III SA/Kr 1197/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2012 r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 9 sierpnia 2011 r. [...], nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata M. P. Kancelaria Adwokacka os. [...] w K kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. Komendant Miejski Policji postanowieniem z nr [...] z dnia [...] 2011r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 56 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sprawie opróżnienia przez K. S. lokalu mieszkalnego położonego przy ul. A w K. W uzasadnieniu organ ł instancji wskazał, że w dniu [...] 2011 r. Komendant Miejski Policji tytułem wykonawczym nr [...] wszczął postępowanie egzekucyjne w sprawie opróżnienia ww. lokalu mieszkalnego. Pismem z dnia 20 czerwca 2011 r. K. S. zwróciła się z prośbą o zawieszenie wszczętego postępowania, motywując swoją prośbę faktem, iż nie posiada lokalu mieszkalnego, do którego mogłaby się przeprowadzić. Organ wskazał na przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego z art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem organu brak było podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego A w K. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła K. S., podtrzymując wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego ze względu na brak innego lokalu mieszkalnego. Ponadto wskazała, że złożyła wniosek o rozłożenie spłaty zadłużenia czynszowego. Komendant Wojewódzki Policji postanowieniem nr [...] z dnia 9 sierpnia 2011r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 17 § 1, art. 23 § 1, art. 18, art. 56 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że słusznie organ l instancji uznał, iż w sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek określonych w art. 56 § 1 pkt 1-5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji określających obligatoryjne lub fakultatywne przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Ponadto organ II instancji przez 14 dni wstrzymał się z wydaniem ostatecznego rozstrzygnięcia, dając stronie czas na dostarczenie ugody o spłacie zadłużenia czynszowego, lecz do dnia orzekania strona nie dostarczyła ugody, a jedynie potwierdzenie nadania pisma do Zarządu Budynków [...] o rozłożenie zadłużenia na raty. Organ odwoławczy wskazał też, że opróżnienie lokalu mieszkalnego stanowi obowiązek o charakterze niepieniężnym, tym samym ewentualne rozłożenie na raty istniejącego zadłużenia czynszowego, nie spowoduje automatycznego uchylenia decyzji o opróżnieniu lokalu, a tym samym nie powstanie ustawowa przesłanka do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Skargę na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji wniosła K. S., powołując się na ciężką sytuację materialną swojej rodziny. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Referendarz sądowy WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 1 grudnia 2011 r. zwolnił skarżącą od kosztów sądowych i ustanowił dla niej adwokata. Pełnomocnik z urzędu skarżącej podtrzymał skargę, domagając się uchylenia postanowień zapadłych w obu instancjach oraz zasądzenia kosztów postępowania, względnie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, która nie została opłacona w całości ani w części. Pełnomocnik wskazał, że w momencie wydania postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania rozmowy dotyczące rozłożenia egzekwowanej należności na raty były ciągle prowadzone, zaś skarżąca nie ustawała w próbach zawarcia ugody. Zatem zaskarżone rozstrzygnięcia wydane zostały z naruszeniem art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co znajduje uzasadnienie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 6 czerwca 1997r. sygn. akt l SA/Gd 1526/96, którego teza głosi, iż ocena, czy istniały podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, powinna nastąpić według stanu rzeczy z chwili rozpatrywania wniosku przez organ egzekucyjny l instancji. Ponadto pełnomocnik podkreślił, że skarżąca nie jest prawnikiem i nie potrafi prawidłowo pod względem formalnym wyrazić swych wniosków oraz twierdzeń. Zdaniem pełnomocnika w treści swych pism skarżąca wnosiła nie tylko o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, ale także o uchylenie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] 2011 r. Oznacza to, iż złożyła ona prawidłowo - w oparciu o art. 33 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, który nigdy nie został przez organy rozstrzygnięty. Tym samym, wobec niewyrażenia przez wierzyciela stanowiska w terminie 14 dni od powiadomienia go o treści zarzutu, zgodnie z dyspozycją art. 34 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ zobligowany jest zawiesić przedmiotowe postępowanie, czego jednak nie uczynił. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa. Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Ponieważ w niniejszej sprawie kontroli ze strony Sądu podlegały postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez organy administracji publicznej, na wstępie konieczne jest przytoczenie podstawowych zasad rządzących tym postępowaniem. Należy pamiętać, że postępowanie egzekucyjne nie jest procedurą, w ramach której rozstrzyga się o zasadności nałożonego obowiązku, lecz jest to zespół czynności organu egzekucyjnego, zobowiązanego oraz innych uczestników postępowania, które są podejmowane w celu zrealizowania obowiązku już uprzednio nałożonego. Potwierdza to treść art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, że organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku. Zatem podstawowym zadaniem organu prowadzącego egzekucję jest wyegzekwowanie nałożonego obowiązku. Natomiast instytucja zawieszenia postępowania egzekucyjnego stanowi wyjątek od reguły i dlatego może być zastosowana tylko w przypadkach ściśle określonych przez ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Należy również zwrócić uwagę, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wyraźnie rozróżnia egzekucję należności pieniężnych oraz egzekucję obowiązków o charakterze niepieniężnym. Rozróżnienie to pojawia się już w art. 1a pkt 12 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a następnie występuje w wielu przepisach ustawy, która te dwa rodzaje egzekucji reguluje w odrębnych działach. Dlatego też przy kontrolowaniu prawidłowości rozstrzygnięć wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym należy mieć na uwadze, jaki rodzaj obowiązku jest w danym postępowaniu egzekwowany. W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlegały postanowienia organów Policji wydawane w ramach egzekucji obowiązku w postaci opróżnienia lokalu, co, stosownie do art. 1 a pkt 12 lit. "b" tiret czwarte ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, należy zaliczyć do egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Przypadki, w których może nastąpić zawieszenie postępowania egzekucyjnego, opisane zostały w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, że postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Jest to zatem przepis odnoszący się do egzekucji zarówno należności pieniężnych jak i egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Jednakże pkt 1 wyraźnie zaznacza, że rozłożenie na raty spłat skutkuje zawieszeniem postępowania egzekucyjnego w przypadku egzekucji należności pieniężnej. Tymczasem, jak wskazano wyżej, w kontrolowanym postępowaniu egzekwowany był obowiązek o charakterze niepieniężnym. Zatem nawet ewentualne rozłożenie skarżącej na raty spłaty zadłużenia czynszowego nie stanowiłoby podstawy do zawieszenia egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym, czyli opróżnienia przez K. S. lokalu mieszkalnego położonego przy ul. A w K. Dlatego też zarzut skargi, że w momencie wydania zaskarżonego postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania toczyły się rozmowy dotyczące rozłożenia egzekwowanej należności na raty, nie jest zasadny i nie można mówić o naruszeniu przez organy egzekucyjne art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie znajduje podstaw również zarzut skargi naruszenia art. 33 pkt 2 w związku z art. 34 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ocenie Sądu treść wniosku skarżącej z dnia 20 czerwca 2011 r. (k. 277 akt adm.) nie mogła być zakwalifikowana jako zgłoszenie zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w rozumieniu art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organy egzekucyjne prawidłowo odczytały treść wniosku skarżącej i zbadały, czy zachodziły podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Zauważyć trzeba też, że organ odwoławczy przez okres czternastu dni wstrzymał się z wydaniem ostatecznego rozstrzygnięcia, lecz skarżąca nie dostarczyła ugody dotyczącej spłaty zadłużenia czynszowego. Podsumowując, stwierdzić trzeba, że organy egzekucyjne trafnie zakwalifikowały pismo skarżącej z dnia 20 czerwca 2011 r. jako wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego obowiązku o charakterze niepieniężnym, następnie prawidłowo zbadały wszystkie okoliczności mające wpływ na to, czy zachodziły podstawy do zawieszenia i zastosowały odpowiednie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W związku z powyższym Sądu uznał, że w kontrolowanym postępowaniu egzekucyjnym nie miały miejsca naruszenia przepisów proceduralnych ani przepisów prawa materialnego, oraz że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić skargę. Stosownie zaś do art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.), koszty nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata z urzędu, ponosi Skarb Państwa. W niniejszej sprawie koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części, a pełnomocnik złożył stosowny wniosek. Udzielona pomoc prawna polegała na występowaniu przed sądem pierwszej instancji, za co przysługują koszty w wysokości 240 zł - stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Ponadto przyznane koszty adwokackie należy na podstawie § 2 ust. 3 rozporządzenia powiększyć o kwotę podatku od towarów i usług.