III SA/Kr 1187/05

WyrokWSA w Krakowie2006-12-29

Skład orzekający: Dorota Dąbek, Piotr Lechowski, Wiesław Kisiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prowadzący ewidencję gruntów i budynków jest zobowiązany do sprostowania błędów w operacie ewidencyjnym, w tym błędów dotyczących konfiguracji i powierzchni działek, nawet jeśli wymaga to analizy aktów własności ziemi i może mieć wpływ na dane ujawnione w księgach wieczystych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji geodezyjnej i kartograficznej mają obowiązek aktualizacji operatu ewidencyjnego, co obejmuje usuwanie błędów i omyłek, pod warunkiem że odzwierciedla to aktualny stan prawny. W przypadku stwierdzenia rozbieżności między danymi ewidencyjnymi a stanem prawnym, organ powinien przeprowadzić postępowanie administracyjne, zebrać materiał dowodowy i wydać decyzję, która może stanowić podstawę do zawiadomienia sądu wieczystoksięgowego o niezgodności danych. Błędne oznaczenie nieruchomości w ewidencji gruntów, w tym jej obszar, nie jest objęte domniemaniem prawdziwości prawa ani rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, co pozwala na jego sprostowanie.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków poprzez zmianę powierzchni i konfiguracji działki ewidencyjnej nr 313. Twierdzili, że część ich gruntu (las o pow. 0,20 ha) została błędnie odłączona od ich działki i włączona do działki sąsiedniej, co skutkowało podwójnym uwłaszczeniem tego samego gruntu. Organy administracji odmówiły wprowadzenia zmian, powołując się na przepisy wyłączające możliwość wzruszenia aktów własności ziemi w trybie administracyjnym. Skarżący zarzucali organom błąd w mapach i wykazie synchronizacyjnym, który chcieli sprostować.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie NSA Piotr Lechowski (spr.) NSA Wiesław Kisiel Protokolant Monika Musiał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi I. W. i T. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia 2 września 2005r., nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] na rzecz skarżących Ireny W. i T. W. kwotę 455,- ( czterysta pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 2 września 2005 r., znak [...] , po rozpatrzeniu odwołania I. W. i T. W., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] lipca 2005 r., znak [...] orzekającą o odmowie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] , gm. [...] , przez zmianę powierzchni i konfiguracji działki ewid. 313 o pow. 0, 85 ha. W podstawie prawnej decyzji wskazano przepisy art. 138 § 1 ust. 1 kpa, art. 7 "b" ust. 2 pkt. 2 i art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1089 z późn. zm. ) oraz § 46 ust. 1 i § 47 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U. Nr 38, poz. 454 ). Uzasadniając swoją decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia. Aktem własności ziemi z dnia [...] listopada 1974 r. Nr [...] stwierdzono, że M. W. i I. W. na prawach wspólności ustawowej stali się właścicielami nieruchomości położonej w [...] o pow. ( wg uzasadnienia decyzji ) " 2,2890 ha " składającej się z dz. bud. [...] i dz. gr. [...] . Dla tak oznaczonej nieruchomości założono 30.10. 1975 r. księgę wieczystą Nr [...] , po odłączeniu działki gr. [...] z KW [...]. Dla potrzeb tworzenia nowej mapy ewidencyjnej w skali 1: 2000 z wykorzystaniem podkładów aerofotogrametrycznych, nastąpiła zmiana oznaczenia nieruchomości przez przejście z oznaczeń parceli katastralnych na działki ewidencyjne, połączona z ustaleniem w 1974 r. stanu władania na obszarze wsi [...] . Operat pomiarowy zawierający protokół stanu władania przyjęto dnia [...] lutego 1976 r. do Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] za Nr [...] . W pozycji 108 tego protokołu stanu władania I. W. potwierdziła podpisem władanie działkami ewid. [...] i [...] . W tym samym protokole stanu władania z 1974 r. w poz. 190 figurują F. i J. małż. K. jako władający działkami ewid. [...] i [...] . Aktem własności ziemi Nr [...] stwierdzono nabycie przez J. K. własności działki ewid. Nr [...] o pow. 0,85 ha. Prawo własności J. K. ujawnione zostało [...] .06.1988 r. w księdze wieczystej nr [...] . Na wniosek I. i M. W. dnia [...] .10.1998 r. w księdze wieczystej [...] ujawniono zmianę oznaczenia nieruchomości na działkę ewid. 305 o pow. 218 ha. Podstawą wprowadzenia zmiany przez sąd wieczystoksięgowy stanowił wykaz synchronizacyjny, według którego działka ewid. [...] o pow. 218 ha stanowi odpowiednik parcel katastralnych; p. bud. [...] i pgr. "[...] " z KW [...] . Właściciele zostali przez Sąd powiadomieni o zmianie oznaczenia i powierzchni nieruchomości. W 2005 r., pismami z dnia [...] marca i 20 czerwca I. W. i T. W. syn M. wystąpili do Starosty Powiatu [...] o sprostowanie błędnej granicy między działkami [...] i [...] przez zmianę ich wzajemnej konfiguracji i powierzchni. Twierdzili, że część działki [...] stanowiącą użytek leśny LS III, błędnie na mapie odłączono od tej działki i przyłączono jako zachodnią część działki [...] , co ujawniono przy okazji rozgraniczania. Błąd polega na tym, że część parceli [...] stanowiącej użytek leśny o pow. 0, 20 ha w wykazie synchronizacyjnym oznaczony jako pgr. [...] ( powstały z podziału p. gr. [...] ) na mapie ewidencyjnej 1: 2000 omyłkowo włączono do działki sąsiedniej Nr [...] . Starosta Powiatowy w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. odmówił wprowadzenia zmiany w bazie danych ewidencyjnych obejmujących m.in. działkę ewid. 313 o pow. 0, 85 ha. Powołując się na powyższe ustalenia, organ wskazał na przepis art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa ( t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 208, poz. 2129 z późn. zm. ), wyłączający od 1 stycznia 1992 r. możliwość wzruszenia w trybie administracyjnym aktów własności ziemi wydanych na podstawie ustawy z 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. W odwołaniu od tej decyzji I. W. i T. W. wnosili o " nakazanie poprawienia błędu na mapach i zawiadomienie o tym sądu wieczystoksięgowego ". Zarzucali, że sporządzając błędny wykaz zmian synchronizacyjnych zmieniono stan prawny i wystąpili o sprostowanie zaistniałego błędu w mapach i rejestrach. Podnosili, że faktycznie użytkują część gruntu włączoną na mapie do działki ewid. [...] . Rozpatrując odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego przyjął ustalenie, że ta sama część gruntu- las o pow. 0, 20 ha stanowiący wg katastru część parceli [...] , według aktu własności ziemi a.w.z. z [...] .11.1974r. Nr [...] stanowi własność I. i M. W., a według oznaczenia mapy ewidencyjnej w skali 1: 2000 znajduje się w działce [...] , której własność na podstawie a.w.z. z [...] służy J. K.. Zdaniem organu grunt o pow. 0, 20 ha stanowiący las jest podwójnie uwłaszczony, a załatwienie sprawy wymaga uchylenia aktu własności ziemi a.w.z.- 190/ 76, w części obejmującej grunt uprzednio uwłaszczony a.w.z. [...] . Zarazem organ odwoławczy podzielił stanowisko organu l instancji, że zmiana lub uchylenie aktu własności ziemi nie może być już dokonane w trybie postępowania administracyjnego. Wskazano także, za organem l instancji na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 maja 2000 r., sygn. akt SK 29/ 99 ( OTK 2000/ 4/ 110 ) w przedmiocie zgodności z Konstytucją przepisu art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw, który wyłącza stosowanie przepisów kpa dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej wydanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Powyższe względy uzasadniały zdaniem organu odwoławczego utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła I. W. i T. W., wnosząc o pozytywne jej załatwienie. Nie redagując wniosków procesowych oraz nie wskazując naruszonych przepisów prawa, skarżący podtrzymali twierdzenia wniosków inicjujących postępowanie administracyjne i złożonego odwołania. W szczególności podnoszono, że organy ewidencji nie kwestionują, że błąd na mapie i błąd w wykazie synchronizacyjnym powstał w wyniku działania organów geodezyjnych, ale nie chcą tego błędu sprostować. Skarżący nie przeczą, że na mapie i wykazie synchronizacyjnym, ten sam obszar 0, 20 ha lasu objęty jest dwoma aktami własności ziemi, jednakże uważają, że zmiana własności- niedopuszczalna- nastąpiła w postępowaniu ewidencyjnym. Podnoszą, że aby wystąpić do sądu powszechnego o zmianę lub uchylenie a.w.z. muszą mieć odpowiedni wykaz synchronizacyjny i " o taki wystąpili i tego się im odmawia ". W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe ustalenia i stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Sądy Administracyjne w myśl przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.)- dalej ustawa p.p.s.a.- sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ) stanowi, że powyższa kontrola sprawowana jest pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sprawując kontrolę pod względem zgodności z prawem, Sąd stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a.- rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonana według powyższych zasad kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji prowadzi do konstatacji, iż skarga jest uzasadniona aczkolwiek ze względów innych niż zarzuty przytoczone na jej poparcie. Zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymująca w mocy decyzję organu l instancji odmawiającą wprowadzenia w ewidencji gruntów zmian, zapadła w tzw. postępowaniu ewidencyjnym przed organami administracji geodezyjnej i kartograficznej. Podniesione w skardze zarzuty wymagają przybliżenia przepisów regulujących istotę postępowania w zakresie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z przepisem art. 2 pkt. 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( obecnie tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 )- dalej ustawa- istotę ewidencji gruntów i budynków stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów jest Starosta ( art. 22 ust. 1 ). Przepis art. 20 ustawy określa rodzaje informacji o gruntach ( ust.1 pkt. 1 ) oraz ich właścicielach ( ust. 2 ), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter przedmiotowy- w odniesieniu do gruntów- dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust.1 pkt. 1 ). Informacje podmiotowe (art. 20 ust.2 pkt. 1 ) dotyczą wykazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych- innych osób fizycznych lub prawnych w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Powyższe informacje o gruntach, budynkach i lokalach ( zarówno podmiotowe jak i przedmiotowe ) zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów ( art. 24 ust. 1 ustawy). Określając przedmiot ewidencji gruntów oraz sposób jej gromadzenia w postaci operatu ewidencyjnego ustawa w zasadzie nie reguluje zasad prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian. W dacie wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji, czyniły to przepisy obowiązującego od 3 czerwca 2001 r. Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U. Nr 38, poz. 454 )- zwanego dalej Rozporządzeniem. Z przepisów Rozdziału 3 Rozporządzenia ( § 44 in. ) regulującego prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych wynika, że podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi ( § 44 pkt. 2 ). Aktualizacja zaś operatu ewidencyjnego zgodnie z § 45 ust. 1 następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji, a nie jej prostowania. Usuwanie zatem błędów lub omyłek w ewidencji w ramach jej " aktualizacji " nie jest wyłączone, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja gruntów ma odzwierciedlać, a nie tworzyć. Nie jest więc " aktualizowaniem " ewidencji wprowadzanie zmian na podstawie dokumentów stwierdzających stan wcześniejszy, niż wynikający z aktualnie obowiązującego stanu prawnego. W świetle powyższego od strony formalno- prawnej żądanie " sprostowania " ewidencji gruntów nie ma oparcia prawnego i może być lokowane tylko w żądaniu aktualizacji ewidencji. Wprowadzanie zmian danych ewidencyjnych zgodnie z przepisami rozporządzenia może nastąpić w dwojakim trybie. Albo w trybie czynności materialno- technicznej, w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany ( art. 22 ust. 2 i 3 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z § 48 ust. 1 i ust. 2 zwłaszcza pkt. 6 ), o którym organ tylko zawiadamia ( § 49 ust. 1 ), albo w drodze decyzji ( § 47 ust. 3 rozporządzenia ). Tę drugą formę rozstrzygnięcia, zgodnie z przepisem § 47 ust. 3 rozporządzenia stosuje organ wtedy, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Wówczas starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne, które kończy się decyzją wprowadzającą zmiany lub odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany. Dane zawarte w ewidencji mogą być aktualizowane na wniosek lub z urzędu ( § 46 ust. 1 ). Wydanie w sprawie decyzji przez organ l instancji wskazuje, iż jako tryb wprowadzenia ewentualnej zmiany w ewidencji, przyjął Starosta tryb postępowania administracyjnego. Takie stanowisko implikuje obowiązek stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności przepisów art. 7 i 77 kpa nakładających na organ obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do załatwienia sprawy, przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Dopiero wyczerpujące zebranie materiału dowodowego pozwoli na ocenę, czy wniosek skarżących istotnie zmierza do niedopuszczalnej w postępowaniu ewidencyjnym zmiany treści aktu własności ziemi i to wydanego na rzecz J. K. przyjęły organy- czy też jest to wniosek mieszczący się, w żądaniu aktualizacji operatu ewidencji gruntów, przez usunięcie w ewidencji stanu błędnego i sprzecznego z niebudzącym wątpliwości stanem prawnym obu nieruchomości. Z przedstawionych akt wynika, iż nie zawierają nawet odpisów aktów własności ziemi z dnia [...] listopada 1974 r. Nr [...] stwierdzającego nabycie w trybie ustawy z dnia 27 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych przez M. i I. W. nieruchomości składającej się z p. bud. [...] i dz. gr. [...] , ani też aktu własności ziemi Nr [...] . Istnienie pierwszego z tych aktów wynika pośrednio z treści kserokopii zawiadomienia PBN o urządzeniu księgi wieczystej ( k. 8 ), jednakże wykonana kserokopia uniemożliwia ustalenie z jakiej działki macierzystej, po jej podziale- według tego dokumentu- wywodzi się działka [...] objęta a.w.z. Data wydania ( nieczytelna ) i oznaczenie ( pełne ) drugiego z aktów własności ziemi ma wynikać z dokumentu p.t. "badanie hipoteki " ( k. 20 ), jednakże niepodpisanego, bez daty i oznaczenia osoby, która go sporządziła. Mimo, że nieruchomości objęte tymi aktami własności ziemi mają urządzone księgi wieczyste, akta nie zawierają aktualnych wypisów z ksiąg wieczystych. Ma to znaczenie dla ustalenia kręgu uczestników postępowania ewidencyjnego. Wszczynający postępowanie wniosek o wprowadzenie zmian podpisali obecni skarżący oraz M. W.. Nie badał organ przymiotu strony co do uczestniczącego w postępowaniu T. W.. Z kolei decyzja organu I instancji nie była kierowana także do M. W.. Organ odwoławczy przyjął ustalenie, że " ta sama część gruntu- las o pow. 0, 20 ha stanowiący wg katastru część parceli [...] według a.w.z..... Nr [...] stanowi własność I. i M. W., a według oznaczenia mapy ewidencyjnej w skali 1: 2000 znajduje się w działce Nr 313, której własność na podstawie a.w.z..... Nr [...] służy J. K.". Dane z ewidencji gruntów stosownie do przepisu art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece ( t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 z późn. zm. ) stanowią podstawę oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej. Przepis § 28 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów ( Dz. U. Nr 102, poz. 1122 z późn. zm. ) precyzuje, że dane dotyczące nieruchomości gruntowych i budynkowych wpisuje się w księdze wieczystej w dziale I-0 zawierającym oznaczenie nieruchomości na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej oraz wypisu z rejestru gruntów lub innego dokumentu sporządzonego na podstawie przepisów o ewidencji gruntów i budynków, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej. Organy przyjęły ustalenie, że wymieniona w wykazie synchronizacyjnym parcela [...] ( tworząca razem z p.b. [...] działkę ewid. [...] o pow. 2, 18 ha ), powstała z podziału p.gr. [...] . Ustalenie co do takiego podziału nie znajduje odzwierciedlenia w aktach postępowania. Wprawdzie na k. 3 akt znajduje się kserokopia mapy uzupełniającej w skali 1: 2880 z 1987 r., jednakże z naniesionymi częściowo poprawkami ( pogrubieniami ) i z legendą czytelną tylko częściowo. Z legendy tej wynika, że istotnie działka [...] dzieli się na [...] i dalszą ( dalsze ? ) parcele- nieoznaczone na egzemplarzu mapy. Z tego względu nie wiadomo jakie oznaczenie mają pozostałe części ( część ) działki [...] powstałe z jej podziału i jak są usytuowane na mapie. Na mapie tej, parceli [...] zdaje się odpowiadać cała działka ewid. [...]. W każdym razie dokument ten nie obrazuje p.b. [...] , która łącznie z p.gr. [...] miała tworzyć działkę ewid. [...] . Z kolei działka 313 na fragmentach nieoznaczonych co do pochodzenia i rodzaju map ( k. 2 i 19 ), na której części oznaczono użytek Ls III, jako mający według skarżących stanowić część ich działki, na mapie uzupełniającej ( k. 3 ) oznaczona jest jako działka [...] , a lokalizacja użytku Ls III odpowiada p.gr. [...] . Jaka jest macierzysta działka dla tej działki nie ustalono. W świetle powyższych dokumentów nie jest zatem ustalone w postępowaniu administracyjnym pewne położenie i konfiguracja działki 313 względem działki 305, a więc punkt wyjścia dla ustaleń, jakim działkom katastralnym odpowiadają te działki. Nie jest także ustalone, jak opisane są na wyrysach z map ewidencyjnych działki [...] i [...] w księgach wieczystych dla tych działek. W prawidłowo prowadzonym operacie ewidencji gruntów, dane zawarte w geodezyjno- prawnej części operatu ( dawna opisowa ) z częścią opisowo- kartograficzną ( dawna kartograficzna ) nie pozostają ze sobą w sprzeczności. W zaskarżonej decyzji brak ustaleń co do relacji między obecnym stanem ewidencji na tych płaszczyznach co do działek [...] i [...] , a w szczególności czy i w odniesieniu do której występuje rozbieżność między częścią opisową i kartograficzną. Dopiero zebranie w powyższym zakresie dowodów powinno stanowić podstawę do ustalenia, że ten sam obszar z mapy ewidencyjnej jest przedmiotem opisu nieruchomości objętych aktami własności ziemi i odrębnymi księgami wieczystymi. W przypadku takiego ustalenia winien organ ustalić przyczyny tego stanu rzeczy. Wyjaśnienie przyczyn i istoty ewentualnego " błędu " w ewidencji gruntów winno następnie dopiero stanowić podstawę do zajęcia przez organy ewidencji stanowiska, czy żądanie wprowadzenia zmiany w ewidencji w istocie zmierza do ustalenia zakresu ( zasięgu ) prawa własności, czy też działka ( działki ), winny być w ewidencji inaczej opisane co do konfiguracji i powierzchni. W tym drugim przypadku, ewentualna decyzja wprowadzająca zmiany co do wzajemnej konfiguracji i powierzchni działek ewidencyjnych, mogłaby- w wypadku uzyskania waloru ostateczności i prawomocności- służyć za podstawę zawiadomienia przez organ prowadzący ewidencję z urzędu w trybie art. 27 ustawy o księgach wieczystych i hipotece sądu wieczystoksięgowego o niezgodności danych z ewidencji gruntów z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej. Należy mieć na uwadze, że tak w orzecznictwie Sądu Najwyższego ( por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24.11.1997r II CKN 110/97, Prok i Pr 1998/5/28 ), jak i w piśmiennictwie ( por. St. Rudnicki, Komentarz do ustawy o księgach wieczystych i hipotece, Wyd. III 2000r, str. 36 i n. wraz z powołanym tam orzecznictwem), powszechnie przyjęte jest stanowisko, że oznaczenie nieruchomości w tym jej obszar, nie jest objęte domniemaniem prawdziwości prawa ( art. 3 ) , ani nie jest chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych ( art. 5) , a zatem statuowanymi tą ustawą domniemaniami. Z tego względu zmiana w ewidencji gruntów we wzajemnej konfiguracji i ewent. powierzchni a więc w zakresie danych stanowiących podstawę dla oznaczania nieruchomości i ewentualnego sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków ( katastru nieruchomości ) przez Sąd wieczystoksięgowy w trybie art. 27 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, nie przesądza jeszcze o zasięgu prawa własności i nie wyłącza dopuszczalności prowadzenia postępowania o rozgraniczenie działek stanowiących odrębne nieruchomości. Z tego punktu widzenia wprowadzona decyzją zmiana w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów, w celu jej aktualizacji, przez wyeliminowanie błędu we wzajemnej konfiguracji i przebiegu granic na mapie ewidencyjnej byłaby dopuszczalna co do zasady i znajdowała oparcie w przepisach prawa. Identyczne stanowisko zajął już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 22 listopada 2004 r., sygn. akt II SA/Kr 3710/ 01. Wypada także podkreślić, że wbrew twierdzeniu skarżących zawartemu w skardze, przedmiotem sprawy nie było żądanie " wydania wykazu synchronizacyjnego " lecz żądanie wprowadzenia zmian w powierzchni i konfiguracji działki [...] stanowiącej własność J. K.. Wykaz synchronizacyjny a w istocie wykaz zmian danych ewidencyjnych wyszczególniający ulegające zmianie dotychczasowe dane oraz dane aktualne ( § 46 ust. 3 Rozporządzenia ) ma charakter dokumentu geodezyjnego. Jego sporządzenie i wydanie jest przedmiotem czynności technicznej uprawnionego geodety, nie stanowi zaś przedmiotu decyzji administracyjnej. Żaden przepis ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ani aktów niższego rzędu, kwestii sporządzenia lub odmowy sporządzenia wykazu synchronizacyjnego nie czyni przedmiotem decyzji administracyjnej. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w l punkcie sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ), gdyż dostrzeżone uchybienia procesowe mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzeczenie w przedmiocie zwrotu na rzecz skarżących zastąpionych przez pełnomocnika adwokata kosztów postępowania oparto na przepisach art. 200, 205 § 1 i 209 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło