III SA/Kr 1187/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Wojewody z dnia 19 września 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidocznił brak osób z którymi pozostawałby we wspólnym gospodarstwie domowym. Podał, że nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Swoje stałe miesięczne dochody oszacował na kwotę 849,49 zł otrzymywanej emerytury. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że żyje samotnie, nie ma miejsca stałego zamieszkania, pomieszkuje u znajomych. Otrzymywana emerytura jest jego jedynym dochodem. Całą przeznacza na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych a więc jedzenie, środki czystości, odzież, potrzebne leki. Z powyższych przyczyn nie stać go na wynajęcie adwokata, którego udział w sprawie uważa za potrzebny. Do wniosku dołączył odcinek emerytury z miesiąca listopada. Wezwany o złożenie dodatkowych oświadczeń wyjaśnił, że mieszkanie przy ul. [...] w K. należy do siostry, która udziela skarżącemu wsparcia pozwalając mu wziąć tam kąpiel, zrobić pranie a także przyjąć korespondencję. Do swych wyjaśnień skarżący dołączył pisemne oświadczenie siostry potwierdzające przedstawianą wersję. Gdy chodzi o rzeczy wartościowe przyznane skarżącemu po podziale majątku to wedle wyjaśnień skarżącego futra damskie faktycznie były i nadal są u byłej żony podobnie jak i 80% biżuterii, odzież skórzana została zaś sprzedana lata temu. Pieniądze które otrzymał za mieszkanie zużył na spłacenie dotychczasowych długów. Nigdy nie korzystał z pomocy społecznej. Na wyżywienie wydaje miesięcznie około 750 zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zacząć wypada od tego, że skoro w rubryce 5 urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy składanego w dniu 23 grudnia 2008 r. skarżący dokonał własnoręcznie skreślenia ustępu odnoszącego się do żądania zwolnienia go od ponoszenia kosztów sadowych a jednocześnie w tej samej dacie wpłacił do kasy tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kwotę 100 zł tytułem wpisu od skargi należy przyjąć, że treścią jego wniosku jest li tylko żądanie przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące ustanowienie adwokata. Odnosząc się do tak rozumianego wniosku należy zaznaczyć, że stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny a nadto złoży zapewnienie iż nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Oświadczenie strony stopniowane jest przeświadczeniem sądu (referendarza) że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Takie jest bowiem rozumienie wyrażenia "wykazać" oparte na regułach semantycznych języka polskiego, które oznacza 1. «udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający; pokazać, unaocznić» (...) 2. «dać czemuś wyraz; przejawić, pokazać, uzewnętrznić» (...) 3. «ujawnić, stwierdzić coś» wykazać się — wykazywać się «udowodnić, że ma się kwalifikacje, umiejętności, uprawnienia do czegoś; okazać dokumenty coś stwierdzające; wylegitymować się». (por. Słownik języka polskiego PWN, opracowany autorsko przez Redakcję Słowników Języka Polskiego PWN wydany w latach 1978-1981 pod redakcją naukową prof. Mieczysława Szymczaka.). Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, posiadany majątek, aktualną wysokość i źródło dochodów dołączając doń także kopię dokumentu źródłowego w postaci odcinka emerytury. Na wezwanie udzielił zaś dodatkowych wyjaśnień przedkładając dla wykazania swych twierdzeń pisemne oświadczenie siostry a także kopie pism jakie uznał za stosowne. To wszystko powoduje, że oświadczenia skarżącego ocenić należy za wystarczające. Sytuacja skarżącego jest nieszczególna jeśli się zważy na jego stałe miesięczne dochody, których poziom jest niższy od przeciętnych zarobków w gospodarce oraz brak jakiegokolwiek majątku. Mając to na uwadze i przewidując minimalny koszt opłat za czynności adwokatów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można stwierdzić, że choć obiektywnie niewielkie to jednak skarżący nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie. Prowadziłoby to bowiem do takiego zachwiania jego sytuacji materialnej, że nie byliby w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Stąd należało udzielić mu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podjęte rozstrzygnięcie uwzględniając ogólny status majątkowy skarżącego zabezpiecza tym samym gwarantowane mu konstytucją prawo do sądu. Zwrócenia uwagi wymaga przy tym, że odmiennie aniżeli ma to miejsce w procesie cywilnym, w przypadku osób fizycznych sądom administracyjnym odjęta została możliwość dokonania wyboru z uwagi na celowość takiego rozstrzygnięcia (por. art. 117 kpc), nawet jeśli na danym etapie postępowania nie ma przymusu adwokacko-radcowskiego. Przesłanką konieczną a zarazem wystarczającą jest tylko ustalenie, czy stronę stać czy też nie stać na poniesienie kosztów takiego pełnomocnika. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.