III SA/Kr 118/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski (spr.) Sędziowie WSA Tadeusz Wołek NSA Wiesław Kisiel Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2008 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w pierwszej instancji uchyla zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji. Decyzją z dnia [...] Nr. [...], po rozpatrzeniu odwołania M. N., Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego uchylił w całości zaskarżoną decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień Nr. [...] z dnia [...] orzekającą o odmowie skierowania M. N. do Wojskowej Komisji Lekarskiej i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W podstawie prawnej decyzji organu odwoławczego powołano przepisy art. 138 § 1 pkt. 2, w zw. z art. 105 kpa. Uzasadniając decyzję Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wskazał następujące okoliczności faktyczne i motywy rozstrzygnięcia. Orzeczeniem Powiatowej Komisji Lekarskiej Nr. [...] z dnia [...] M. N. uznany został za trwale i całkowicie niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny - z zaliczeniem do kategorii zdrowia E. Orzeczenie powyższe nie zostało zaskarżone odwołaniem do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej i stało się "prawomocne". Na podstawie tego orzeczenia M. N. został zakwalifikowany jako nie podlegający obowiązkowi służby wojskowej i skreślony z ewidencji wojskowej Wojskowego Komendanta Uzupełnień. Wnioskiem datowanym na 1 października 2007r. M. N. wystąpił do Wojskowego Komendanta Uzupełnień o skierowanie na powtórne badanie lekarskie celem "weryfikacji" orzeczenia Powiatowej Komisji Lekarskiej z dnia [...]. Wniosek motywował tym, że w/w komisja nie przeprowadziła żadnych dodatkowych badań specjalistycznych mających na celu ustalenie aktualnego stanu zdrowia, a orzeczenie oparto na przedstawionej przez wnioskodawcę dokumentacji lekarskiej z lat 1986/87r. Decyzją z dnia [...] Wojskowy Komendant Uzupełnień odmówił "wydania skierowania M. N. do Wojskowej Komisji Lekarskiej celem zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej" Organ I instancji wskazał na przepis art. 29 ust.1 pkt.3 i ust. 5 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony i stwierdził, że nie zaistniały potrzeby uzupełnieniowe Sił Zbrojnych, które uzasadniały by skierowanie do Wojskowej Komisji Lekarskiej. W odwołaniu od tej decyzji M. N. podnosił, że jego stan zdrowia uległ poprawie i uzasadnia zmianę kategorii wojskowej, a posiadana kategoria eliminuje go z możliwości stałego zatrudnienia. Deklarował też chęć odbycia służby wojskowej. Organ odwoławczy wskazał, że składający odwołanie nie ma przymiotu żołnierza rezerwy i zajął stanowisko, że wobec przepisu § 5 pkt. 2 pp pkt c rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2004r. w sprawie Wojewódzkich Sztabów Wojskowych i Wojskowych Komend Uzupełnień (Dz.U.Nr.66, poz. 613) nie może kierować odwołującego się do Wojskowej Komisji Lekarskiej, w celu ustalenia kategorii zdrowia. Zdaniem organu sprawa o skierowanie do Wojskowej Komisji Lekarskiej nie podlegała rozstrzygnięciu przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień i postępowanie wszczęte żądaniem skierowania na komisję lekarską podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Skargę - nazwaną zażaleniem - do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył M. N. Nie wskazując naruszonego przepisu prawa skarżący zarzucił, że organ II instancji umarzając postępowanie przed organem I instancji, nie skierował skarżącego na specjalistyczne badanie lekarskie w celu zmiany kategorii zdrowia. Zdaniem skarżącego w zaskarżonej decyzji organ nie uwzględnił zmiany stanu zdrowia, oraz nieprzeprowadzenia badań przez Powiatową Komisję Lekarską, co stanowi naruszenie przepisów prawnych. Zdaniem skarżącego dysponuje on dokumentacją lekarską uzasadniającą zmianę kategorii zdrowia, która aktualnie umożliwia mu podjęcie pracy zawodowej. W odpowiedzi na skargę Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wniósł o oddalenie skargi. Wskazano, że zgodnie z § 49 pkt. 2 rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 czerwca 2006r. w sprawie prowadzenia ewidencji wojskowej (Dz. U. Nr. 122, poz. 848) orzeczenie trwałej i całkowitej niezdolności do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji w czasie wojny, powoduje skreślenie z ewidencji wojskowej. Zdaniem organu odwoławczego w świetle art. 29 ust. 1 pkt. 3 i ust. 5 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, skarżący nie należy do osób, względem których może nastąpić skierowanie do Wojskowej Komisji Lekarskiej, gdyż nie jest żołnierzem rezerwy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył; Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr. 153, poz. 1269 ) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej ustawa p.p.s.a. - przedmiotem kognicji sądu jest kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Sprawując tę kontrolę, stosownie do przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonana na powyższych zasadach kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do konstatacji, że skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z przyczyn całkowicie odmiennych niż przytoczone na jej poparcie. Skarżący skierował do Wojskowego Komendanta Uzupełnień podanie z dnia 1.10.2007r. o skierowanie na badanie do Powiatowej Komisji Lekarskiej celem zmiany kategorii zdrowia w zakresie zdolności do czynnej służby wojskowej ustalonej ostatecznym orzeczeniem Powiatowej Komisji Lekarskiej Nr. [...] z dnia [...]. Rację ma organ odwoławczy, że w świetle art. 29 ust. 1 pkt. 3 w związku z art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej ( t.j. Dz.U. z 2004r. Nr. 241, poz 2416 z późn. zm.), skarżący wobec uznania ostateczną decyzją za trwale niezdolnego do służby wojskowej, nie miał przymiotu żołnierza rezerwy, a zatem nie należy do kategorii osób, względem których organy administrujące rezerwami osobowymi dla celów powszechnego obowiązku obrony mogą wydawać skierowania do Wojskowej Komisji Lekarskiej. Zgodnie z przepisem art. 26 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej - dalej ustawa - określenie zdolności poborowych do czynnej służby wojskowej należy do powiatowych i wojewódzkich komisji lekarskich, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 1. Ten ostatni przepis stanowi zaś, że Wojskowe Komisje Lekarskie są właściwe do orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej poborowych w okresie kiedy nie urzęduje Powiatowa Komisja Lekarska. Wychodząc z ustalenia, że wobec uznania skarżącego za trwale niezdolnego do czynnej służby wojskowej nie podlega on ewidencji wojskowej, organy mylnie przyjęły, że niedopuszczalne jest postępowanie o zmianę orzeczenia o zdolności do czynnej służby wojskowej. Zgodnie z przepisem art. 28 ust. 4 ustawy ostateczne orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej może być w każdym czasie zmienione przez Powiatową Komisję Lekarską z urzędu albo na wniosek poborowego lub wojskowego komendanta uzupełnień, jeżeli w stanie zdrowia poborowego nastąpiły istotne zmiany. Organy pominęły istnienie tego przepisu. Zgodnie z art. 19 kpa. organy obowiązane są przestrzegać z urzędu swojej właściwości miejscowej i rzeczowej. W myśl przepisu art. 65 § 1 kpa jeżeli organ administracji publicznej do którego podanie wniesiono jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Podanie wniesione do Wojskowego Komendanta Uzupełnień przez skarżącego, który nie figurował w ewidencji wojskowej winno być zatem przekazane wprost w trybie art. 65 § 1 kpa. w zw. z art. 29 kpa. do Powiatowej Komisji Lekarskiej względnie Wojskowej Komisji Lekarskiej, jako wniosek poborowego o zmianę ostatecznej decyzji o zdolności do czynnej służby wojskowej. Dopiero, gdyby mimo pouczenia w trybie art. 9 kpa. skarżący upierał się przy żądaniu skierowania go przez organy ewidencji wojskowej do badania, przez Wojskową Komisję Lekarską, można by rozważać bezprzedmiotowość postępowania w zakresie żądania skierowania na badania. To, że skarżący wobec uznania go za trwale niezdolnego do służby, nie podlegał obowiązkowi służby wojskowej i nie był objęty ewidencją wojskową, w świetle przepisów art. 32 ust. 1 i 7 ustawy nie odbierało skarżącemu przymiotu poborowego, a więc osoby legitymowanej zgodnie z art. 28 ust.4 do złożenia wniosku do Powiatowej Komisji Lekarskiej ( a w okresie kiedy nie urzęduje do Wojskowej Komisji Lekarskiej ) o zmianę orzeczenia o zdolności do czynnej służby wojskowej. Na takie uprawnienia poborowego zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2006.09.13 II OSK 811/2006 Lex Nr 299247 podkreślając, iż niewłaściwy organ, do którego poborowy wniósł podanie o zmianę kategorii zdrowia w zakresie zdolności do czynnej służby wojskowej, zobowiązany jest przekazać sprawę do organu właściwego. Samo przekazanie sprawy organowi właściwemu - powiatowej względnie wojskowej Komisji Lekarskiej, nie przesądza o tym, że posiadane przez skarżącego dokumenty dowodzą istotnych zmian stanu zdrowia uzasadniających zmianę orzeczenia z dnia [...]. Jednakże w myśl art. 28 ust. 5 ustawy ostateczne orzeczenia komisji lekarskich są wiążące dla wojskowych komendantów uzupełnień. W świetle powyższego stwierdzone uchybienia przepisom postępowania mogły mieć istotny wypływ na wynik sprawy, której przymiotem w istocie było żądanie zmiany orzeczenia Powiatowej Komisji Lekarskiej w zakresie zdolności do czynnej służby wojskowej. Umarzając zatem postępowanie organu I instancji na podstawie art.138 § 1 pkt. 2 w zw. z art. 105 kpa, naruszył organ II instancji przepis art. 28 ust. 4 ustawy w zw. z art. 65 § 1 kpa. Z tych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 Lit c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji. Mając na uwadze treść uchylonych decyzji, nie znalazł Sąd przesłanek do zastosowania art. 152 ustawy.