III SA/Kr 1177/09
WyrokWSA w Krakowie2010-07-07
Skład orzekający: Piotr Lechowski, Elżbieta Kremer, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, wydanej na podstawie art. 33 ust. 1 i 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, jest dopuszczalne w postępowaniu administracyjnym, czy też strona niezadowolona powinna żądać przekazania sprawy do sądu?Ratio decidendi
Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, wydanej na podstawie art. 33 ust. 1 i 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, jest niedopuszczalne w postępowaniu administracyjnym. Strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy ma prawo żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, przekazania sprawy sądowi. Przepis ten stanowi lex specialis w stosunku do ogólnej zasady odwoławczej z Kodeksu postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący S. K. wniósł odwołanie od decyzji Wójta Gminy w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność tego odwołania, powołując się na przepis Prawa geodezyjnego i kartograficznego, który przewiduje możliwość żądania przekazania sprawy sądowi zamiast odwołania. Skarżący zaskarżył postanowienie SKO, argumentując, że był zapewniany o dopuszczalności odwołania i kwestionując prawidłowość rozgraniczenia oraz naliczone koszty.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę, uznając postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o niedopuszczalności odwołania za zgodne z prawem. Zasądzono koszty zastępstwa procesowego z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie : WSA Elżbieta Kremer WSA Barbara Pasternak spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2010 r. sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 października 2009 r. nr : [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania I. skargę oddala , II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz Adwokata J. F. , [...] Kancelaria Adwokacka w K. ul. [...], kwotę 257 zł (dwieście pięćdziesiąt siedem złotych ) w tym kwotę 240 zł ( dwieście czterdzieści złotych ) z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu powiększoną o stawkę podatku od towarów i usług .
Wójt Gminy decyzją z dnia [...] 2009r. znak: [...], wydaną na podstawie na podstawie art. 33 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999r w sprawie rozgraniczenia nieruchomości (Dz. U. z 1999r. Nr 45, poz. 453 ze zm.), art. 104 kpa, orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości położonej w miejscowości A, oznaczonej w rejestrze ewidencji gruntów jako działka ewid. nr 339/12 od nieruchomości oznaczonej w rejestrze ewidencji gruntów jako działka ewid. nr 339/13, w ten sposób, że granicę opisanych wyżej nieruchomości stanowią punkty załamania granic oznaczone na szkicu granicznym uwidocznionym w operacie rozgraniczeniowym wykonanym przez geodetę uprawnionego B. W., zaewidencjonowanym w PODGiK za nr [...] w dniu 24 lutego 2009r. symbolami: A, C, D, E, F, B.
W uzasadnieniu organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] 2008r. na wniosek S. K. wszczął postępowanie rozgraniczeniowe. Rozgraniczenie dotyczyło granic nieruchomości położonej w A oznaczonej w rejestrze ewidencji gruntów jako działka ewid. 339/12, która na podstawie KW nr [...] stanowi własność S. K. syna A. i B., od działki ewid. nr 339/13, która na podstawie KW nr [...] stanowi własność Z. B. syna J. i J. oraz żony K. B. córki J. i E. Strony postępowania rozgraniczeniowego zostały powiadomione o czynnościach rozgraniczeniowych i pouczone o skutkach nieusprawiedliwionej nieobecności. Następnie w dniu 21 października 2008r. upoważniony geodeta B. W. w obecności zainteresowanych stron przeprowadził na gruncie rozprawę rozgraniczeniową, w trakcie której na podstawie mapy ewidencji gruntów w skali 1:2880, oraz szkicu polowego z operatu podziałowego Nr [...], zostały wskazane granice działki ewid. 339/12 od działki ewid. nr 339/13. Granice te zostały w punktach załamania oznaczone na szkicu rozgraniczeniowym symbolami: A, C, D, E, F, B. Wymienione wyżej punkty zastabilizowano przy pomocy graniczników betonowych, obłożonych kamieniami. Strony uczestniczące na rozprawie granicznej nie wniosły zastrzeżeń do tak ustalonych granic, co potwierdziły własnoręcznymi podpisami w protokole granicznym. Z przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego upoważniony geodeta wykonał operat pomiarowy, z którego wynika, że zebrane dowody, jak i czynności przebiegu granic nieruchomości zostały wykonane prawidłowo, co dało podstawę do wydania decyzji o rozgraniczeniu w/w nieruchomości.
Odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł S. K., zarzucając niezgodność pomiarów dokonanych na gruncie z przebiegiem granic na mapie rozgraniczeniowej. Zdaniem odwołującego się niezgodność ta jest widoczna w terenie i polega na tym, że granica w mapie biegnie w linii prostej, natomiast wytyczona w terenie ma załamanie około 8 m i wchodzi w pkt D działki 339/12. Odwołujący się zaskarżył również zobowiązanie o zasądzeniu kosztów, ponieważ niezgodności wykazane przez geodetę dotyczyły zarówno punktów wskazywanych przez wnioskodawcę jak i państwa B.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 9 października 2009r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 134 kpa w związku z art. 33 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, stwierdziło niedopuszczalność odwołania.
Kolegium stwierdziło, że od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] 2009r. odwołanie nie przysługuje. Zgodnie bowiem z art. 33 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne strona niezadowolona z przebiegu ustalenia granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi. Zatem szczególny przepis art. 33 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie przewiduje dalszego postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczeniowej, w której wydano decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości. Stronie niezadowolonej z ustalenia przebiegu granicy nie przysługuje odwołanie od decyzji orzekającej o rozgraniczeniu nieruchomości, lecz może ona żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi. Kolegium podkreśliło, że w zaskarżonej decyzji Wójta Gminy zostało zawarte właściwe pouczenie dotyczące środka zaskarżenia.
Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł S. K., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarżący wniósł też o zwolnienie go od opłat sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W skardze podniesiono zarzuty zawarte w odwołaniu, a skarżący podał, że w rozmowie z nim Wójt Gminy zapewniał, że odwołanie jest dopuszczalne i podobne zapewnienia składał mu geodeta sporządzający mapy i pracownice geodezji UG. Ponadto skarżący podał, że w czasie rozprawy ugodowej w dniu 4 lipca 2007r. przed SR sędzia prowadzący sprawę pouczył, że w sprawie rozgraniczeniowej będzie geodeta gminny i gmina pokryje koszta i na tej podstawie podpisana została ugodę sądowa. Skarżący zarzucił, że taki wniosek złożył w sprawie wspólnej, a mimo to nie tylko został obciążony kosztami rozgraniczenia, lecz także nie obciążono kosztami po połowie właścicieli drugiej działki.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie – w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z ogólną zasadą postępowania administracyjnego zawartą w art. 127 § 1 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Jednakże kontrolowane postępowanie administracyjne toczyło się w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości na podstawie przepisów rozdziału 6 ustawy z dnia 17 maja 1989r Prawo geodezyjne i kartograficzne. Stosownie zaś do art. 33 ust. 3 tej ustawy strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy, może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi. Zatem cytowany przepis stanowi lex specialis w stosunku do art. 127 § 1 kpa i dlatego Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uznało, że odwołanie S. K. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] 2009r. było niedopuszczalne. W związku z jednoznacznym brzmieniem przepisu art. 33 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego pogląd o niedopuszczalności odwołania w trybie administracyjnym od decyzji organu I instancji orzekającej o rozgraniczeniu jest powszechnie akceptowany w orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie prawa. Został on wyrażony m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 1998r. sygn. akt II SA 497/98 (Lex Omega nr 41762), w którym Sąd stwierdził, że "Szczególny przepis art. 33 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie przewiduje dalszego postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczeniowej, w której wydano decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości. Strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi. Takie samo stanowisko wyraził NSA w wyroku z 22 maja 2003r. sygn. akt II SA 2678/01 (Lex Omega nr 148847). Jeżeli chodzi o poglądy doktryny, to pogląd taki został zawarty m.in. w artykułach Dariusza Felcenlobena pt. "Rektyfikacja decyzji zatwierdzającej granice nieruchomości" (Samorząd Terytorialny z 2008 nr 12 str. 50, Lex Omega nr 94438/4) oraz Jacka Gudowskiego pt. "Droga sądowa w sprawach o rozgraniczenie nieruchomości" (Przegląd Sądowy z 1995r. Nr 2 poz. 68, Lex Omega nr 9216/3).
Nie może zatem być uznane za prawidłowe stanowisko pełnomocnika skarżącego wyrażone w piśmie z dnia 15 kwietnia 2010 r. a w szczególności zarzut naruszenia art. 65 § 1 i 2 kpa. Przepis ten, zamieszczony w Rozdziale I kodeksu – "Wszczęcie postępowania" dotyczy wyłącznie obowiązku organu administracji publicznej niewłaściwego w sprawie, niezwłocznego przekazania podania organowi właściwemu, oraz trybu i formy takiego przekazania. Nie obejmuje więc swoją hipotezą sytuacji, która miała miejsce w sprawie zakończonej zaskarżonym postanowieniem. Rozważania zawarte w piśmie pełnomocnika skarżącego, odwołujące się do treści art. 129 kpa są w stanie faktycznym i prawnym sprawy bezprzedmiotowe, ponieważ przepis ten dotyczy sytuacji, w której odwołanie od rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji przysługuje. Również podnoszone przez pełnomocnika skarżącego uwagi dotyczące obowiązku rozpoznania sprawy zgodnie z intencja i interesem strony nie mogły wpłynąć na ocenę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Zasada odformalizowania postępowania administracyjnego dotyczy postępowania toczącego się w sprawie administracyjnej. Z uwagi jednak na treść przepisu art. 33 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, wydanie decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości przez właściwy organ ma ten skutek, że sprawa o rozgraniczenie traci charakter sprawy administracyjnej i podlega dalszemu rozpoznaniu przez sąd powszechny, na skutek żądania przekazania jej sądowi.
Z akt administracyjnych wynika, że decyzja Wójta Gminy z [...] 2009r. zawierała prawidłowe pouczenie o trybie zaskarżenia z powołaniem się na treść art. 33 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Dlatego też nieuzasadnione są zarzuty skarżącego jakoby nie został właściwie poinformowany o sposobie zaskarżenia tej decyzji. Wyjaśnić też należy, że zarzuty skargi odnoszące się do prawidłowości dokonanego przez Wójta Gminy rozgraniczenia ani też kwestionujące obciążenie skarżącego kosztami postępowania rozgraniczeniowego nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia SKO, ponieważ w niniejszej sprawie kontroli Sądu podlegała zgodność z prawem rozstrzygnięcia Kolegium kwestii dopuszczalności odwołania S. K. Skoro zaś, jak wskazano wyżej, odwołanie to było niedopuszczalne, należało uznać, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i oddalić skargę na podstawie art. 151 ppsa.
Odnośnie orzeczenia w przedmiocie kosztów należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie został ustanowiony dla skarżącego adwokat z urzędu. Wysokość wynagrodzenia takiego pełnomocnika wynosi 240 zł, co wynika z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Zgodnie z § 2 ust. 3 tego rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło