III SA/Kr 1185/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna (spr.) Sędziowie WSA Renata Czeluśniak WSA Janusz Kasprzycki Protokolant sekretarz sądowy Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi Z. K., M. K., A. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 11 sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów skargę oddala Decyzją z 11 sierpnia 2017 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty z [...] 2017 r., którą odrzucono zgłoszony przez skarżących: Z. K., M. K. i A. K. zarzut nieprawidłowego ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działką ewidencyjną nr [...], a działką sąsiednią nr [...] (drogę) położonymi w T. Ustalenie granicy nastąpiło na podstawie operatu technicznego [...] przyjętego do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 13 października 2016 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Z. K. i M. K. są właścicielami działki ewidencyjnej nr [...] na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej. Działka ta graniczy z działką nr [...] należącą do A. K. oraz z działką nr [...] stanowiącą drogę wewnętrzną należącą do Skarbu Państwa i będącą we władaniu Gminy T. Na mapie ewidencyjnej sprzed modernizacji, granicę pomiędzy działką nr [...] i działką nr [...] stanowiły punkty graniczne nr: [...] i [...]. Działka nr [...] przebiegała wzdłuż działki nr [...], aż do granicy z działką nr [...]. Dane zawarte w odnowionym w 1994 r. operacie technicznym [...] (nowy nr [...]) okazały się niewiarygodne. Na mapie ewidencji gruntów punkty graniczne nr: [...] i [...] - umiejscowione odpowiednio na granicach działek [...], [...] i [...] oraz [...], [...], [...]. posiadały bowiem atrybuty ZRD-2 (geodezyjne pomiary terenowe nie poprzedzone ustaleniem przebiegu granic) oraz STB – 2 (punkty niestabilizowane). Nie określono atrybutu BPP (błąd położenia punktu). W ramach prac modernizacyjnych tj. uzupełnienia bazy danych ewidencji gruntów i budynków geodeta ustalił przebieg granicy między ww. działkami ewidencyjnymi. Wobec braku zgodnych oświadczeń właścicieli działek nr [...] i nr [...], przebieg granic ustalono na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania na gruncie, tj. zgodnie z § 39 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1034 z późn. zm.). Według danych zamieszczonych w zmodernizowanym operacie ewidencji gruntów i budynków granicę pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] wyznaczały punkty graniczne nr [...] i nr [...]. Wykonawca prac modernizacyjnych przyporządkował punktom granicznym atrybuty wynikające z rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 6 listopada 2015 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2015 r., poz. 1209). Punkty graniczne nr: [...] i [...] otrzymały atrybut ZRD - 1 (geodezyjne pomiary terenowe poprzedzone rozgraniczeniem nieruchomości, wznowieniem znaków granicznych, wyznaczeniem punktów granicznych lub ustaleniem ich położenia w innym trybie, w tym określonym w § 39 ust. 1 i 2 rozporządzenia) oraz BPP - 1 (błąd średni położenia punktu względem osnowy geodezyjnej 1 klasy nie przekroczył wartości - 0.00 - 0.10). Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji oraz wykonawca prac geodezyjnych słusznie ocenili, że dokumentacja powstała przy odnowie operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu T (operat nr [...] - nowy numer [...]) oraz dokumentacja z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nie spełniały wymogów ww. rozporządzenia w zakresie dokładności położenia punktów granicznych, jak i w zakresie sposobu określenia położenia tych punktów i konieczności ich geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego. Dlatego też zasadnym było przeprowadzenie ustalenia przebiegu granicy pomiędzy tymi działkami. Dane ewidencyjne wykazane w obowiązującym operacie ewidencji gruntów i budynków określające przebieg opisanych granic spełniały wymagania rozporządzenia w zakresie formatu danych i standardów technicznych tych danych. Organ odwoławczy podkreślał, że od założenia operatu ewidencji gruntów na mapach i w ewidencji figurowała działka nr [...] (droga). Również wykonana mapa w 1970 r. zawierała działkę [...] tj. drogę biegnącą wzdłuż działki [...] do działki [...]. W 2005 r. dokonano podziału działki [...] na działki: [...] (własność M. i Z. K.) oraz działki [...] i [...] (własność A. K.). Na mapie sprzed modernizacji droga (działka [...]) biegła wzdłuż wyłącznie działki [...], aż do granicy działki [...]. Powyższy przebieg granic pomiędzy działkami potwierdziła modernizacja ewidencji gruntów i budynków. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący domagali się uchylenia decyzji wydanej w II instancji z uwagi na jej niezgodność z prawem i bezzasadność. W uzasadnieniu podnieśli, że wyznaczona granica nie zgadzała się z punktami granicznymi wynikającymi z poprzednich map wydanych przez Starostwo Powiatowe (mapa z dnia 9 stycznia 2012 r. oraz mapa wydana do ksiąg wieczystych z dnia 4 listopada 2016 r.). Argumentowali również, że skarżąca M. K. nie podpisała ani nikogo nie upoważniła do podpisania w jej imieniu dokumentów w postępowaniu geodezyjnym. Z kolei Z. K. "odmówił podpisania" i nie wyraził zgody na granicę i punkty graniczne przy działce nr [...] i [...] z działką [...] i działką [...]. Skarżący zgłosił uwagi do danych ujawnionych w projekcie w zakresie granicy oraz "zakwestionował drogę na działce". Skarżący podnieśli, że wbrew twierdzeniom organu odwoławczego w czynnościach ustalania przebiegu granicy nie brał udziału Wójt Gminy. W odpowiedzi organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, że na mapach droga (działka nr [...]) zawsze była zaznaczona tj. od założenia operatu ewidencji gruntów nr [...] i nigdy nie była własnością osób fizycznych, ani nie pozostawała w ich władaniu. Na rozprawie 18 grudnia 2017 r. skarżący oświadczył, że wzdłuż jego działki zawsze była jakaś "ścieżka" około 2 metrowa – najwyżej, którą w dawnych czasach dojeżdżano koniem do dalej położonych działek. Wyjaśnił, że z sąsiadami prosił o poszerzenie drogi (działki nr [...]) wzdłuż działki [...], aby dojechać do jego działki kombajnem - na dowód czego okazał pismo z 16 sierpnia 2012 r. podpisane przez siebie, sąsiada i syna z poparciem sołtysa. Nigdy jednak nie zgadzał się na poszerzenie drogi – działki nr [...] wzdłuż swojej działki; chciał tylko poszerzenia tej samej drogi wzdłuż działki nr [...]. Na pytanie Sądu, wyjaśnił, że nie ma dokumentu, który by potwierdzał pierwotną szerokość drogi – działki nr [...], "bo za tym nie chodził". Zarzucił, że faktycznie kamienie graniczne na działce (pomiędzy działkami [...], [...] i [...]) są ułożone w skos, a nie jak wyrysowano na mapie przez geodetów. Skarżący okazał pismo z 16 maja 2013 r., którego kopię wykonano i włączono do akt. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Skarga nie była zasadna. Skarżący nie wykazali bowiem, że modernizacja doprowadziła do ujawnienia nieistniejącej poprzednio wzdłuż działki [...] – działki [...]. Dopiero na rozprawie skarżący – Z. K. - kwestionował punkty graniczne znajdujące się pomiędzy działkami [...] i [...] oraz [...], a ponieważ tych okoliczności w ogóle nie podnosił w zgłoszonych zarzutach na etapie postępowania administracyjnego – Sąd nie mógł ich wziąć pod uwagę badając prawidłowość zaskarżonej decyzji. Dodatkowo Sąd zauważa, że w istocie, jak wynika z argumentacji na rozprawie, skarżący kwestionował faktyczne ułożenie (wbicie) punktów granicznych w stosunku do danych zawartych na mapie sporządzonej przez geodetów w toku modernizacji. Zdaniem Sądu organy prawidłowo przyjęły, że skarżący Z. K. złożył zarzuty do danych objętych modernizacją (art. 24a ust. 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 z późn. zm.). W zarzutach tych (pismo z 17 stycznia 2017 r. oraz 22 i 23 lutego 2017 r.) skarżący kwestionował jednak wyłącznie wytyczone granice pomiędzy jego działką ([...]), a biegnącą wzdłuż działki drogą ([...]). Działka ta stanowiła jednocześnie drogę dojazdową z głównej drogi gminnej do działek [...] i [...] (należących do syna - A. K.). Słusznie jednak organy obu instancji podkreślały, że całość dokumentacji geodezyjnej potwierdza istnienie działki [...] tj. drogi biegnącej wzdłuż działki [...]. Dokumenty znajdujące się w aktach sprawy potwierdzają, że od założenia operatu ewidencji gruntów – zarówno w rejestrze gruntów, jak i na mapie ewidencyjnej figurowała droga tj. działka nr [...] (np. szkic pomiarów wykonanych w 1957 przy zakładaniu ewidencji; gruntów, mapa stanowiąca załącznik do ustalenia stanu posiadania w 1957 oraz wypis z ewidencji gruntów potwierdzający stan władania na 6 lipca 1993 r.). Również z pisma przedłożonego przez skarżącego na rozprawie i jego twierdzeń o dążeniu do poszerzenia drogi dojazdowej wynika, że miał świadomość istnienia działki nr [...] znajdującej się we władaniu Gminy T. Wydaje się, że skarżący Z. K. (i współdziałający z nim pozostali skarżący) w istocie dąży do poszerzenia własnej działki [...] o obszar działki [...] – drogi biegnącej wzdłuż działki [...] do działki [...] (należącej obecnie do A. K.) – traktując teren wszystkich działek powstałych z dawnej działki [...] jako wymagający jedynie poszerzonej drogi biegnącej po działce [...], ale kończącej się na granicy działki [...]. Tego typu zarzuty nie są jednak zasadne w postępowaniu modernizacyjnym ponieważ nie zostały poparte jakimikolwiek dokumentami, a wręcz przeciwnie – dokumenty zgromadzone w aktach potwierdzają istnienie działki [...] wzdłuż działki [...]. Dodatkowo, skarżący w istocie dąży do zmian własnościowych kosztem właściciela i władającego działką [...] w części ciągnącej się wzdłuż działki [...]. Żaden przepis prawa geodezyjnego i kartograficznego nie upoważnia organów ewidencyjnych do dokonywania zmian skutkujących ograniczeniem praw dotychczasowych właścicieli jeżeli nie wynika to z konkretnych dokumentów stanowiących podstawę aktualizacji dotychczasowych wpisów (por. wyrok NSA z 29 lipca 2011 r., I OSK 1347/10; dostępny:www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Organy ewidencyjne są tylko rejestratorem, tych zmian prawnych, które zostały ustalone w innym trybie lub przez inne organy, a mogą tego dokonać wyłącznie w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe, akty notarialne, w których zawarte są dane objęte ewidencją gruntów. Rejestr ma, więc charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Niedopuszczalne jest dokonywanie zmiany przebiegu granicy przy istniejącym sporze granicznym w ramach prowadzonego czy to na wniosek, czy też z urzędu postępowania w przedmiocie aktualizacji (tu: modernizacji) ewidencji gruntów. Organy ewidencyjne nie zaprzeczały, że skarżący nie wyraził zgody na przebieg granic pomiędzy działkami [...] i [...]. Słusznie więc zastosowały §39 ust. 2 ww. rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Przepis ten stanowi, że w przypadku gdy właściwe podmioty nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia, przebieg granic działek ewidencyjnych, w tym położenie wyznaczających je punktów granicznych, ustala wykonawca według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli ten stan posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek. Skarżący nie przedłożył jakiegokolwiek dokumentu, z którego wynikałoby, że wzdłuż działki [...] nie biegła droga (część działki [...]). Nie miały więc znaczenia jego zarzuty o braku podpisu żony (M. K.) i nieobecności wójta gminy podczas pomiarów na działkach. Z akt wynika, że M. K. została powiadomiona o planowanym terminie ustalenia przebiegu granic (poz. 435) – jej obecność na działce nie była obowiązkowa. Zestawienie podpisów osób obecnych przy wytyczaniu granic potwierdza zresztą nieobecność M. K. Podobnie dokumenty potwierdzają, że 15 sierpnia 2016 r. Wójt Gminy T nie brał udziału w czynnościach ustalania granic (adnotacja na karcie 95 przy danych działki [...] – oraz brak podpisów przy działkach [...] i [...]). Jak już jednak Sąd zaznaczał, przy ustalaniu przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnie z §38 ww. rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków wymagane jest wyłącznie zawiadomienie wszystkich właścicieli oraz użytkowników wieczystych tych działek, a także osób władające tymi działkami na zasadach samoistnego posiadania. Podniesione na rozprawie argumenty o błędnie posadowionych kamieniach granicznych miedzy działkami [...] i [...] oraz [...] w porównaniu do zaznaczenia ich na mapie nie mogły zostać wzięte pod uwagę ponieważ skarżący tego typu zarzutów nie podnosił w ogóle w postępowaniu administracyjnym. Na dodatek nie świadczą one automatycznie o błędnie wykonanych mapach i zmodernizowanej ewidencji gruntów. Nie ma przeszkód, aby skarżący wszczął odrębne postępowanie, jeżeli wykaże, że punkty graniczne zostały faktycznie umiejscowione niezgodnie z położeniem ustalonym za osnowę geodezyjną. W związku z powyższym Sąd skargę oddalił na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.