III SA/Kr 1203/09
PostanowienieWSA w Krakowie2009-12-18
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy złożone przez stronę oświadczenie o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych jest wystarczające do przyznania prawa pomocy (zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata) bez konieczności wzywania do przedłożenia dodatkowych dokumentów?Ratio decidendi
Oświadczenie strony o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych jest wystarczające do przyznania prawa pomocy, jeśli pozwala sądowi na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza istotnych wątpliwości. W przypadku skomplikowanych relacji rodzinnych i braku dochodów strony, nawet niepełne informacje o dochodach małżonka czy wydatkach na utrzymanie domu nie stanowią przeszkody do uwzględnienia wniosku.Stan faktyczny
Skarżąca M. Z. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej opinii o pracowniku ochrony. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada dochodów, a jej mąż pobiera rentę inwalidzką, której kwoty nie zna. Mąż skarżącej boryka się z problemami zdrowotnymi, co potwierdzają dokumenty medyczne. Stosunki między małżonkami były napięte. Skarżąca twierdzi, że nie może liczyć na pomoc finansową męża i utrzymuje się dzięki pomocy innych osób.Rozstrzygnięcie
Referendarz Sądowy postanowił zwolnić skarżącą od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niej adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. Z. na postanowienie Komendanta Miejskiego Policji z dnia 7 października 2009 nr [...] w przedmiocie opinii o pracowniku ochrony postanawia: I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem.
Określając majątek swój i męża uwidoczniła, że w jego skład wchodzi mieszkanie o powierzchni 57 m2. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Wskazała, że nie ma swoich dochodów. Mąż pobiera rentę inwalidzką ale skarżąca nie zna jej kwoty.
Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że ubiega się o prawo pomocy z uwagi na swą ciężką sytuację finansową i materialną. Obecnie nie posiada żadnego źródła dochodu. Jak powiada utrzymuje się jedynie dzięki litości ludzkiej w postaci dostarczenia wyżywienia i podstawowego ubioru. Twierdzi, że nie może liczyć na pomoc finansową męża.
Na podstawie akt okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje iż, mąż skarżącej boryka się z problemami zdrowotnymi mającymi różnorakie podłoże i na przestrzeni ostatnich dwóch lat był pięciokrotnie hospitalizowany (vide: kopie kart informacyjnych leczenia szpitalnego). Stosunki pomiędzy małżonkami bywały w niedalekiej przeszłości niejednokrotnie więcej niż napięte (vide: karty przeglądowe zdarzeń k. 2-26 akt admin.).
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie m.in. radcy prawnego (art. 245 §2 ppsa) o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie takie stopniowane jest przekonaniem sądu, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała" czyli, że zostały one przedstawione w sposób przekonywujący. Zgodnie bowiem z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w jej sytuacji i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości względnie są one nieistotne to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu albo jeśli stwierdzi, że w aktualnej sytuacji strony wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji, że nie będzie jej stać na ich poniesienie, może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności.
W realiach niniejszej sprawy uznać należy, że skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa mimo, iż nie zawiera ono informacji o wysokości renty męża czy wydatkach na utrzymanie domu. Po pierwsze z uwagi na skomplikowane relacje rodzinne (vide: karty przeglądowe zdarzeń k. 2-26 akt admin.) za prawdziwe należy przyjąć twierdzenia skarżącej, że nie ma wiedzy na temat wysokości świadczeń otrzymywanych przez męża. Po wtóre przy deklarowanym przez skarżącą braku dochodów i wyjaśnieniach, że funkcjonuje dzięki życzliwości ludzi wspierających ją żywnością i odzieniem informacje na temat wysokości wydatków związanych z utrzymaniem domu są nieprzydatne. Wskutek powyższego złożone przez skarżącą oświadczenie jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości płatniczych strony. Te nie przedstawiają się specjalnie. Skarżąca nie ma swoich dochodów a na pomoc męża liczyć nie może nawet jeśli zgodnie z literą prawa na rzecznym spoczywa taki obowiązek. Z zasad doświadczenia życiowego wynika bowiem, że przy niechętnym nastawieniu współmałżonków do siebie skuteczne jego wyegzekwowanie nie jest sprawą tak prostą i szybką jak wydawałaby się to na pierwszy rzut oka. Poza tym w obecnych realiach społeczno-gospodarczych nie można tracić z pola widzenia i tego, że osoby borykające się z problemami zdrowotnymi – a taką jest mąż skarżącej - powinny dysponować określonymi środkami na wypadek jakichś poważniejszych powikłań nawet gdy Państwo deklaruje powszechny oraz bezpłatny dostęp do służby zdrowia. Trudno byłoby wreszcie wymagać od skarżącej zbycia lub obciążenia mieszkania gdzie zamieszkuje gdyż godziłoby to w podstawy jej egzystencji.
Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono skarżącej zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło