III SA/Kr 1207/09

PostanowienieWSA w Krakowie2010-01-12

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdy strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach dotyczących pomocy społecznej, a także czy osobie takiej przysługuje ustanowienie adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdy strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. 'a' PPSA, co ma miejsce w sprawach dotyczących pomocy społecznej, w tym przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów gminy. Osobie korzystającej z takiego ustawowego zwolnienia, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa procesowego, przysługuje ustanowienie adwokata z urzędu na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący J. W. złożył skargę na działanie Prezydenta Miasta w przedmiocie odmowy rozpatrzenia wniosku o przyznanie lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy. Wraz ze skargą złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu ze względu na trudną sytuację materialną. Po uzupełnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, sąd ocenił jego sytuację materialną, zdrowotną i życiową, stwierdzając, że skarżący jest osobą ubogą, korzystającą z pomocy społecznej, z jedynym dochodem w wysokości 444 zł miesięcznie.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe i ustanowić dla J. W. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na działanie Prezydenta Miasta w przedmiocie odmowy rozpatrzenia wniosku o przyznanie lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; II) ustanowić dla J. W. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka W skardze na działanie Prezydenta Miasta w przedmiocie odmowy rozpatrzenia wniosku o przyznanie lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy, J. W. złożył wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie na jego rzecz adwokata z urzędu ze względu na trudną sytuację materialną. W związku z tym, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 grudnia 2009 roku skarżącemu został przesłany urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do tut. sądu w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W zakreślonym terminie J. W. złożył wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód wynosi 444 zł i stanowi go zasiłek stały z Ośrodka Pomocy Społecznej. W skład majątku skarżącego wchodzi ½ domu o powierzchni 70 m² oraz 7-arowa działka i połowa 7-arowej działki, tj. 3,5 ara. Nie dysponuje on zasobami pieniężnymi, jak również przedmiotami wartościowymi. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż jego jedynym dochodem jest zasiłek stały, który wystarcza jedynie na wegetację. Nie posiada on rodziny, jak również osób, które mogłyby mu pomóc finansowo. Jest osobą chorą i samotną. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Odnośnie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Z brzmienia tego przepisu wynika jednoznacznie, że strona skarżąca działanie lub bezczynność organu administracji w sprawach z zakresu szeroko rozumianej pomocy społecznej, a do takiej kategorii spraw należą także sprawy dotyczące przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy. Z tych względów, działając na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, umorzono postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając je za bezprzedmiotowe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący domaga się również ustanowienia na jego rzecz kwalifikowanego pełnomocnika. Zgodnie z art. 262 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W ocenie orzekającego sytuacja materialna J. W. nie pozwala na poniesienie kosztów zastępstwa procesowego z wyboru. Skarżący nie należy do osób majętnych, o czym świadczy fakt regularnego (od 1 marca 2004 roku) korzystania przez niego z pomocy społecznej. Jedynym źródłem utrzymania skarżącego jest zasiłek stały w wysokości 444 zł. Z dokumentów zalegających w aktach sprawy wynika, że skarżący zamieszkuje dom letniskowy w części ½ o powierzchni 35 m². Na działce brak jest wody i kanalizacji, toaleta znajduje się poza budynkiem, a brak dojazdu znacznie utrudnia egzystencję skarżącego. Skarżący zmuszony jest samodzielnie nosić wodę ze strumienia, co ze względu na stan jego zdrowia jest bardzo uciążliwe. J. W. jest osobą niepełnosprawną w stałym leczeniu. Cierpi on na chorobę wieńcową, nadciśnienie i miażdżycę kończyn dolnych. Wskazane okoliczności charakteryzują skarżącego jako osobę ubogą. Z uzyskiwanych dochodów nie jest on w stanie pokryć kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Sytuacja materialna, zdrowotna i życiowa skarżącego kwalifikuje go do otrzymania pomocy w postaci ustanowienia na jego rzecz adwokata z urzędu. Z tych względów orzeczono jak w pkt II sentencji na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło