III SA/Kr 1169/18
WyrokWSA w Krakowie2019-01-29
Skład orzekający: Bożenna Blitek, Renata Czeluśniak, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia, wydane na podstawie art. 228 § 1 pkt 3 w zw. z art. 222 Ordynacji podatkowej, jest zgodne z prawem, jeśli odwołanie nie zawierało zarzutów, istoty i zakresu żądania oraz dowodów uzasadniających żądanie, a wezwanie do uzupełnienia braków nie zostało odebrane przez stronę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia było zgodne z prawem. Odwołanie w postępowaniu podatkowym, zgodnie z art. 222 Ordynacji podatkowej, musi zawierać zarzuty, określać istotę i zakres żądania oraz wskazywać dowody. W sytuacji, gdy odwołanie tych wymogów nie spełnia, organ odwoławczy ma prawo wezwać do uzupełnienia braków, a w przypadku ich nieuzupełnienia, pozostawić odwołanie bez rozpatrzenia na podstawie art. 228 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Prawidłowe doręczenie wezwania, nawet w trybie zastępczym, skutkuje rozpoczęciem biegu terminu do uzupełnienia braków.Stan faktyczny
Skarżący R. A. wniósł odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego określającej podatek VAT. Odwołanie było bardzo ogólnikowe i nie zawierało wymaganych przez Ordynację podatkową zarzutów, istoty i zakresu żądania ani dowodów. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych odwołania, jednak przesyłka z wezwaniem nie została odebrana przez skarżącego, mimo dwukrotnego awizowania. W konsekwencji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenia przepisów, jednak jego zarzuty dotyczyły głównie decyzji organu I instancji, a nie postanowienia o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożenna Blitek (spr.) Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Barbara Pasternak po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. A. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma [...] R. A. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 31 sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia oddala skargę
Decyzją z dnia [...] 2018 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego określił R. A., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Firma [...] R. A. w J, prawidłową kwotę podatku od towarów i usług (typ-B00) w wysokości 8.124 zł z tytułu importu towaru objętego zgłoszeniem celnym SAD OGL [...] z dnia [...] 2011 r. wobec bezzasadnego wykazania przez podatnika zastosowania zwolnienia towaru od tego podatku. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi R. A. - adwokatowi D. W. - w dniu 14 czerwca 2018 r.
W dniu 29 czerwca 2018 r. adwokat D. W. poinformował Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, że pełnomocnictwo zostało mu przez R. A. wypowiedziane i wniósł o kierowanie wszelkiej korespondencji bezpośrednio na adres R. A.
W dniu 2 lipca 2018 r. do Urzędu Celno-Skarbowego wpłynęło sporządzone przez R. A. odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] 2018 r. nr [...]. Decyzji organu I instancji odwołujący zarzucił, że została wydana z naruszeniem przepisów prawa oraz jest całkowicie bezzasadna. Równocześnie odwołujący oświadczył, że z uwagi na obszerność zgromadzonego materiału dowodowego, a nadto trudności z pracownikami, spowodowane wyjazdami związanymi z okresem wakacyjnym, a nadto wypowiedzeniem przez niego pełnomocnictwa dotychczasowemu pełnomocnikowi, wskazanie zarzutów zaskarżenia, wniosków oraz dowodów na ich poparcie nastąpi w najszybszym możliwym terminie.
Pismem z dnia 12 lipca 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wezwał R. A. do uzupełnienia braków formalnych odwołania poprzez podanie zarzutów przeciw decyzji, określenie istoty i zakresu żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazanie dowodów uzasadniających to żądanie – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. Wezwanie zostało przesłane na wskazany przez R. A. w treści odwołania adres, jednak pomimo dwukrotnego awizowania w dniach 17 i 25 lipca 2018 r., nie odebrał on przesyłki listowej.
Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2018 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 228 § 1 pkt 3 i § 2 w zw. z art. 222 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej pozostawił odwołanie R. A. od decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] 2018 r. nr [...] bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść art. 228 § 1 pkt 3 oraz art. 222 Ordynacji podatkowej, omawiając poszczególne elementy, które musi zawierać każde odwołanie. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, wniesione przez R. A. odwołanie nie spełnia wymogów art. 222 Ordynacji podatkowej, ponieważ w swojej treści nie zawiera ono żadnych zarzutów wobec rozstrzygnięcia organu I instancji, nie określa istoty i zakresu żądania oraz tego, czy rozstrzygnięcie organu odwoławczego ma dotyczyć całej decyzji, czy tylko jej części. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał zatem, że treść odwołania nie pozwala na jego rozpatrzenie. Organ dokładnie opisał sposób awizowania przesyłki z wezwaniem do uzupełnienia odwołania i dodał, że osoba upoważniona przez skarżącego do przeglądania akt miała możliwość w dniu 20 lipca 2018 r. zapoznać się z tym wezwaniem. Organ odwoławczy zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania powołane przez odwołującego przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Z powyższym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie zgodził się R. A. i pismem z dnia 10 października 2018 r. wniósł na nie skargę, domagając się uchylenia decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] 2018 r. i umorzenie postępowania. W treści skargi skarżący wskazał sygnatury decyzji organu I instancji oraz postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, a także sformułował zarzuty wobec rozstrzygnięcia organu I instancji, zarzucając naruszenie art. 7 w związku z art. 77 § 1 i w związku z art. 78 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadków, przez co nie zebrano materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, błąd w ustaleniach faktycznych, rażące naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, całkowitą bezzasadność oraz prowadzenie postępowania pod z góry założoną tezę.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wydając zaskarżone postanowienia nie naruszył obowiązujących przepisów prawa.
Na wstępie rozważań należy zaznaczyć, że sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zawarte w uzasadnieniach wyroków z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 1176/18 i III SA/Kr 1177/18, wydanych w sprawach ze skarg R. A. na postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie pozostawienia odwołań skarżącego bez rozpatrzenia.
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 z późn. zm., zwanej dalej O.p.), a w szczególności jej art. 222, który stanowi, że:
"Art. 222. Odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie."
Jak zatem wynika z brzmienia tego przepisu, odwołanie w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej jest środkiem prawnym, cechującym się pewnym stopniem sformalizowania. Dla uruchomienia toku instancji nie jest zatem wystarczające, że strona zamanifestuje swoje niezadowolenie z rozstrzygnięcia i wyrazi wolę, aby sprawa została rozpatrzona przez organ wyższego stopnia.
Jak słusznie zauważył Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, strona nie musi we wnoszonym środku prawnym określić uchybień jako "zarzuty", a wystarczającym jest, że ze sformułowań odwołania wynika kwestionowanie rozstrzygnięcia. Wymagania formalne stawiane środkom zaskarżenia muszą być oceniane w sposób nie kolidujący z zasadami dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jeśli zatem z odwołania można wyczytać zarzuty stawiane decyzji oraz żądanie wnoszącego odwołanie to wówczas środkowi zaskarżenia nie można przypisać braków formalnych i uznać go za niedopuszczalny (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 1893/11 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 1648/14).
Z kolei określenie istoty i zakresu żądania należy rozumieć jako obowiązek wnoszącego odwołanie wskazania czego w danym postępowaniu odwoławczym się domaga, w szczególności, czy domaga się zmiany czy też uchylenia decyzji, czy tylko jej części. Wskazanie natomiast dowodów uzasadniających żądanie dotyczy przytoczenia w odwołaniu tych dowodów, które potwierdzają żądania i wnioski strony - chodzi tu o te dowody, które składają się na materiał sprawy (zob. powołany wyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2013 r.).
W sytuacji, gdy odwołanie nie zawiera elementów, o których mowa w art. 222 O.p., organ odwoławczy powinien potraktować je jak każde podanie, a zatem zastosować art. 169 § 1 O.p., stosownie do którego jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Jeżeli braki odwołania nie zostaną uzupełnione w terminie zastosowanie znajduje art. 228 § 1 pkt 3 O.p., w myśl którego organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia, jeżeli nie spełnia warunków wynikających z art. 222.
W niniejszej sprawie odwołanie wniesione przez skarżącego zawierało co prawda wyraźne wskazanie, że zaskarża on decyzję organu I instancji w całości, natomiast za wyjątkiem bardzo ogólnikowych stwierdzeń nie zostały w nim sformułowane zarzuty i skarżący nie podał, jakiego sposobu zakończenia postępowania przed organem II instancji oczekuje, a nadto nie zostały w nim powołane dowody na poparcie odwołania. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych odwołania (pismo z dnia 12 lipca 2018 r.) było zatem uzasadnione. Z akt sprawy wynika, że wezwanie do uzupełnienia odwołania zostało skierowane pod prawidłowy adres skarżącego. Zostało dwukrotnie (w dniu 17 lipca i 25 lipca 2018 r.) awizowane. Skoro nie było możliwe doręczenie adresatowi osobiście w miejscu zamieszkania (art. 148 § 1 O.p.) ani też doręczenie za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy (art. 149 O.p.), to w pełni uzasadnione było zastosowanie trybu doręczenia, wskazanego w art. 150 § 1 pkt 1 i § 2 O.p., tj. pozostawienie pisma w placówce operatora pocztowego na okres 14 dni i umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej w oddawczej skrzynce pocztowej. Dokonanie tego doręczenia potwierdza prawidłowo wypełnione zwrotne potwierdzenie odbioru, a ponieważ stosownie do art. 150 § 4 O.p. w przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, skutek w postaci doręczenia nastąpił w dniu 31 lipca 2018 r. Siedmiodniowy termin do uzupełnienia odwołania upłynął zatem w dniu 7 sierpnia 2018 r.
Należy zaznaczyć także, że osoba upoważniona do przeglądania i fotografowania akt w imieniu skarżącego miała możliwość zapoznania się z treścią wezwania w dniu 20 lipca 2018 r.
Odnosząc się do wniesionej skargi trzeba zauważyć, że za wyjątkiem wskazania sygnatury (znaku) sprawy, identyfikującego postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia w żaden sposób nie nawiązuje ona do rozstrzygnięcia organu II instancji. Wszelkie podniesione w skardze zarzuty dotyczą decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego, a zatem nie mogą być rozpoznane w sprawie, w której przedmiotem kontroli sądowej jest formalne rozstrzygnięcie, zamykające drogę do merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy. Nadto w ślad za Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej należy powtórzyć, że skoro sprawa rozpatrywana przez organy administracji dotyczyła zobowiązania podatkowego, to dotyczyła kwestii unormowanej przepisami Ordynacji podatkowej (art. 1 pkt 1 tej ustawy), a zatem przytoczone przez skarżącego przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) nie mogły w niej mieć zastosowania z uwagi na wyraźne wyłączenie ustawowe, zawarte w art. 3 § 1 pkt 2 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło