III SA/Kr 1189/05
PostanowienieWSA w Krakowie2008-05-09
Skład orzekający: Sędzia WSA Tadeusz Wołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata może zostać uwzględniony, jeśli sytuacja finansowa wnioskodawcy nie uległa zmianie od czasu prawomocnej odmowy przyznania prawa pomocy?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał, że jego sytuacja finansowa uległa zmianie od czasu prawomocnej odmowy przyznania prawa pomocy. Zgodnie z przepisami PPSA oraz utrwalonym orzecznictwem, ponowne wnioski o przyznanie prawa pomocy wymagają wykazania istotnej zmiany okoliczności wpływających na sytuację materialną wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący Z. B. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej wymierzenia grzywny przez Okręgową Radę Adwokacką. Wnioskodawca podał, że posiada dom i nieruchomość rolną, ale nie posiada innych zasobów pieniężnych ani dochodów. Wcześniejsze wnioski o przyznanie prawa pomocy zostały prawomocnie oddalone, a sąd wskazał na brak wykazania zmiany sytuacji finansowej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu Z. B. prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Kraków dnia 9 maja 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Wołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 maja 2008 r. wniosku Z. B. o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. B. w przedmiocie wymierzenia grzywny Okręgowej Radzie Adwokackiej postanawia: odmówić przyznania skarżącemu Z. B. prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata
Postanowieniem z dnia 8 września 2006 r. r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek Z. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2006 r. sygn. akt [...] Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Z. B. na powyższe postanowienie.
Rozpoznając ponowny wniosek Z. B. postanowieniem z dnia 17 września 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2007 r. sygn. akt [...] Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Z. B. na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu tego orzeczenia NSA wskazał, że kwestia przyznania prawa pomocy skarżącemu została już prawomocnie rozstrzygnięta. Skarżący nie wykazał w nowo złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy, że jego sytuacja finansowa uległa zmianie w stosunku do deklarowanej w poprzednim wniosku a przynajmniej zmiana ta nie została wykazana przez skarżącego w złożonym wniosku.
Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie zarządzeniem z dnia 17 stycznia 2008 r. wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 złotych. Po doręczeniu zarządzenia skarżący złożył kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata nie uzasadniając wniosku. Skarżący został wezwany do złożenia wniosku na urzędowym formularzu z pouczeniem, że składane oświadczenia powinny zawierać dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach oraz w związku z tym, że jest to kolejny wniosek, skarżący powinien wskazać i wytłumaczyć, jaka zmiana istotnych okoliczności nastąpiła w jego sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodach od chwili prawomocnej odmowy przyznania prawa pomocy.
W sporządzonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata skarżący oświadczył, że nie zatrudnia ani nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek profesjonalnym pełnomocnikiem. Przedstawiając stan majątkowy podał, ze oprócz 90 metrowego domu, w którym znajduje się 12 metrowe mieszkanie i nieruchomości rolnej o powierzchni 0,58 ha nie ma innego majątku nieruchomego, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani też dochodów. Oświadczenia o takiej samej treści skarżący składał przy poprzednich wnioskach o przyznanie prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia 31 marca 2008 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącego.
Skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia podnosząc, że przepisy nie wymagają uzasadnienia sprzeciwu przez osobę występującą bez adwokata a nadto wniosek zawarty w formularzu jest należycie uzasadniony.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 245 oraz 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ppsa, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy oprawnego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i rodziny.
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ppsa, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych.
Stosownie do treści art. 165 ppsa postanowienia niekończące postępowanie w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone a nawet prawomocne.
Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zabraniają składania wielokrotnego wniosku o przyznanie prawa pomocy to jednak jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym już postanowieniu z dnia 7 grudnia 2007 r. wnioskodawca zobowiązany jest wykazać w nowo złożonym wniosku, że jego sytuacja finansowa uległa zmianie w stosunku do deklarowanej w poprzednim wniosku.
Przed złożeniem rozpoznawanego obecnie wniosku skarżący już dwukrotnie domagał się przyznania prawa pomocy i wnioski te zostały prawomocnie rozstrzygnięte.
W związku z tym, że sytuacja rodzinna i materialna skarżącego nie uległa zmianie, ponieważ zmiana ta nie została wykazana przez skarżącego w złożonym wniosku pomimo stosownego pouczenia, należało wniosek oddalić na podstawie art. 245, art. 246 w związku z art. 165 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło