III SA/Kr 117/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 28 listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i córką. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi 100 metrowy dom wraz z budynkami gospodarczymi oraz nieruchomość rolna o powierzchni 1,79 ha.. Nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 848 zł otrzymywanej renty. Uzasadniając swoje starania wyjaśnił, że na utrzymaniu ma żonę, która nie posiada żadnych uprawnień do własnych świadczeń. Córka z uwagi na obecną sytuację na rynku pracy nie pracuje. Jeśli znajduje zatrudnienie to sporadycznie, dorywczo i wówczas jej dniówka wynosi około 40 zł. Skarżący nie otrzymuje żadnych dopłat unijnych a gospodarstwo rolne które prowadzi jest niedochodowe. Z wcześniejszych wyjaśnień skarżącego wynika, że cierpi na niedosłuch i schorzenia kostne. Miesięczne wydatki określa w ten sposób, że koszt prądu to 140 zł a gazu 50 zł. Koszt lekarstw szacuje na około 300 zł miesięcznie jak jednak powiada skromne dochody i warunki materialne powodują, że niejednokrotnie nie stać go na wykupienie droższego leku czy wizytę u lekarza specjalisty. Do tego dochodzi 100 zł rocznie tytułem podatku rolnego. Wskazując na to wszystko podnosi, że nie stać go na opłacenie kosztów postępowania ani wynajęcie prawnika, którego udział w sprawie uważa za potrzebny. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02/153/1270 ze zm.) osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny a nadto złoży zapewnienie iż nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Oświadczenie takie stopniowane jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała" czyli, że przedstawiła je w sposób przekonywujący. Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości względnie tyczą one nieistotnych składników stanu majątkowego strony lub jej sytuacji rodzinnej to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że w jej aktualnej sytuacji wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji, że strony nie będzie stać na ich poniesienie, może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, posiadany majątek, aktualną wysokość oraz źródło dochodów. Jest ono wystarczające do oceny jego aktualnych możliwości płatniczych. Skarżący w sposób rzeczowy starał się bowiem przedstawić swoje racje. Oświadczenia jego są spójne i logiczne, nie odbiegają od zasad doświadczenia życiowego. Sytuacja rodziny skarżącego tak jak ją obrazuje, nie należy do najłatwiejszych. Jeśli bowiem jedyne źródło utrzymania stanowi w zasadzie skromna renta skarżącego to trudno wywodzić by trzyosobowa rodzina przy wskazywanych miesięcznych obciążeniach była w stanie przeznaczać choć część z tych środków na cokolwiek więcej aniżeli opatrzenie najpilniejszych potrzeb dnia codziennego. Co oczywiste przy dochodach o wiele niższych od przeciętnych zarobków pracowników zatrudnionych w gospodarce skarżący nie miała możliwości poczynienia oszczędności. Spojrzenia takiego nie zmienia ujawniony przez skarżącego majątek. Chociaż bowiem co do zasady ma on określoną wartość podkładową dla ewentualnej pożyczki to jednak wysokość bieżących dochodów skarżącego powoduje, że kwestia wymaganej przez banki zdolności kredytowej jest więcej niż dyskusyjna. Zbycia tego majątku a wiec domu gdzie zamieszkuje z żoną i córką czy nieruchomości rolnej na której jednak gospodarzy w celu zdobycia środków na koszty postępowania trudno zaś od niego wymagać. Stanowiłoby to bowiem pozbawienie skarżącego koniecznego utrzymania (por. orzecz. SN z 6.11. 1953 r., IC 1427/53 OSN 54/2/52). Biorąc pod uwagę wskazywane przez skarżącego problemy zdrowotne czy kłopoty ze znalezieniem przez córkę stałej racy trudno rodzinie czynić mu zarzuty, że nie stara się poprawić swej sytuacji własnym staraniem. Mając to wszystko na uwadze należało skarżącemu udzielić pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i orzec zgodnie z wnioskiem co też uczyniona działając na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.