III SA/Kr 119/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, adwokata lub doradcy podatkowego w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 grudnia 2013 r. Nr: [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych; II) ustanowić dla J. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka Wyrokiem z dnia 22 maja 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 grudnia 2013 roku w przedmiocie zasiłku celowego. Pismem z dnia 22 maja 2014 roku skarżąca zwróciła się z prośbą o zwolnienie jej od wszelkich kosztów sądowych, gdyż nie zgadza się ona z zapadłym w sprawie wyrokiem. W związku z tym, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony bez zachowania przewidzianej prawem formy, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 maja 2014 roku, stronie został przesłany urzędowy formularz "PPF" celem jego wypełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W zakreślonym terminie J. K. uzupełniła brak. Z zakreślenia dokonanego w rubryce 4 formularza wynika, że oprócz zwolnienia od kosztów sądowych, strona domaga się również ustanowienia na jej rzecz radcy prawnego, adwokata lub doradcy podatkowego. Strona oświadczyła, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód wynosi 1.204,51 zł i 54 USD i składa się na niego emerytura z ZUS w wysokości 882 zł, dodatek mieszkaniowy w wysokości 158,15 zł, dodatek na energię elektryczną w kwocie 11,36 zł, zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł oraz emerytura po zmarłym mężu w wysokości 54 USD. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi mieszkanie własnościowe w T. Strona nie dysponuje zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami wartościowymi. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy J. K. wskazała na przebyte problemy życiowe i zdrowotne. W piśmie z dnia 24 lipca 2014 roku skarżąca podtrzymała swoją prośbę o przyznanie prawa pomocy wskazując na zamiar złożenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Krakowie z dnia 22 maja 2014 roku. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Odnośnie wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Do takiej właśnie kategorii spraw należy skarga J. K. (sprawa oznaczona jest symbolem 6320). Oznacza to, że strona nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, jej wniosek w tym przedmiocie jest bezprzedmiotowy. W takiej sytuacji postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca domaga się również ustanowienia na jej rzecz pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zdaniem orzekającego w niniejszej sprawie sytuacja materialna J. K. nie pozwala na poniesienie przez nią kosztów zastępstwa procesowego we własnym zakresie. Skarżąca uzyskuje wprawdzie stałe dochody w łącznej wysokości 1.204,51 zł i 54 USD, jednakże świadczenia te w całości wydatkowane są na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania. Skarżąca nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. W takiej sytuacji konieczność opłacenia pełnomocnika mogłaby zagrozić egzystencji wnioskodawczyni. Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności uznano, że w przedmiotowej sprawie zachodzą ustawowe przesłanki do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie ustanowienia na jej rzecz kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu, dlatego orzeczono jak w pkt II sentencji na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.