III SA/Kr 1205/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec (spr.) Sędziowie WSA Maria Zawadzka WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2011 r. sprawy ze skargi B. L. na decyzję Wojewody z dnia 23 sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka, że uchylona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej B. L. kwotę 100,00 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewoda decyzja z dnia 23 sierpnia 2010 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania B. L. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] 2010 r., znak: [...] orzekającej o odmowie wymeldowania z pobytu stałego pod adresem [...] B. L. - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o wymeldowaniu B. L. z miejsca pobytu stałego z budynku położonego w miejscowości [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że: Niniejsza sprawa była już rozpatrywana przez organ II instancji na skutek zaskarżenia przez B. L. decyzji Wójta Gminy, znak: [...]. Wojewoda decyzją z dnia [...] 2009 r. uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] 2009 r., ponieważ została ona przedwcześnie wydana. Z przeprowadzonego przez organ meldunkowy postępowania nie wynikało w sposób jednoznaczny, aby B. L. nie opuściła budynku położonego w miejscowości [...]. Organ I instancji po przeprowadzeniu czynności uzupełniających, w dniu [...] 2010 r. wydał decyzję o odmowie wymeldowania z pobytu stałego pod adresem [...] B. L. ponownie uznając, że Wymieniona nie opuściła miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisów art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Z powyższą decyzją nie zgodził się B. L. i wniósł odwołanie do Wojewody, w którym podniósł, iż przedmiotowa sprawa rozpatrywana była jednostronnie, ponieważ organ I instancji wziął pod uwagę - jak podał -"kłamstwa, a nie Jego argumenty". Oświadczył, że córka B. L. nie przyjeżdża często do budynku położonego w miejscowości [...], a ostatni raz była jesienią ubiegłego roku tylko 15 minut. Twierdził, że córka kłamie podając, iż przyjeżdża do domu na weekendy oraz święta. Podniósł, iż B. L. nie ma swoich rzeczy pod adresem [...], gdyż zabrała je parę lat temu. Podał, że córka założyła swoją rodzinę i urodziła dziecko. W dalszej części odwołania B. L. opisał sprawy rodzinne. Wniósł o pozytywne rozpatrzenie sprawy. Wojewoda, działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, po zbadaniu akt sprawy i rozpatrzeniu odwołania B. L., uznał zasadność wniesionego odwołania i stwierdził, że należy dokonać wymeldowania B. L. z miejsca pobytu stałego z budynku położonego w miejscowości [...]. Organ odwoławczy, badając niniejszą sprawę pod kątem opuszczenia przez B. L. przedmiotowego budynku, odmiennie niż organ I instancji ocenił zebrany materiał dowodowy i uznał, że w niniejszej sprawie doszło do opuszczenia miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, bowiem wymieniona osoba kilka lat temu sama opuściła budynek położony w miejscowości [...] i obecnie nadal w nim nie zamieszkuje. Opuszczenie to było dobrowolne i nie wynikało z bezprawnych działań osób trzecich. W ocenie organu odwoławczego, z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach niniejszej sprawy jednoznacznie wynika, iż do opuszczenia rzeczonego budynku doszło kilka lat temu. B. L. opuściła wówczas dotychczasowe miejsce pobytu stałego, wyjechała w celach zarobkowych do A., gdzie urodziła dziecko i związała się z obecnym partnerem życiowym, koncentrując w tym kraju swoje najważniejsze sprawy życiowe. Nadal tam przebywa. Podczas sporadycznych czasowych pobytów w Polsce, nie zatrzymywała się w miejscu stałego zameldowania, lecz u kuzynki Pani T. Z.-L. pod innym adresem. Wymeldowanie jest konsekwencją wcześniejszego opuszczenia budynku, a taka właśnie sytuacja zachodzi w rozpatrywanej sprawie. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy szczegółowo omawia przebieg postępowania administracyjnego toczącego się przed organem I instancji, w szczególności zeznania świadków, stron oraz pisemne oświadczenia skarżącej i dochodzi do wniosku, że wyjaśnienia wnioskodawcy B. L. oraz zeznania powołanych w sprawie świadków: J. B., T. Ż. – L. - w ocenie organu odwoławczego - były zbieżne z oświadczeniem B. L. Organ odwoławczy dał wiarę powyższym wyjaśnieniom i na ich podstawie uznał, że doszło do opuszczenia budynku położonego w miejscowości [...] przez B. L., w związku z Jej zamieszkaniem w innym kraju. Wobec powyższych ustaleń, stwierdza organ, trudno przyjąć, że B. L. nadal pozostaje stałym mieszkańcem budynku położonego w miejscowości [...], skoro od kilku lat Jej centrum życiowe skoncentrowane jest w innym kraju. Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, że dla spełnienia przesłanki opuszczenia nie zawsze można wymagać zerwania wszelkiego kontaktu z budynkiem. W zależności od okoliczności stanu faktycznego, w budynku mogą pozostawać osoby bliskie, z którymi osoba opuszczająca budynek nadal utrzymuje kontakty i bywa u nich, a takie relacje szczególnie mogą występować pomiędzy rodzicami i dziećmi. Z tym, że utrzymywanie tego rodzaju kontaktów wcale nie musi oznaczać, iż nie doszło do opuszczenia budynku. O tym czy dany budynek stanowi miejsce stałego pobytu, decydujące jest, czy budynek ten rzeczywiście faktycznie stanowi centrum życiowe osoby podlegającej wymeldowaniu. W świetle powyższego uznał organ, że opuszczenie budynku położonego w miejscowości [...] przez B. L. było dobrowolne i ma charakter trwały. B. L. od kilku lat nie mieszka w budynku położonym w miejscowości [...], opuściła ten budynek i zamieszkała poza granicami kraju. Wymieniona nie skorzystała z żadnych środków prawnych, aby ponownie wejść i zamieszkać pod wskazanym wyżej adresem. Nadto organ zaznaczył, iż pomimo zalecenia Wojewody zawartego w decyzji z dnia [...] 2009 r., do akt sprawy nie zostały dołączone przez B. L., jak również Jej pełnomocnika A. L. żadne dokumenty, z których wynikałoby w sposób jednoznaczny, że jej pobyt za granicą ma jedynie charakter czasowy i wynika z faktu wykonywania pracy zawodowej. Brak stosownych dokumentów pozwala na stwierdzenie, iż pobyt w A. mający związek ze zmianą sytuacji życiowej B. L., w dacie rozpatrywania sprawy ma charakter trwały. Zgodnie z treścią przepisu art. 6 ust. l ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. W rozpatrywanej sprawie, B. L. nie zamieszkuje w budynku położonym w miejscowości [...]. Opuszczenie przez Wymienioną z własnej woli przedmiotowego budynku, daje podstawę do wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej, w sytuacji gdy wymieniona osoba obowiązku tego nie dokonała, do czego była zobowiązana na podstawie przepisu art. 15 ust. 1 cyt. ustawy. Nadto organ podkreślił, że osoba, która wyjeżdża za granicę na okres dłuższy niż 3 miesiące, jest obowiązana zgłosić swój wyjazd oraz powrót właściwemu ze względu na miejsce pobytu stałego organowi gminy. Zgłoszenia wyjazdu dokonuje się najpóźniej w dniu opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu, a zgłoszenia powrotu - najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia powrotu (art. 15 ust. 3 cyt. ustawy). B. L. tego obowiązku również nie dokonała. Przepisy meldunkowe są przepisami porządkowymi, a zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu (art. 9 ust. 2 b powołanej wyżej ustawy). Wymeldowanie Pani B. L. z miejsca sutego zameldowania umożliwi likwidację trwającej od kilku lat fikcji meldunkowej. Z opisanych powyżej powodów, organ odwoławczy odmiennie niż organ I instancji ocenił materiał dowodowy i uznał, że brak jest podstaw do utrzymania rozstrzygnięcia organu I instancji o odmowie wymeldowania, dlatego też działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił w całości zaskarżoną decyzję Wójta Gminy i orzekł o wymeldowaniu B. L. z miejsca pobytu stałego z budynku położonego w miejscowości [...]. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła B. L. Skarżąca zarzuciła, że organ odwoławczy nie wziął pod uwagę, że B. L. jest tylko współwłaścicielem przedmiotowego budynku, zbyt pochopnie ocenił, że opuszczenie przedmiotowego budynku przez B. L. jako dobrowolne i trwałe oraz wynikające z woli opuszczającej budynek, nie wziął pod uwagę faktu że zatrzymywanie się u rodziny w czasie przyjazdu do ojczystego kraju wynika, że ojciec L. B. utrudnia B. L. wstęp do domu rodzinnego (powymieniał zamki), dał wiarę zeznaniom ojca B. L. o nadużywaniu przez córkę B. L. alkoholu i o wszczynaniu awantur i innym, co kompletnie mija się z prawdą. Nadto podniosła, B. L. opuszczając miejsce pobytu opuściła go w związku z podjęciem pracy za granicą nie zerwała kontaktów z budynkiem, ograniczyła je w ostatnim czasie wyłącznie na zachowanie ojca. Gdyby nie taka sytuacja jaką wytworzył sam ojciec B. L. rzeczywiście i faktycznie pobyty w miejscu stałego zameldowania byłyby częste. Nie można się zgodzić, że zameldowanie B. L. jest fikcją, B. L. pomimo zalecenia Wojewody zawartego w decyzji z dnia [...] 2009 r. nie dołączyła do akt potwierdzenia wykonywania pracy zawodowej z obawy przed nachodzeniem przez ojca B. L., który jako kierowca zawodowy jeździ po całej Europie. Krzywdzącym jest dla B. L., że organ państwowy wyrzuca ją ze stałego meldunku z własnego ojczystego kraju tylko dlatego, że zmuszona była wyjechać "za chlebem". W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr, 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 tej ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Oznacza to, iż do wymeldowania w trybie administracyjnym niezbędne jest spełnienie następujących przesłanek: faktyczne opuszczenie lokalu oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i wynika z jej własnej woli. Koniecznym jest zatem dokonanie oceny zamiaru osoby, która ma być wymeldowana. Niezbędnym w tej kwestii jest uwzględnienie obiektywnych przesłanek opuszczenia, takich jak: powód opuszczenia, możliwość dostępu do lokalu, wola powrotu i utrzymywania związków z miejscem stałego pobytu. Wydanie przez organ orzeczenia o wymeldowaniu danej osoby z pobytu stałego winno być poprzedzone postępowaniem dowodowym, którego rezultaty nie pozostawiałyby jakiejkolwiek wątpliwości, co do istnienia, wymienionej w art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności, przesłanki wymeldowania. Organ II instancji wydając decyzję reformatoryją w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 kpa i orzekając o wymeldowaniu B. L. z pobytu stałego z przedmiotowego lokalu, nie wziął pod uwagę, zawartej w pismach, jak i w oświadczeniach skarżącej, woli powrotu do stałego miejsca zamieszkania po zakończeniu pracy poza granicami Polski. Sam fakt pobytu za granicą nie stwarza podstaw do wymeldowania. Istotne jest czy towarzyszą temu okoliczności wskazujące na dobrowolne i trwałe opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Innymi słowy, chodzi tu o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby. Zamiar ten ma istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło. Dla jego oceny istotne znaczenie mieć będzie to, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w innym miejscu (praca, nauka), a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w dotychczasowym miejscu stałego zameldowania. Powyższe okoliczności nie zostały przez organ II instancji wyjaśnione w sposób dostateczny tym bardziej, że skarżąca, wbrew stanowisku organu II instancji, wyraża wolę powrotu do kraju i do miejsca zamieszkania po zakończeniu pracy w A. Nie wyjaśnił tez organ z jakich przyczyn skarżąca nie przedłożyła dokumentów, z których wynikałoby jaki charakter ma jej pobyt w A. Powyższe ustalenia uzasadniają twierdzenie, że organ II instancji naruszył przepisy prawa procesowego, a to art. 7 i 77 § 1 kpa i naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, gdyż w efekcie nastąpiło wymeldowanie z pobytu stałego skarżącej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy uwzględni wskazania powyżej wyrażone zgodnie z dyspozycją art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ppsa orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 ppsa.