III SA/Kr 1206/21
WyrokWSA w Krakowie2022-02-08
Skład orzekający: Elżbieta Czarny-Drożdżejko, Katarzyna Marasek-Zybura, Tadeusz Kiełkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie pobierającej emeryturę przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, jeśli wysokość emerytury jest niższa od świadczenia pielęgnacyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji miały obowiązek odstąpić od literalnej interpretacji art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r. i zastosować wykładnię celowościową, funkcjonalną i systemową, uwzględniając orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Osobie pobierającej emeryturę, która jest niższa od świadczenia pielęgnacyjnego, powinno przysługiwać świadczenie pielęgnacyjne, przy czym osoba ta powinna zostać prawidłowo pouczona o możliwości wyboru świadczenia i konieczności zawieszenia emerytury.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że skarżąca pobiera emeryturę, co stanowi przeszkodę zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy tę decyzję. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wskazując na niską wysokość swojej emerytury oraz inne okoliczności związane z niepełnosprawnością córki.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) Sędziowie: WSA Katarzyna Marasek-Zybura WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 lutego 2022 r. sprawy ze skargi T. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO lub Kolegium) decyzją z 14 maja 2020 r. nr [...] działając na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 111, dalej jako: "u.ś.r."), oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 256) po rozpatrzeniu odwołania skarżącej T. Ś., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z opieką nad niepełnosprawnym dzieckiem M. Ś.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
W dniu 13 grudnia 2019 r. skarżąca wniosła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym dzieckiem M. Ś.
Organ I instancji odmawiając przyznania wnioskowanego świadczenia stwierdził, że skarżąca T. Ś. pobiera emeryturę, a to w myśl art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r. stoi na przeszkodzie przyznaniu świadczeń pielęgnacyjnego.
Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosła skarżąca. Podkreśliła, że od 2011 r. składała odwołania od niekorzystnych orzeczeń dotyczących niepełnosprawności córki oraz że jej emerytura jest mniejsza niż 1000 zł. W ocenie skarżącej powinna mieć możliwość zawieszenia emerytury i pobierania świadczenia pielęgnacyjne.
Opisaną we wstępie decyzją SKO utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie.
W swoich rozważaniach SKO podzieliło stanowisko organu I instancji, wskazując, że podstawą odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego był przepis art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w myśl którego świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.
Jak wynika z akt sprawy, skarżąca od 1 sierpnia 2018 r. ma ustalone prawo do emerytury i taką emeryturę pobiera. W konsekwencji świadczenie pielęgnacyjne skarżącej nie przysługuje.
Dodatkowo Kolegium wyjaśniło, że nic nie stoi na przeszkodzie, by skarżąca zawiesiła prawo do emerytury i równocześnie złożyła ponowny wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad legitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności córką M., gdyż - jak wynika z materiałów sprawy - pobieranie emerytury przez skarżącą jest jedyną przeszkodą w przyznaniu jej świadczenia pielęgnacyjnego.
W terminie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego skarżąca wniosła pismo z 1 czerwca 2020 r. bez tytułu, w którym napisała, że : "odwołuje się od decyzji z dnia 14.01.2020 r. nr [...]".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z 23 czerwca 2020 r., stwierdziło niedopuszczalność odwołania, przyjmując że ww. pismo skarżącej 1 czerwca 2020 r. stanowi odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ stwierdził, że z treści podania skarżącej z 1 czerwca 2020 r. wynika jednoznacznie, iż jest to odwołanie od decyzji organu I instancji. Świadczy o tym zdaniem organu, tytuł podania, sygnatura wraz z datą decyzji, jak i sama treść podania.
W wyniku złożonej przez skarżącą skargi - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 16 lutego 2021 r. sygn. III SA/Kr 1122/20 uchylił powyższe postanowienie zalecając wezwanie skarżącej o sprecyzowanie, czy pismo z dnia 1 czerwca 2020 r., które do Kolegium wpłynęło w dniu 8 czerwca 2020 r., stanowi skargę na decyzję Kolegium z dnia 14 maja 2020 r. czy jest ponownym odwołaniem od decyzji organu I instancji. Wykonując zalecenia Sądu Kolegium pismem z dnia 16 lipca 2021 r. sygn. [...] wezwało T. Ś. o sprecyzowanie żądania, ale jej odpowiedź z dnia 5.08.2021 r. jest niejednoznaczna. Skarżąca wskazała "Zatem pisma [...] jak i pismo z dnia 14.01.2020 nr [...] są skargami na decyzje." Kolegium uznało, iż pismo skarżącej datowane na dzień 1 czerwca 2020 r. stanowi skargę na decyzję Kolegium z dnia 14 maja 2020 r.
Skarżąca w skardze do WSA w Krakowie nie zgadzając się z zaskarżoną decyzją wniosła o wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 2011 r. do 2013 r. w pełnej wysokości, bowiem w tym okresie odwoływała się od decyli Powiatowej Komisji Orzekającej, która zmienia orzeczenie ze znacznego na umiarkowany co pozbawiło ją środków na życie; wypłatę różnicy pomiędzy świadczeniem rentowym a
świadczeniem pielęgnacyjnym od 2013 r. do 2018 r.; wypłatę różnicy od 2018 r. pomiędzy emeryturą a świadczeniem pielęgnacyjnym oraz o przyznanie znacznego stopnia na stałe, bowiem córka ma 30 lat i orzeczoną całkowitą niezdolność do pracy raz oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji. Nadto skarżąca wskazała, że od dnia wydania decyzji rezygnuje z emerytury na korzyść świadczenia pielęgnacyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.)
Na wstępie wskazać trzeba, że niniejsza sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, w oparciu o art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 z późn. zm.), ze względu na konieczność jej rozpoznania, a także uwzględniając aktualną sytuację epidemiczną, jak również brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 maja 2020r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2020r., na mocy której odmówiono skarżącej T. Ś. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, pod kątem kryterium legalności, wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie także należy wskazać, że zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, pismo z dnia 8 czerwca 2020 (datowane na dzień 1 czerwca 2020r.) po jego doprecyzowaniu w piśmie z dnia 5 sierpnia 2021 (datowane na 29.07.2021r.) stanowi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 maja 2020r.
W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 111 z późn. zm.), zwanej dalej u.ś.r.
Na podstawie jej art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. 2020.111 ze zm., dalej będzie stosowany skrót u.ś.r.). Jego celem jest rekompensowanie braku dochodów z pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Zgodnie z powołanym przepisem świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje między innymi matce - jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje ona z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Świadczenie to przysługuje w ściśle określonej kwocie, która podlega corocznej waloryzacji. Z kolei na podstawie ust. 5 art. 17 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje między innymi jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego. Należy jednak zauważyć, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 26 czerwca 2019 r. (sygn. akt SK 2/17), uznał art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, za niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.
Ustalony stan faktyczny jest bezsporny. W niniejszej sprawie skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnosprawną córką, która została zaliczona do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności na stałe, przy czym niepełnosprawność ta istnieje od jego urodzenia. Symbol niepełnosprawności został określony jako: 06-E, 01-U, 10-N. Niepełnosprawność została ustalona wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 3 września 2019r. Z kolei od 1 sierpnia 2018r. skarżąca posiada ustalone prawo do emerytury, która jak sama podaje jest niższa niż 1000 zł.
Odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zarówno przez organ I instancji, jak i II instancji nastąpiła w powodu uzyskiwania przez skarżącą emerytury. Organ administracyjny oparł się bowiem na literalnym brzmieniu art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r., który wyklucza przyznanie tego świadczenia w takim przypadku. Przyjął ponadto, że skarżąca nie zwiesiła prawa do emerytury, co stanowi przesłankę negatywną w odniesieniu do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Należy jednak zauważyć, że orzecznictwo sądów administracyjnych przeszło w zakresie rozstrzygania tego zagadnienia prawnego ewolucję. Początkowo faktycznie opierało się ono na wykładni literalnej tego przepisu, mimo jej niesprawiedliwości, w sytuacji, gdy świadczenie emerytalne było niższe niż świadczenie pielęgnacyjne. Jednak odstąpiono od tej linii orzeczniczej Współcześnie wskazuje się, że w orzecznictwie sądów administracyjnych na potrzebę uzupełnienia wyników wykładni językowej przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.) u.ś.r., wynikami wykładni celowościowej, funkcjonalnej i systemowej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 757/19, z 8 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 2392/19, z 30 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1546/19 i z 27 maja 2020 r. sygn. akt 2375/19). Z uwagi już na ugruntowane stanowisko sądów administracyjnych w tym zakresie organ administracyjny ma obowiązek odstąpić od literalnej interpretacji art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r. "Chociaż organy administracyjne są zobowiązane do działania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa administracyjnego, mającymi charakter bezwzględnie obowiązujący, i są związane wykładnią przyjęta przez ich organy nadrzędne" (J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Warszawa 2018, s. 125) to nie ogranicza to ich obowiązku prokonstytucyjnej wykładni norm obowiązujących, zwłaszcza z uwagi na zgodną w tym zakresie linię orzeczniczą sądów administracyjnych. Należy przy tym podkreślić, że przyjęcie obowiązku prokonstytucyjnej wykładni nie skutkuje tym, że w tym przypadku art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r. nie będzie stosowany, czy zostanie wyeliminowany z obrotu. W sytuacji bowiem gdy inne świadczenie pobierane przez opiekuna osoby niepełnosprawnej jest wyższe niż świadczenie pielęgnacyjne przysługujące z powodu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, przepis ten będzie stosowany w całej rozciągłości.
Należy także zauważyć, że również obowiązkiem sądu administracyjnego, sprawującego wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji publicznej jest prokonstytucyjna interpretacja przepisów prawa. W tym zakresie trafnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 sierpnia 2020r. (I OSK 650/20) zauważył, że jak wynika z art. 17 ust. 1 u.ś.r. istotną cechą osób, będących adresatami zawartej tam normy prawnej określającej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jest sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i związana z tym rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Brzmienie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. może wskazywać na bezwzględne wyeliminowanie z kręgu osób, które spełniają powyższą przesłankę tych, którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w tym przepisie. Taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. naruszałaby jednak konstytucyjną zasadę równości, zgodnie z którą wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Takie zróżnicowane traktowanie osób w podobnej sytuacji byłoby dopuszczalne gdyby było przekonująco uzasadnione. W tym przypadku sąd orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł przekonującego uzasadnienia, które dopuszczałby zróżnicowane traktowanie osób opiekujących się osobą niepełnosprawną i jednocześnie rezygnujących z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
W świetle obecnego orzecznictwa sądów administracyjnych nie budzi więc wątpliwości, że osobom uzyskującym świadczenie emerytalne przysługuje świadczenie pielęgnacyjne.
W świetle obecnie dominującej linii orzeczniczej (zob. na przykład wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 maja 2020 r. sygn. akt 2375/19 oraz z dnia 24 sierpnia 2020r., I OSK 650/20, wyrok WSA w Poznaniu z 13 stycznia 202 r. sygn. akt IV SA/Po 824/19 oraz wyrok WSA w Rzeszowie z 20 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 1265/19) przyjęto rozwiązanie polegające na umożliwieniu osobie uprawnionej wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno - rentowego. Wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością emerytury (netto), pozostawałaby bowiem w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 u.ś.r., który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki. Słusznie podnosi się w orzecznictwie niektórych wojewódzkich sądów administracyjnych, że praktyka taka, niezależnie od trudności co do ustalenia jej podstawy prawnej, spowodowałaby dalsze wątpliwości, co do zachowania zasady równości oraz komplikacje w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia w sytuacji otrzymania np. trzynastej emerytury, czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno – rentowe (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2020r., I OSK 650/20).
W niemniejszej sprawie wynika, że organ administracyjny nie miał wątpliwości co do kwestii, że skarżąca ma prawo wyboru i może wybrać korzystniejsze świadczenie, jednak faktycznie nie umożliwiono jej dokonania takiego wyboru, co stanowi naruszenia art. 27 u.ś.r.
W niniejszej sprawie skarżąca nie dokonała jednoznacznego wyboru świadczenia poprzez sporządzenie odpowiedniego oświadczenia. Tym niemniej organ powinien był ją odpowiednio pouczyć o konieczności wyboru świadczenia oraz konieczności złożenia wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.2021.291) z jednoczesnym zapewnieniem, że przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego nie stoi na przeszkodzie żadna inna okoliczność i że zostanie ono przyznane z momentem decyzji organu ZUS o wstrzymaniu wypłaty emerytury. Należy przy tym podkreślić, że stopień pouczenia powinien być właściwy z uwzględnieniem stopnia nieporadności skarżącej w zakresie realizacji przysługujących jej praw. Na tej podstawie Sąd uznał, że doszło do naruszenia art. 7, 8 §1 i 9 k.p.a.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok NSA z 28.04.2020 r., I OSK 70/20, LEX nr 3281552.) zwraca się szczególną uwagę na obowiązki organu wynikające z art. 8 § 1 i art. 9 k.p.a. Przepisy te nakładają na organ obowiązek prowadzenia przez organ postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej oraz należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych. W doktrynie trafnie wskazuje się, że art. 9 k.p.a. ustanawia zasadę ogólną obowiązku organów administracji publicznej udzielania informacji faktycznej i prawnej. Przyjęte w art. 9 k.p.a. rozwiązanie "nie uzależnia obowiązywania lub możliwości stosowania przepisów prawa od znajomości tych przepisów przez obywateli, a w szczególności od znajomości prawa przez strony postępowania administracyjnego. Nacisk leży tu natomiast na obowiązkach organów administracyjnych" (S. Rozmaryn, O zasadach ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego, PiP 1961/12/s. 894; W. Taras, Informowanie obywateli przez administrację, Ossolineum 1992, s. 74 i n., akceptowane przez B. Adamiak - op. cit., s. 103 nb 1 - dalej B. Adamiak, Komentarz, C.H. Beck 2019). Utrwalonym w orzecznictwie Sądu Najwyższego, Sądów administracyjnych i doktrynie jest pogląd, że obowiązek informowania i wyjaśniania stronom przez organ całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy (art. 9 k.p.a.), winien być rozumiany szeroko, jak to jest tylko możliwe. Urzędnik ma wyraźny obowiązek w możliwie jasny sposób wyjaśnić całość okoliczności sprawy stronie i równie wyraźnie wskazać na ryzyko wiążące się z zaplanowanymi działaniami.
Stąd należy przyjąć, że doszło do naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania.
Skarżąca w swoim piśmie z dnia 29 lipca 2021r. oraz 16 września 2021 rozszerzyła swoja skargę na odmowe przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na okresy, które nie są objęte wnioskiem z dnia 13 grudnia 2019r., to jest na okres od 2011r. do 2013r., 2013r. do 2018r. oraz od 2018r. Wojewódzkie Sąd Administracyjny na podstawie art. 134 §1 p.p.s.a. rozstrzyga skargę w granicach danej sprawy, a sprawa została zainicjowana wnioskiem z dnia 13 grudnia i nie może odnosić się do okresów wcześniejszych. Stąd skarga skarżącej w tym zakresie nie podlega rozpoznaniu w niniejszym postępowaniu.
Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią stanowisko wyrażone w niniejszym uzasadnieniu i wyjaśnią kwestię pobieranej emerytury. Następnie, po pozytywnym zweryfikowaniu tych kwestii wezwą skarżącą do złożenia stosownych dokumentów (decyzje ZUS), umożliwiających wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego w pełnej wysokości wraz z odpowiednim pouczeniem. Po czym w zależności od wykonania przez skarżącą nałożonego obowiązku rozstrzygną sprawę.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł o uchyleniu decyzji organów obu instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a.
Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji uwzględni powyższą ocenę prawną zgodnie z art. 153 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło