III SA/Kr 117/09
WyrokWSA w Krakowie2010-06-10
Skład orzekający: Janusz Kasprzycki, Dorota Dąbek, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji geodezyjnej i kartograficznej może dokonać aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, wprowadzając zmiany w części opisowej i kartograficznej, w sytuacji gdy pierwotna ewidencja zawiera błędy, a nowy operat został sporządzony na podstawie pomiarów geodezyjnych uwzględniających faktyczny stan posiadania i zaakceptowany przez strony postępowania?Ratio decidendi
Organ administracji geodezyjnej i kartograficznej jest zobowiązany do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, gdy stwierdzi jej nieaktualność. W sytuacji, gdy pierwotna ewidencja zawiera błędy, a nowy operat pomiarowy, uwzględniający faktyczny stan posiadania i zaakceptowany przez strony (w tym skarżącego), został sporządzony przez uprawnionego geodetę i przyjęty do zasobu, organ może dokonać zmian w operacie. Oznaczenie nieruchomości w księdze wieczystej, w tym jej obszar, nie jest objęte domniemaniem prawdziwości ani rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, a podstawą oznaczenia są dane z ewidencji gruntów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie kilkunastu działek ewidencyjnych, zainicjowanej wnioskiem o pomiar kontrolny jednej z działek. Organy stwierdziły nieaktualność operatu wynikającą z błędów popełnionych przy jego tworzeniu. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, zleceniu sporządzenia nowego operatu geodezyjnego i przyjęciu granic według stanu faktycznego, wprowadzono zmiany w części opisowej i kartograficznej operatu. Skarżący zarzucił naruszenie jego prawa własności poprzez pomniejszenie powierzchni jego działki, brak czynnego udziału w postępowaniu oraz wprowadzenie go w błąd przez geodetę. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję Starosty o zmianie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 28 listopada 2008r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów I. skargę oddala II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata K. D. Kancelaria Adwokacka [...] Spółka Partnerska ul. [...] kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.
Starosta decyzją z dnia [...] 2008r. znak: [...], wydaną na podstawie art.104 § 1 kpa, art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) oraz § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), działając na wniosek M. Ł. w zakresie działki ewid. nr 3530/7 oraz z urzędu w zakresie działek ewid. zmod. nr 3630/1, 3630/7, 3630/8, 3630/9, 3630/10, 3630/11, 3630/12, 3530/2, 3530/3, 3530/9, 3530/6, 3530/8, 3530/10, 3530/11 i 6432/2, orzekło wprowadzeniu zmiany w części opisowej i kartograficznej operatu ewidencji gruntów obrębu A, jednostka ewidencyjna B, przyjętego do zasobu Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjne - Kartograficznej Filia w B w dniu 27 stycznia 1970r., za numerem [...], w następujący sposób:
1. dz. ewid. nr 3530/2 o pow. 0,1132 ha zmienia konfigurację oraz powierzchnię, zachowując dotychczasowe oznaczenie i powstaje: dz. ewid. nr 3530/2 o pow. 0,0645 ha;
2. dz. ewid. nr 3530/3 o pow. 0,1015 ha objęta Kw [...] zmienia konfigurację oraz powierzchnię, zachowując dotychczasowe oznaczenie i powstaje: dz. ewid. nr 3530/3 o pow. 0,1172 ha;
3. dz. ewid. nr 3530/9 o pow. 0,1214 ha objęta Kw [...] zmienia konfigurację oraz powierzchnię, zachowując dotychczasowe oznaczenie i powstaje: dz. ewid. nr 3530/9 o pow. 0,0875 ha;
4. dz. ewid. nr 3530/6 o pow. 0,0502 ha zmienia konfigurację oraz powierzchnię, zachowując dotychczasowe oznaczenie i powstaje: dz. ewid. nr 3530/6 o pow. 0,1769 ha;
5. dz. ewid. nr 3530/7 o pow. 0,0557 ha zmienia konfigurację oraz powierzchnię, zachowując dotychczasowe oznaczenie i powstaje: dz. ewid. nr 3530/7 o pow. 0,1764 ha;
6. dz. ewid. nr 3530/8 o pow. 0,0562 ha objęta Kw [...] zmienia konfigurację oraz powierzchnię, zachowując dotychczasowe oznaczenie i powstaje: dz. ewid. pow. 0,0457 ha;
7. dz. ewid. nr 3630/9 o pow. 0,2192 ha objęta Kw [...] zmienia konfigurację
oraz powierzchnię, zachowując dotychczasowe oznaczenie i powstaje: dz. ewid. nr 3630/9 o pow. 0,1049 ha;
8. dz. ewid. nr 3530/10 o pow. 0,0249 ha objęta Kw [...] zmienia konfigurację oraz powierzchnię, zachowując dotychczasowe oznaczenie i powstaje: dz. ewid. nr 3530/10 o pow. 0,0349 ha;
9. dz. ewid. nr 3530/11 o pow. 0,0339 ha objęta Kw [...] zmienia konfigurację oraz powierzchnię, zachowując dotychczasowe oznaczenie i powstaje: dz. ewid. nr 3530/11 o pow. 0,0342 ha;
10. dz. ewid. nr 3630/1 o pow. 0,1302 ha zmienia konfigurację oraz powierzchnię, zachowując dotychczasowe oznaczenie i powstaje: dz. ewid. nr 3630/1 o pow. 0,1852 ha;
11. dz. ewid. nr 3630/7 o pow. 0,1772 ha zmienia konfigurację oraz powierzchnię, zachowując dotychczasowe oznaczenie i powstaje: dz. ewid. nr 3630/7 o pow. 0,0529 ha;
12. dz. ewid. nr 3630/8 o pow. 0,1132 ha objęta Kw [...] zmienia konfigurację oraz powierzchnię, zachowując dotychczasowe oznaczenie i powstaje: dz. ewid. nr 3630/8 o pow. 0,0531 ha;
13. dz. ewid. nr 3630/10 o pow. 0,0690 ha zmienia konfigurację oraz powierzchnię, zachowując dotychczasowe oznaczenie i powstaje: dz. ewid. nr 3630/10 o pow. 0,3246 ha;
14. dz. ewid. nr 3630/11 o pow. 0,1732 ha objęta Kw [...] zmienia konfigurację oraz powierzchnię, zachowując dotychczasowe oznaczenie i powstaje: dz. ewid. nr 3630/11 o pow. 0,1463 ha;
15. dz. ewid. nr 3630/12 o pow. 0,1376 ha objęta Kw [...] zmienia konfigurację oraz powierzchnię, zachowując dotychczasowe oznaczenie i powstaje: dz. ewid. nr 3630/12 o pow. 0,2641 ha;
16. dz. ewid. nr 6432/2 o pow. 0,4568 ha zmienia konfigurację oraz powierzchnię, zachowując dotychczasowe oznaczenie i powstaje: dz. ewid. nr 6432/2 o pow. 0,4493 ha.
zgodnie z dokumentacją geodezyjną, sporządzoną przez uprawnionego geodetę T. U., przyjętą do zasobu PODGK w B w dniu 2 listopada 2007r. za numerem [...], stanowiącą integralną część decyzji.
W uzasadnieniu organ l instancji podał, że pismem z dnia 20 września 2005r. M. Ł. wystąpiła do z wnioskiem o wykonanie tzw. pomiaru kontrolnego działki ewid. nr 3530/7 położonej w A, podnosząc, iż powierzchnia przedmiotowej działki wykazana w rejestrze gruntów znacznie różni się od faktycznej powierzchni tej działki. Starosta wyjaśnił, że termin "pomiar kontrolny" nie jest określony przepisami prawa, jednakże należy przez niego rozumieć działania aktualizacyjne w trybie przepisów o ewidencji gruntów i budynków.
Następnie Starosta podał, że działki ewid. nr 3530/7, 3630/1, 3630/7, 3630/8, 3630/9, 3630/10, 3630/11, 3630/12, 3530/2, 3530/3, 3530/9, 3530/6, 3530/8, 3530/10, 3530/11 i 6432/2 znajdują się na styku karty nr 3 i nr 5 mapy ewidencyjnej. Stwierdzono znaczne trudności z ustaleniem na mapie ewidencyjnej jednoznacznego przebiegu granic przedmiotowych działek (działki te nie schodzą się ze sobą na złączeniu ww. kart mapy), a także z ustaleniem prawidłowych oznaczeń działek (dotyczy licznika działek: 3530 i 3630). Wobec powyższych rozbieżności przeprowadzono postępowanie wyjaśniające obejmujące wnikliwą analizę dokumentacji z założenia ewidencji gruntów dla wsi A. Na jej podstawie ustalono, że prace geodezyjne na tym obszarze polegały na opracowaniu operatu ewidencji gruntów drogą aktualizacji mapy katastralnej w skali 1:2880 oraz zrekonstruowanego protokołu parcelowego. Jak wynika ze sprawozdania technicznego zmiany konfiguracji dotyczyły 80% parcel katastralnych z uwagi na odmienny stan faktyczny. Wyniki pomiaru aktualizacyjnego wkartowano na mapy uzupełniające. Mapa uzupełniająca w zakresie przedmiotowych działek jest nieczytelna i odbiega od mapy ewidencyjnej. Natomiast wśród szkiców polowych stanowiących załącznik do tej dokumentacji stwierdzono brak szkiców z przeprowadzonej aktualizacji na przedmiotowym obszarze. Brak również protokołów z obliczenia powierzchni ww. działek ewidencyjnych. Jak wynika ze sprawozdania technicznego działki te nie schodzą się na mapie przeglądowej szkiców polowych jako podkompleks XIII-B miały być policzone ponownie z uwagi na zupełną zmianę konfiguracji w tym zakresie w stosunku do katastru. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, stwierdzono, iż z uwagi na rozbieżności powstałe na mapie ewidencyjnej w zakresie przedmiotowych działek ewidencyjnych w stosunku do znikomych materiałów źródłowych z założenia ewidencji gruntów, jak również na brak wystarczających dokumentów umożliwiających weryfikację oraz ewentualną aktualizację przedmiotowego operatu, zaistniały przesłanki do opracowania stosownej dokumentacji geodezyjnej, a następnie do zatwierdzenia zmian w trybie postępowania ewidencyjnego.
Pismem z dnia 16 maja 2007r. poinformowano właścicieli przedmiotowych działek ewidencyjnych o możliwości zlecenia na koszt urzędu w ramach środków finansowych przeznaczonych na ten cel opracowania stosownej dokumentacji geodezyjnej mającej na celu zaktualizowanie operatu ewidencyjnego w tym zakresie. Zobowiązano właścicieli do dostarczenia do urzędu oświadczenia, iż granice ich nieruchomości są im znane oraz że mają charakter bezsporny. Sporządzenie stosownej dokumentacji geodezyjnej zlecono firmie: "Usługi Geodezyjne -Kartograficzne "Geodezja" s.c. K. i T. U." z siedzibą w A. W dniu 5 października 2007r. geodeta T. U. w obecności zainteresowanych wykonał czynności na gruncie. Przyjęcie granic nastąpiło według stanu faktycznego użytkowania. Strony obecne w terenie zgodnie wskazały granice swoich nieruchomości. Granice działek stanowiły widoczne bruzdy oraz miedze. W konsekwencji wykonanych pomiarów i obliczeń został sporządzony operat pomiarowy przyjęty do zasobu PODGK w dniu 2 listopada 2007r. za numerem [...]. Wykazano w nim rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym na gruncie a stanem uwidocznionym w operacie ewidencyjnym.
Następnie zgodnie z art. 10 § 1 kpa, strony postępowania przed wydaniem decyzji zostały poinformowane o tym, że został zebrany dostępny materiał dowodowy niezbędny dla rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku oraz o możliwości zaznajomienia się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów. Strony nie wniosły zastrzeżeń w przedmiotowej sprawie.
Starosta wyjaśnił ponadto odnośnie działek, dla których istnieją księgi wieczyste, że elementy oznaczenia nieruchomości nie są objęte domniemaniem prawdziwości wpisanego prawa, ani nie są chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych i dlatego możliwe jest dokonywanie w postępowaniu ewidencyjnym opartych na dokumentach źródłowych zmian danych służących opisowi nieruchomości, których celem jest usunięcie błędów lub niedokładności ewidencji, a niepozostających w sprzeczności z aktualnym stanem prawnym.
Odwołanie od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wnieśli J. K., B. R., R. K. i W. B. Odwołujący się zarzucili naruszenie art. 21 i 23 Konstytucji RP i podnieśli, że zaakceptowane przez Starostę mapy z wykazem powierzchni gruntów sporządzonych pozbawiają ich 269 m2 nieruchomości bez jakiekolwiek wywłaszczenia. Wskazali też, że inne osoby pozbawiono nawet połowy posiadanych nieruchomości tylko dlatego, że geodeta paroma kreskami na mapie wyprostował granice i wyliczył pole trójkątów. Innym zaś osobom przybyło nieruchomości. Odwołujący się zarzucili, że przepisy nie przewidują czegoś takiego jak pomiar kontrolny oraz podnieśli, że nie zapewniono im czynnego udziału w postępowaniu.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 28 listopada 2008r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z.2005r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy streścił i przeanalizował przebieg postępowania przed organem l instancji, uznał, że było ono prawidłowe i dlatego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że operat z aktualizacji operatu ewidencji gruntów obrębu Ludźmierz, który stanowi podstawę wprowadzenia zmian w części opisowej i kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu A, jedn. ewid. B, przyjętego do zasobu Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej Filia w B w dniu 27.01.1970 r., za nr. [...], został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 2. 11. 2007 r. pod numerem [...]. W operacie tym znajduje się protokół z czynności przyjęcia granic działek ewidencyjnych położonych w obrębie A gmina B o numerach 3630/1, 3630/7, 3630/8, 3630/9, 3630/10, 3630/11, 3630/12, 3530/2, 3530/6, 3530/7, 3530/8, 3530/9, 3530/10, 3530/11, 6432/2 sporządzony przez geodetę uprawnionego T. U. Organ powołał znajdującą się w tym protokole adnotację o wskazaniu przez strony, które podpisały protokół czytelnych na gruncie zakresów użytkowania swoich działek i zgodę stron na zmianę konfiguracji działek, oraz na fakt, iż nie było osób, które odmówiłyby podpisania protokołu. Osoby te wymieniono w uzasadnieniu. Po sporządzeniu operatu strony zostały zawiadomione o możliwości zapoznania się z aktami postępowania. Żadna ze stron nie wniosła zastrzeżeń. Wskazano w uzasadnieniu podstawę prawną dokonanych w toku postępowania czynności, oraz wyjaśniono rozbieżności w powierzchniach działek ewidencyjnych objętych aktualizacją operatu ewidencji. Rozbieżności te spowodowane zostały błędami powstałymi przy opracowywaniu ewidencji gruntów drogą aktualizacji mapy katastralnej w skali 1:2880 i rekonstrukcja protokołu parcelowego i podkreślono brak w operacie założenia ewidencji gruntów z 27.01.1970r. dokumentacji umożliwiającej weryfikację oraz ewentualną aktualizację operatu. Organ podał, że zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane z ewidencji gruntów i budynków, oraz, że oznaczenie nieruchomości, w tym jej obszar, nie jest chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych.
Skargę na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł J. K., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji, a także umorzenia postępowania względnie zmiany decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący oświadczył, że w całości uchyla się od skutków oświadczenia woli, jakie kiedykolwiek złożył w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji Starosty z dnia [...] 2008r. i przed firmą Usługi Geodezyjne - Kartograficzne "[...]" s.c. ul. [...] z siedzibą w A w dotyczącym zgody na ustalenie przebiegu granic nieruchomości skarżącego związanego z pomniejszeniem jego nieruchomości. Zdaniem skarżącego geodeta wprowadził go w błąd albo wręcz zastosował podstęp dla uzyskania podpisu. Gdy bowiem skarżący zgłosił się na gruncie, to od geodety uzyskał informację że zmiany nie dotyczą nieruchomości, lecz wyłącznie nieruchomości przylegających do drogi gminnej z drugiej strony i nie będzie zmian w stosunku do jego nieruchomości. Na takie oświadczenie skarżący rzeczywiście podpisał protokół i opuścił teren przekonany, że działania geodety nie dotyczą nieruchomości skarżącego. O tym, że prowadzone postępowanie dokonało pomniejszenia powierzchni jego nieruchomości oraz zmiany konfiguracji działki przez przesunięcie drogi gminnej w głąb nieruchomości skarżący dowiedział się po otrzymaniu decyzji Starosty wraz z mapą. Zdaniem skarżącego jest nieprawdopodobnym, aby na około 2,03 ha, a taki obszar objęły pomiary geodety, powstały takie zmiany i powierzchni działek, jak to wyliczył geodeta. Stan stary obejmował 2.0334 ha, zaś wg nowego stanu przeliczony obszar obejmuje 2.3177 ha. Ponadto zgodnie z pomiarem wykonanym w dniu 15 czerwca 1991 r. przez geodetę T. U. do AWZ nr [...] działka skarżącego posiada powierzchnię 0,1732 ha. Zgodnie zaś z pomiarem tego samego geodety z dnia 30 października 2007r. powierzchnia działki wynosi. 0,1463, choć nie nastąpiły żadne nadzwyczajne zmiany stosunków na gruncie, które spowodowałyby tak olbrzymie różnice w wielkości pomiarów. W ocenie skarżącego w postępowaniu administracyjnym dopuszczono się obrazy przepisów prawa, pozbawiając go kosztem poszerzenia drogi wiejskiej 269 m2 roli, co stanowi naruszenie art. 21 i 23 Konstytucji.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, ponownie wskazując, że podstawą zmian aktualizujących operat ewidencji gruntów był operat pomiarowy przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego podpisany m.in. przez skarżącego, co oznacza, że nie wniósł on zastrzeżeń do dokonanej czynności. Organ wyjaśnił, że rozbieżności w powierzchni działek ewidencyjnych objętych aktualizacją gruntów obrębu A były spowodowane błędami popełnionymi przy opracowywaniu ewidencji gruntów drogą aktualizacji mapy katastralnej w skali 1:2880 i rekonstrukcją protokołu parcelowego. Dla przedmiotowego obszaru w operacie założenia ewidencji gruntów z dnia 27 stycznia 1970r. brak jest szkiców polowych, protokołów z obliczenia powierzchni działek ewidencyjnych oraz dokumentów umożliwiających weryfikację oraz ewentualną aktualizację operatu ewidencji gruntów dla tego obrębu. Z tego względu zmiana w ewidencji gruntów we wzajemnej konfiguracji i powierzchni, a więc w zakresie danych stanowiących podstawę dla oznaczenia nieruchomości i ewentualnego sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków była dopuszczalna w oparciu o zebrane w sprawie dokumenty źródłowe.
Referendarz WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 31 marca 2009r. zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i ustanowił dla niego adwokata z urzędu.
Na rozprawie w dniu 10 czerwca 2010r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej, oświadczając, że nie zostały one uiszczone ani w całości ani w części.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa -następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy przypomnieć, że stosownie do art. 2 pkt 8 Prawa geodezyjnego i kartograficznego ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Ponadto art. 4 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego stanowi, że ewidencja gruntów i budynków powinna być aktualizowana, zaś zadanie to jest realizowane przez Służbę Geodezyjną i Kartograficzną, która m.in. rejestruje stany prawne i faktyczne nieruchomości (art. 7 ust. 1 lit. a Prawa geodezyjnego i kartograficznego) oraz administruje i aktualizuje państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny (art. 7 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego).
Z treści przytoczonych przepisów wynika jednoznacznie, że w przypadku stwierdzenia, iż ewidencja gruntów i budynków stała się nieaktualna organy administracji geodezyjnej i kartograficznej zobowiązane są podjąć działania niezbędne do jej zaktualizowania. W toku postępowania organy te kierują się także podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, a więc powinny podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 kpa), zapewnić czynny udział stronom w każdym stadium postępowania (art. 10 kpa) oraz prawidłowo uzasadnić wydane rozstrzygnięcie (art. 107 § 3 kpa). Postępowanie w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków może być wszczęte na wniosek lub z urzędu.
W kontrolowanym postępowaniu wniosek M. Ł. zainicjował aktualizację operatu w zakresie działki nr 3530/7, skoro jednak organy administracji geodezyjne -kartograficznej stwierdziły nieaktualność operatu odnośnie działek nr 3630/1, 3630/7, 3630/8, 3630/9, 3630/10, 3630/11, 3630/12, 3530/2, 3530/3, 3530/9, 3530/6, 3530/8, 3530/10, 3530/11 i 6432/2, to uzasadnione było prowadzenie postępowania aktualizacyjnego także co do tych działek.
W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły krąg stron postępowania, opierając się na zgromadzonych dokumentach wskazujących na właścicieli działek objętych postępowaniem. W aktach administracyjnych kontrolowanego postępowania znajdują się zawiadomienia dla stron o wszczęciu postępowania w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, a także oświadczenia właścicieli działek nr 6432/2, 3530/7, 3630/9, 3530/8, 3530/6, 3630/8, 3630/7, 3530/10, 3630/1, 3630/10 o tym, że granice ich działek są im znane oraz mają charakter bezsporny. Ponadto protokół z czynności przyjęcia granic sporządzony w dniu 5 października 2007r. został podpisany przez wszystkie obecne strony, w tym także skarżącego J. K. W protokole stwierdzono, że strony wyraziły zgodę na zmianę konfiguracji ich działek do stanu, który faktycznie istnieje w terenie. Strony nieobecne podczas sporządzania protokołu zostały zawiadomione o mającej się odbyć czynności przyjęcia granic. Warto też podkreślić, że wszystkim stronom postępowania zostały doręczone decyzje obu instancji. Nie można zatem uznać, że w kontrolowanym postępowaniu zostało naruszone prawo do czynnego udziału w postępowaniu którejkolwiek ze stron.
Odnośnie zasadności dokonanej zmiany w części opisowej i kartograficznej operatu ewidencji gruntów Sąd uznał, że zgromadzony materiał dowodowy stanowił prawidłową podstawę do wprowadzenia zmiany.. Podstawowy dokument, czyli operat pomiarowy, został sporządzony przez uprawnionego geodetę, a przebieg granic przyjęto wg istniejącego stanu na gruncie. Jak wskazano wyżej, stan ten nie był kwestionowany także przez skarżącego. Skoro ewidencja gruntów i budynków zawierała wpisy niezgodne ze stanem faktycznym, należało dokonać jej aktualizacji, czyli dostosowania istniejących wpisów w ewidencji do faktycznego przebiegu granic na gruncie. Sporządzony w kontrolowanym postępowaniu operat pomiarowy został przyjęty do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjne - Kartograficznej w dniu 2 listopada 2007r. i dlatego mógł stanowić podstawę do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem Sądu w kontrolowanym postępowaniu organy dokonały takich wpisów w ewidencji, które odzwierciedlają faktycznie istniejący i aktualny stan granic na gruncie, a tym samym zrealizowały swoje zadanie polegające na utrzymaniu ewidencji w aktualności. Jeżeli zaś skarżący uważa, że zostało naruszone jego prawo własności, tzn. że jakaś część jego działki została bezprawnie zajęta lub wywłaszczona, realizacja jego roszczeń powinna nastąpić w drodze powództwa o ochronę własności lub ochronę posiadania, które są rozpatrywane przez sądy powszechne. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zostały wskazane okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę do wydania rozstrzygnięcia, a organ odwoławczy prawidłowo zastosował do tych okoliczności przepisy prawa. Nieprawidłowości zaskarżonej decyzji i jej sprzeczności z przepisami p[stepowania, oraz art. 21 i 23 Konstytucji RP upatruje skarżący w nieuzasadnionym zmniejszeniu powierzchni działki będącej przedmiotem jego własności. Odnosząc się do tego- podstawowego zarzutu skargi należy wskazać, iż zgodnie z przepisem § 62 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, pole powierzchni działki ewidencyjnej oblicza się na podstawie współrzędnych, o których mowa w § 61, i określa się w hektarach z dokładnością zapisu do 0,0001, natomiast zgodnie z § 62 rozporządzenia numerycznego opisu granic działki ewidencyjnej dokonuje się za pomocą współrzędnych określających przebieg linii granicznych. Tak więc pole powierzchni działki ewidencyjnej jest funkcją przebiegu jej granic. Granice zaś działek będących przedmiotem operatu przyjętego do zasobu, wskazane zostały na gruncie przez strony postępowania jako bezsporne, zatem obliczenia powierzchni działek dokonano w prawidłowo, stosownie do powołanych przepisów. Jak wynika z zaskarżonej decyzji, działka nr 3630/11, stanowiąca własność skarżącego, ma urządzoną księgę wieczystą. Podkreślić więc należy, co prawidłowo wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ, że oznaczenie nieruchomości, którego jednym z elementów jest jej obszar, nie jest objęte domniemaniem prawdziwości prawa, ani nie jest chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. Wynika to z przepisów art. 3 i art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2001 r. nr 124, poz. 1361 ze zm.), zaś podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane z ewidencji gruntów i budynków, a nie odwrotnie. Zatem zarzuty skargi dotyczące uszczuplenia przedmiotu prawa własności skarżącego nie mogą odnieść skutku. Nie może również mieć znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, wyrażone w skardze uchylenie się od skutków oświadczenia woli w zakresie dotyczącym zgody na ustalenie przebiegu granic nieruchomości skarżącego, ponieważ kontrola sądowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem zaskarżonego do sądu aktu, z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a..
Odnośnie orzeczenia w przedmiocie kosztów należy wskazać, że w niniejszej sprawie został ustanowiony dla skarżącego adwokat z urzędu. Wysokość wynagrodzenia takiego pełnomocnika wynosi 240 zł, co wynika z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Zgodnie z § 2 ust. 3 tego rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło