność za pobyt jej matki w Domu Pomocy Społecznej w Ł. (dalej "DPS") wysokości 376,76 zł - za okres od dnia 12 do 31 stycznia 2022 r., 742,33 zł - za luty 2022 r., 528,61 zł – za marzec 2022 r., 798 zł za kwiecień 2022 r. oraz 878,22 zł za maj 2022 r. W skardze, wniesionej do Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Krakowie na, ww. decyzję Kolegium, skarżąca (podobnie jak w odwołaniu) zarzuciła: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci: art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. przez: – zaniechanie kompleksowego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie podnoszonych przeze nią twierdzeń co do faktycznego braku możliwości ponoszenia kosztów pobytu jej matki w DPS i lakoniczne oparcie się w tym zakresie przez organ wyłącznie na wysokości częściowo, samodzielnie ustalonego przez organ dochodu rodziny, bez uwzględnienia ponoszonych przez skarżącą i członków jej rodziny kosztów ich codziennego utrzymania, które istotnie obniżają jej możliwości finansowe; – całkowity brak rozważenia podnoszonych przez skarżącą twierdzeń w zakresie jej relacji osobistych z matką, które w świetle ustawy o pomocy społecznej (w tym art. 64, art. 64a) uzasadniają zwolnienie jej ze spornych opłat, z konsekwentnym powoływaniem się przez organ na konieczność pierwotnego ustalenia wysokości tej opłaty, pomimo faktycznego braku podstawy prawnej takiego założenia; 2. art. 138 § 2 k.p.a. przez nieuwzględnienie odwołania skarżącej, a w konsekwencji wydanie przez Kolegium decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, w sytuacji gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem wskazanych w odwołaniu przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi. Postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2023 r., III SA/Kr 1168/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Z kolei postanowieniem z dnia 10 października 2023 r. Sąd zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne prowadzone w sprawie III SA/Kr 1168/23, z uwagi na toczące się postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia skarżącej z opłaty za pobyt jej matki w DPS, którego wynik będzie miał wpływ na wydanie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, tj. ustalenia skarżącej opłaty za pobyt jej matki w DPS. Decyzją z dnia 22 października 2025 r., nr DS.5026.8.4.2025.IK.3 Prezydent Miasta Oświęcimia zwolnił skarżącą bezterminowo, począwszy od dnia 12 stycznia 2022 r., z obowiązku ponoszenia odpłatności z pobyt jej matki DPS w Ł. Postanowieniem z dnia 5 listopada 2025 r. III SA/Kr 1168/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podjął postępowanie sądowoadministracyjne. Pismem z dnia 20 listopada 2025 r. skarżąca poinformowała tutejszy Sąd, że decyzją nr DS.5026.8.4.2025.IK.3 z 22 października 2025 r. organ I instancji zwolnił ją bezterminowo z ponoszenia opłaty z pobyt jej matki w DPS. Tym samym w ocenie skarżącej, postępowanie sądowe w sprawie III SA/Kr 1168/23 stało się bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skarga została uwzględnioną ponieważ po jej wydaniu skarżąca odrębną decyzją nr DS.5026.8.4.2025.IK.3 z dnia 22 października 2025 r. została zwolniona od dnia 12 stycznia 2022 r. z ustalonych w zaskarżonej decyzji opłat – bezterminowo. Jednocześnie Sąd umorzył postępowanie administracyjne z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Zgodnie z art. 145 §1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) Sąd może uwzględnić skargę z uwagi na naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Uwzględnienie skargi spowodowało, że Sąd umorzył postepowanie administracyjne. Skarżąca od samego początku powoływała się na przesłankę zwolnienia z opłat z art. 64 pkt 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1214 z późn. zm.) z uwagi na ciężkie naruszenie przez matkę obowiązków rodzicielskich. Swoje twierdzenia uprawdopodobniła już na etapie odwołania przedkładając kserokopię wywiadu kuratorskiego z 1999 r. Do skargi dołączyła odręczne oświadczenia ciotek (siostry matki i jej kuzynki), a także sąsiadki, które potwierdziły wręcz drastyczne okoliczności braku sprawowania obowiązków rodzicielskich przez matkę skarżącej. W ocenie Sądu organy prowadząc odrębnie postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości opłat za pobyt matki w DPS i w przedmiocie zwolnienia z opłat, a w szczególności w przedmiocie zwolnienia z opłat – naruszyły zasady ogólne k.p.a. doprowadzając do ustalenia opłaty, a następnie odsuwając w czasie – rozstrzygniecie w przedmiocie zwolnienia z opłat czym narażały skarżącą na stan niepewności co do ostatecznej wysokości zobowiązań. Sąd wziął pod uwagę, że przedłużanie postępowania w przedmiocie zwolnienia z opłat wynikało z nieuzasadnionego (jak wynika z motywów wyroku WSA w Krakowie z 19 listopada 2024 r., III SA/Kr 631/24) powtarzania czynności wywiadu środowiskowego, który już raz został przeprowadzony w postępowaniu dotyczącym ustalenia opłaty za DPS. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei zgodnie z art. 8 k.p.a. Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Z uwagi więc na nowe okoliczności w sprawie zaistniałe po wydaniu zaskarżonej decyzji Sąd uchylił zaskarżoną decyzje i poprzedzającą ją decyzję (pkt I) i umorzył postępowanie administracyjne (pkt II) zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit b i § 3 Prawa o postepowaniu przed sądami administracyjnymi.