III SA/Kr 1195/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga (spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2014 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 36 (trzydzieści sześć) złotych tytułem kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 21 sierpnia 2013 r. sygn. akt. [...] utrzymało zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2013 r., znak [...] na podstawie której przyznano M. C. dodatek mieszkaniowy w wysokości 191,30 zł miesięcznie na okres od 1 lipca 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. Ustalono następujący stan faktyczny i prawny sprawy. M. C. dnia 24 czerwca 2013 r złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2013 r., na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71 poz. 734 ze zm.) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych stwierdził, iż wyżej wymieniona spełnia ustawowe przesłanki do przyznania jej dodatku mieszkaniowego w wysokości 191,30 zł miesięcznie. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, zamieszkując przy tym lokal o powierzchni 32,30 m2. Organ obliczył dochód przyjmowany, jako podstawa wyliczeń dodatku mieszkaniowego. Dochód wyniósł 958,32 zł, przy czym na kwotę tą składają się: zasiłek stały, emerytura, składka zdrowotna córki J. oraz nadpłata za wodę. Od powyższej decyzji M. C. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nie zgadzając się z podjętym przez organ rozstrzygnięciem. Skarżąca podniosła, iż błędnie naliczono jej dochód, którego faktycznie nie uzyskuje, a to zasiłek stały, gdyż wcześniej otrzymała emeryturę. Podkreśliła, także iż znajduje się w ciężkiej sytuacji życiowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 21 sierpnia 2013 r. sygn. akt. [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy wskazał, iż zarzut skarżącej o niezasadności wliczania zasiłku stałego jest o tyle nietrafny, że organ administracyjny nie ma swobody, co do decydowania w tym zakresie. Stosownie do przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych, a w szczególności art. 3 ust. 3, za dochód uważa się "wszelkie przychody", zaś zasiłek stały nie jest z nich w żaden wyłączony. Organ podniósł, zatem, iż w konsekwencji takiej redakcji przepisu, należało uwzględnić zasiłek stały przy obliczaniu dochodu. M. C. na tą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wskazała, że nie zgadza się, aby do jej dochodu wliczony był zasiłek stały w czerwcu 2013 r. Wnioskowała o ponowne obliczenie dochodu celem przyznania dodatku mieszkaniowego. Skarżąca wskazała na jej trudną sytuację materialną. Przed Sądem skarżąca przedstawiła pismo o potrącaniu jej z przyznanej emerytury zasiłku stałego za okres od 1 marca do 31 maja 2013r. w kwocie 239, 65 zł za każdy miesiąc. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty tożsame jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku tak zakreślonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że w badanej sprawie zaskarżona decyzja powinna być uchylona, bowiem została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych regulujące zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach. Ustawa uzależnia nabycie prawa do dodatku mieszkaniowego od spełnienia określonych w niej kryteriów. Stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeśli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniżej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku. Pojęcie gospodarstwa domowego określa art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W myśl art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią", w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35m2 - dla gospodarstwa jednoosobowego. W ocenie Sądu organy nieprawidłowo ustaliły wysokość dochodów. Niedostatecznie rozważyły okoliczności faktyczne, a w szczególności fakt przyznania skarżącej emerytury, co spowodowało naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mianowicie w myśl art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten wyraża zasadę prawdy obiektywnej, która oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Wyrazem tej zasady jest między innymi obowiązek nałożony na organ administracji publicznej w art. 77 § 1 K.p.a., zgodnie, z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Skarżąca w toku postępowania przed sądem złożyła do akt sprawy kopię pisma MOPS z dnia 27 czerwca 2013 r. skierowanego do ZUS wnosząc o uwzględnienie tej okoliczności. Rozważenie tej okoliczności nie należało do sądu administracyjnego, który badał legalność zaskarżonej decyzji według stanu faktycznego i prawnego na dzień jej wydania przez organ drugiej instancji. Do okoliczności tej powinien już odnieść się organ I instancji rozważając, czy i jakie znaczenie ma fakt potrącenia skarżącej kwot zasiłku stałego z emerytury, co niewątpliwie mogło mieć wpływ na wyliczenie dochodu skarżącej, a w konsekwencji mieć wpływ na wysokość dodatku mieszkaniowego. Nie może stanowić przychodu kwota, która ulega potrąceniu z emerytury czy renty. W tych kategoriach kwoty potrąceń należałoby potraktować, jako stratę za ten okres. Ze względu na argumentację skarżącej w skardze jak i w toku postępowania administracyjnego trzeba wyraźnie zaznaczyć, że ostatecznie wpływ na wysokość dodatku mieszkaniowego przysługującego skarżącej ma wielkość dochodu. Zatem, przy założeniu postulowanej przez skarżącą okoliczności niższego dochodu, to w konsekwencji wielkość dodatku mieszkaniowego byłaby wyższa od przyznanej przez organ w zaskarżonej decyzji. Zatem dokonując kontroli zaskarżonej decyzji SKO, a także poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta, według wyżej opisanych zasad, Sąd dopatrzył się przy wydaniu tych decyzji naruszeń procedury administracyjnej, w zakresie wszechstronnej i prawidłowej oceny zgromadzonych dowodów, a w szczególności, trafnie zarzuconego w skardze, nieuwzględnienia szczególnej mocy dowodowej, decyzji o cofnięciu zasiłku stałego i nieprzeanalizowaniu konsekwencji związanej z jej cofnięciem dla obowiązku zwrotu zasiłku stałego, od daty przyznanej emerytury. Zasiłek stały po tej dacie okazał się świadczeniem nienależnym i podlegał zwrotowi, o czym wiedział organ I instancji zawiadamiając skarżącą pismem przed wydaniem decyzji w przedmiotowej sprawie. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji uwzględni powyższe uwagi wytyczne i poglądy prawne Sądu. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a, orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku, uchylając obie wydane w sprawie decyzje. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.