III SA/Kr 1209/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Zięba Sędziowie WSA Michał Niedźwiedź WSA Bogusław Wolas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 czerwca 2025 r. znak SKO.ŚR/4111/621/2024 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie punktu 2; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącej K. K. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 30 czerwca 2025 r. znak SKO.ŚR/4111/621/2024 po rozpatrzeniu odwołania skarżącej – K. K. od decyzji Burmistrza Andrychowa z dnia 2 września 2024 r. znak OPS.DŚR.ŚR.4802.08.316.2024.ŚP.OD.JG, orzekającej o odmowie przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną matką, T. S., na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. 2023 r. poz. 390 ze zm.) w zw. z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 . poz. 1429), oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572): uchyliło zaskarżoną decyzję Organu I instancji w całości i orzekło w ten sposób, że: przyznało skarżącej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką, T. S., za okres od dnia 1 października 2024 r. do dnia 31 października 2024 r. w kwocie 2988,00 zł miesięcznie, i za okres od dnia 1 listopada 2024 r. do dnia 7 listopada 2024 r. w kwocie 697,20 zł W pozostałym zakresie odmówiło przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką, T. S. Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją Burmistrza A. z dnia 2 września 2024 r. znak OPS.DŚR.ŚR.4802.08.316.2024.ŚP.ODJG, wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek uchylenia poprzednio zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia przez WSA w Krakowie (wyrok z dnia 6 marca 2024 r. sygn. akt III SA/Kr 1635/23) orzeczono o odmowie przyznania na wniosek skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką, T. S. W uzasadnieniu decyzji organ streścił przebieg postępowania w sprawie. Wskazano, że w dniu 6 kwietnia 2023 r. skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką. Do wniosku dołączyła orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Wadowicach z dnia 4 lutego 2023 r., z którego wynika, że T. S. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym i niezdolną do samodzielnej egzystencji. Orzeczenie wydano na stałe. Określono, że daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić. Dalej wskazano na okoliczność wydania w niniejszej sprawie wyroku WSA w Krakowie z dnia 6 marca 2024 r. sygn. akt III SA/Kr 1635/23) oraz na zmianę stanu prawnego związaną z wprowadzeniem od dnia 1 stycznia 2024 r. świadczenia wspierającego i zmian w zakresie możliwości przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego. Ustalono, że w związku z datą włożenia wniosku w sprawie właściwe do jej rozpatrzenia są przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych brzmieniu na dzień 31 grudnia 2023 r. oraz że T. S. nie ubiegała się o przyznanie świadczenia wspierającego. W oparciu o akta sprawy, na podstawie wywiadu środowiskowego, ustalono, że skarżąca sprawuje stałą osobistą opiekę nad matką i z uwagi na jej zakres nie podejmuje zatrudnienia. Ustalono, że z uwagi na konieczność sprawowania opieki skarżąca z dniem 31 marca 2023 r. zrezygnowała z pracy. Wskazano, że na opiekę składają się obowiązki związane z całodzienną toaletą, przygotowaniem posiłków, podawaniem leków, ubieraniem, wizytami u lekarza. Ustalono, że skarżąca ma troje rodzeństwa, które jednak z uwagi na własne obowiązki rodzinne oraz kłopoty ze zdrowiem nie może udzielić jej pomocy w sprawowaniu opieki. Zdaniem organu, negatywną przesłankę do przyznania wnioskowanego świadczenia stanowi przepis art. 17 ust. 1 b u.ś.r., ponieważ niepełnosprawność T. S. powstała po ukończeniu przez nią 18 roku życia. Z powyższych powodów odmówiono przyznania wnioskowanego świadczenia. Od powyższej decyzji odwołanie, złożyła skarżąca. W odwołaniu zarzucono naruszenie przepisów art. 17 ust. 1 a poprzez przyjęcie, że fakt, iż matka skarżącej ma również inne dzieci wyłącza możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego właśnie skarżącej oraz naruszenie przepisów art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Przystąpiwszy do rozpatrzenia odwołania Kolegium, pismem z dnia 18 listopada 2024 r. zwróciło się w trybie art. 136 k.p.a. do Organu I instancji o ustalenie - poprzez uzupełnienie przeprowadzonego w sprawie wywiadu środowiskowego oraz na podstawie pozyskanej od Strony dokumentacji medyczne wskazanych w piśmie okoliczności. Pismem z dnia 19 listopada 2024 r. skarżąca powiadomiła, iż T. S. zmarła w dniu 7 listopada 2024r., z związku z czym wniósł o przyznanie wnioskowanego świadczenia do dnia 7 listopada 2024 r. W dniu 29 listopada 2024 r. Organ I instancji przekazał odpowiedź na wezwanie Kolegium. W szczególności przekazano wywiad środowiskowy z dnia 26 listopada 2024 r., w którym, po pierwsze, potwierdzono, że T. S. zmarła w dniu 7 listopada 2024 r. Ponadto ustalono, że wcześniej jej stan zdrowia znacząco się pogorszył i zaczęła wymagać opieki o charakterze całodobowym. Zdiagnozowano u niej guz płuca prawego, rozsiew nowotworowy do wątroby, nadnerczy i węzłów chłonnych, marskość wątroby i ostrą niewydolność krążeniowe - oddechową. Ponadto chorowała ona przewlekle i była pod stałą opieką lekarzy. Skarżąca podawała matce leki trzy razy dziennie, wielokrotnie w ciągu dnia dokonywała pomiarów ciśnienia oraz poziomu cukru we krwi. Stan zdrowia T. S. w miarę postępu choroby ulegał pogorszeniu. Wymagała codziennych ćwiczeń zapobiegających odleżynom, miała początki demencji i kłopoty z pamięcią, jednak skarżąca nie posiada na tę okoliczność dokumentacji medycznej. Skarżąca oświadczyła, że jej matka nie mogła zostawać sama w domu nawet na krótki czas. Dołączono także kopię karty informacyjnej leczenia szpitalnego wystawionej w dniu śmierci T. S., potwierdzającej przyczynę hospitalizacji (guz płuca prawego, rozsiew nowotworowy do wątroby, nadnerczy i węzłów chłonnych, marskość wątroby i ostrą niewydolność krążeniowe - oddechowa) i przyczynę zgonu. W związku z treścią powyższych dowodów Kolegium, pismem z dnia 7 stycznia 2025r. zwróciło się do skarżącej o przedłożenie wyjaśnień w sprawie, w szczególności: w jakiej dacie nastąpiło pogorszenie stanu zdrowia matki polegające na ustaniu u niej wcześniej obserwowanej samodzielności oraz o przedłożenie wszelkiej dokumentacji medycznej mogącej potwierdzić oświadczenia złożone w związku z powyższym pytaniem oraz mogącej pozwolić na weryfikację okoliczności dotyczących stanu zdrowia matki w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia jej śmierci. W odpowiedzi skarżąca, pismem z dnia 20 stycznia 2025 r. podała, iż pogorszenie stanu zdrowia T. S. nastąpiło z początkiem września 2024 roku. Polegało ono na ograniczonej możliwości samodzielnego poruszania się, bowiem niepełnosprawna matka poruszała się już z trudem tylko z pomocą skarżącej. Skarżąca wskazała, iż od października jej matka już całkowicie osłabła, stała się osobą leżącą i tak też pozostało do śmierci. Podał także, że nie jest w posiadaniu wskazywanej w wezwaniu dokumentacji medycznej. T. S. nie była w czasie pogorszenia stanu zdrowia hospitalizowana, a z uwagi na stan zdrowia i brak możliwości przemieszczania się korzystała z domowych wizyt lekarskich z przychodni rodzinnej. Pismem z dnia 11 marca 2025 r. Kolegium ponownie zwróciło się do skarżącej wzywając ją do przedłożenia dowodów na zawarte w poprzednim piśmie twierdzenia, w szczególności o wskazanie, w jakim zakładzie opieki zdrowotnej T. S. korzystała z domowych wizyt lekarskich, jaki lekarz (lekarze) udział świadczeń w ramach tych wizyt i ile razy takie wizyty się odbywały, a także przedłożenie pozyskanej z owego zakładu opieki zdrowotnej dokumentacji tych wizyt, ewentualnie dokumentacji przekazanej podczas tych wizyt pacjentce - jeżeli taka była wydawana. W odpowiedzi skarżąca wskazała, dane przychodni i lekarza udzielającego matce świadczeń medycznych. Jednocześnie zobowiązała się do wystąpienia do owego zakładu opieki zdrowotnej o dokumentację medyczną. Wskazana dokumentacja medyczna do akt sprawy nie wpłynęła. Z tego powodu Kolegium, w dniu 21 maja 2025 r., skierowało do strony zawiadomienie w trybie art. 79a § 1 k.p.a. wskazując, że w sprawie istnieje jedna przesłanka zależna od strony, która nie została spełniona i stoi na przeszkodzie przyznaniu wnioskowanego świadczenia. Kolegium wyjaśniło, że dla przyznania świadczenia konieczne jest wykazanie, w jakiej dacie nastąpiło pogorszenie stanu zdrowia T. S. polegające na ustaniu u niej wcześniej obserwowanej samodzielności - z akt sprawy wynika bowiem, że początkowo, kiedy składany był wniosek o przyznanie świadczenia w niniejszej sprawie, T. S. sama korzystała z toalety, nie była pampersowana, zatem była w stanie samodzielnie poruszać się po mieszkaniu, natomiast z późniejszych oświadczeń - składanych obecnie, wynika, że ostatnio była osobą leżącą, bez logicznego kontaktu. Określenie daty, w której ta zmiana ogólnego stanu matki skarżącej nastąpiła, jest okolicznością o zasadniczym znaczeniu w sprawie. Wykazanie powyższej okoliczności jest bowiem konieczne dla weryfikacji podstawowej przesłanki przyznania wnioskowanego świadczenie, tj. związku przyczynowego pomiędzy rezygnacja lub niepodejmowaniem przez Wnioskodawczynię pracy zarobkowej a koniecznością sprawowania przez nią opieki nad matką. Kolegium wyjaśniło, że w razie nieprzedłożenia dokumentów potwierdzających, że stan zdrowia T. S. uległ znacznemu pogorszeniu od września 2024 r. (jak to oświadcza Wnioskodawczyni), w szczególności dokumentacji medycznej z NZOZ "P." Sp. z o.o, do której dostarczenia zobowiązała się Odwołująca, zostanie w sprawie wydana decyzja odmawiająca przyznania świadczenia za okres od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 30 września 2024 r. W odpowiedzi skarżąca wskazała, że nie uzyskała dostępu do dokumentacji medycznej matki z NZOZ "P." bowiem jej matka już nie żyje, a ona nie była upoważniona do wglądu w dokumentację medyczną. Z tego powodu wniesiono o przeprowadzenie dowodu z ww. dokumentacji pozyskanej z NZOZ "P." przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie. Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało treść art. 63 ust. 1 i ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym i wskazało, że z powołanych wyżej przepisów wynika, że w stosunku do wniosków o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, złożonych do 31 grudnia 2023 r. - jak w niniejszej sprawie - stosuje się przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu sprzed nowelizacji obowiązującej od l stycznia 2024 r. Tym samym, ocena przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego powinna być dokonana w oparciu o przepisy ustawy obowiązującej do 31 grudnia 2023 r. i w oparciu o ten stan prawny powinna zostać wydana decyzja merytoryczna. Materialnoprawną podstawę wydania decyzji przez organ I instancji stanowił przepis art. 17 ust. l ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, dalej u.ś.r. Z akt sprawy wynika, że wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia i innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad T. S. złożyła jej córka, a więc osoba, na której niewątpliwie ciąży obowiązek alimentacyjny. Odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przez Organ I instancji nastąpiła w niniejszej sprawie z uwagi na okoliczność, iż niepełnosprawność T. S. postała w wieku dorosłym. Odnosząc się do powyższego, organ odwoławczy wskazał, że w rozpoznawanej sprawie konieczne jest wzięcie pod uwagę treści i skutków płynących z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13. W przywołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust.1 b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. W świetle powyższego organ przyjął, że w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później, niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do 25. roku życia, przepis art. 17 ust. 1 b u.ś.r. jest zgodny z Konstytucją i brak jest przeszkód prawnych do jego stosowania. W stosunku zaś do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności i w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. Zatem w obecnej sytuacji prawnej nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1 b u.ś.r., której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13. W tej sytuacji stanowisko organu I instancji w zakresie uznania, że skarżąca nie spełnia przesłanki wynikającej z art. 17 ust. 1 b ustawy do przyznania jej wnioskowanego świadczenia jest nieprawidłowe. Kolegium uznało, że w przedmiotowej sprawie nie wykazano istnienia związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad osobą wymagającą opieki w okresie od dnia rezygnacji przez skarżącą z zatrudnienia (31 marca 2023 r.) do końca września 2024 r., albowiem brak jest dostatecznych dowodów, aby sprawowana w tym okresie opieka miała charakter tego rodzaju, ażeby zmuszała skarżącą do definitywnej rezygnacji z aktywności zawodowej, przeczą temu także inne okoliczności sprawy. Z kolei jeśli chodzi o okres od dnia 1 października 2024 r. do dnia 7 listopada 2024 r., w którym to dniu T. S. zmarła, zachodzą w ocenie Kolegium podstawy do przyznania wnioskowanego świadczenia, o czym będzie mowa dalej. W pierwszej kolejności Kolegium odniosła się do przyczyn odmowy wnioskowanego świadczenia w okresie od dnia 1 kwietnia 2023 r. do dnia 30 września 2024 r. W jego ocenie istnieje związek czasowy pomiędzy rezygnacją przez skarżącą z zatrudnienia (31 marca 2023 r. - świadectwo pracy z dnia 3 kwietnia 2023 r.) a wydaniem jej matce orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności (4 lutego 2023 r.). W ocenie Kolegium brak jest jednak związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia w omawianym okresie a sprawowaniem przez nią opieki nad matką. Opieka nad T. S., na co wskazuje zakres usług podany przez skarżącą w przeprowadzonych w dniu 20 kwietnia 2023 r. oraz w dniu 25 lipca 2024 r. wywiadach środowiskowych i złożonych oświadczeniach, sprowadzała się do przygotowania posiłków, podawania leków, organizowaniu wizyt lekarskich a także wykonywaniu czynności mających na celu utrzymanie domu i robieniu zakupów. Ponadto skarżąca wykonywała z matką ćwiczenia usprawniające. Ustalono, że stan T. S. pozwalał jej wówczas na samodzielne spożywanie wcześniej przygotowanych posiłków, poruszała się ona samodzielnie z balkonikiem lub o kulach, była samodzielna w załatwianiu potrzeb fizjologicznych. Wymagała pomocy w czynnościach higienicznych. W wywiadzie środowiskowym podano, iż matka miała początki demencji, jednak zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza tej okoliczności. Do akt nie załączono żadnej dokumentacji medycznej potwierdzającej otępienie T. S., a osoba przeprowadzająca wywiad swoje ustalenia oparła jedynie na oświadczeniu skarżącej nie zawierając w wywiadzie żadnych własnych obserwacji w tym zakresie. Z powyższego wynika, że matka, przed pogorszeniem się jej stanu zdrowia, o którym będzie mowa poniżej, jakkolwiek była osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, co zostało potwierdzone orzeczeniem wydanym na stałe, to jednak z wywiadu środowiskowego oraz złożonego wniosku i oświadczeń w toku postępowania, nie wynika, aby wymagała w tym czasie całodobowej, nieprzerwanej obecności osoby drugiej. W ocenie organu niewątpliwie wymagała ona opieki w pewnych obszarach życia i nie była osobą w pełni samodzielną. Jej schorzenia ograniczały jej możliwości funkcjonowania i wymagała ona wsparcia. Należy jednak wskazać, że w świetle zgromadzonych dowodów nie można stwierdzić, aby sytuacja ta - w omawiany okresie - była nie do pogodzenia z podjęciem jakiejkolwiek aktywności zawodowej. Organ podkreślił, że skarżąca ma troje rodzeństwa. Z akt sprawy wynika, iż rodzeństwo zamieszkuje w okolicy i wg oświadczeń mają przeszkody, które uniemożliwiają im świadczenie matce osobistej opieki. Organ podniósł, że nie zwalnia ich to z obowiązku alimentacyjnego względem matki. W decyzji znalazło się twierdzenie, że żadne z trojga rodzeństwa nie może w żadnym zakresie przyczyniać się do opieki nad matką. W ocenie organu twierdzenie to oparto jednak tylko na oświadczeniach skarżącej dotyczących przeszkód w sprawowaniu opieki leżących po stronie każdej z osób. Organ podkreślił, że rodzeństwo ma taki sam obowiązek sprawowania opieki nad matką, jak ona. Jeżeli z uwagi na stan zdrowia lub obowiązki zawodowe nie mają możliwości realizować tego obowiązku poprzez osobiste staranie, powinni realizować go poprzez wsparcie finansowe w ramach swoich możliwości. Realizacja obowiązku alimentacyjnego może w szczególności także polegać na przekazywaniu środków finansowych na zapewnienie opieki świadczonej przez osobę trzecią, która czasowo mogła wyręczyć skarżącą w sprawowaniu opieki, tak, aby mogła ona podjąć pracę, choćby w niepełnym wymiarze czasowym. Kolegium stoi na stanowisku, że w sprawie nie wykazano, aby takie zorganizowanie opieki nad matką było w analizowanym stanie faktycznym - w omawianym okresie - niemożliwe. Dodatkowo zdaniem organu uwzględniając pewną samodzielność T. S. w tamtym czasie, zasadniczy zakres obowiązków skarżącej sprowadzał się do wykonywania czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego (sprzątanie, przygotowywanie posiłków, pranie, robienie zakupów) oraz ćwiczeniach rehabilitacyjnych z matką i podawaniu jej leków. Kolegium podkreśliło, są to typowe czynności dnia codziennego, które są wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo i wykonują je przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu. Z kolei pomoc w poranne toalecie i ubieraniu, a także wykonywanie ćwiczeń usprawniających i podawanie leków, nie wymagały całodobowej dyspozycyjności skarżącej i są wykonywaną przez osoby opiekujące się schorowanymi niesamodzielnymi rodzicami, które pracują przy tym zawodowo. Reasumując Kolegium stoi na stanowisku, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż zakres oraz rozmiar czasowy opieki sprawowanej przez Odwołującą nad niepełnosprawną matką, a także faktu, iż do alimentacji zobowiązane są poza skarżącą jeszcze trzy osoby, była w okresie od dnia 1 kwietnia 2023 r. do dnia 30 września 2024 r. do pogodzenia z równoczesnym podjęciem zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasowym. W ocenie organu II instancji było możliwe takie zorganizowanie opieki w analizowanym przypadku, aby zapewnić T. S. opiekę oraz wykonać czynności, w których nie jest samodzielna i jednocześnie podjąć aktywność zawodową. Odmienna ocena stanu faktycznego niniejszej sprawy dotyczy okresu obejmującego październik 2024 r. i pierwsze dni listopada 2024r., bezpośrednio przed śmiercią T. S. w dniu 7 listopada 2024 r. Jak już wyżej wskazano nie ma wątpliwości, ze skarżąca od dnia 1 kwietnia 2023 r. nie pracowała zawodowo. Przy tym materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy potwierdza, że od początku października 2024 r. stan zdrowia i stopień samodzielności T. S. pogorszyły się w taki sposób, że stała się ona osobą całkowicie niesamodzielną, co w sposób zasadniczy wpłynęło na zakres i charakter sprawowanej przez córkę opieki. Powyższe Kolegium ustaliło na podstawie oświadczenia skarżącej z dnia 20 stycznia 2025 r. w którym wskazała ona, że od października T. S. całkowicie osłabła, stała się osobą leżącą i tak też pozostało do śmierci. Powyższe oświadczenie koresponduje z treścią karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia 7 listopada 2024 r., gdzie stwierdzono: "Stopniowe pogorszenie stanu ogólnego z nasilonymi bólami układu kostnego obserwowane od kliku tygodni. W tym czasie zaległa w łóżku". Zgodnie z treścią wywiadu środowiskowego z dnia 26 listopada 2024 r. w ostatnich tygodniach życia T. S. wymagała wzmożonej całodobowej opieki, była stale pampersowana, karmiona, myta, oklepywana, nastąpił u niej brak logicznego kontaktu, nie wykonywała żadnych czynności samoobsługowych samodzielnie, tylko z pomocą osób drugich". Z uwagi na powyższe nie ma w ocenie Kolegium wątpliwości, że od października 2024 r. z uwagi na szybko i znacznie pogarszający się stan zdrowia T. S., skarżąca nie miała możliwości podjęcia zatrudnienia właśnie w uwagi na zakres i charakter sprawowanej nad matką opieki. Wykazano bowiem, iż w tym czasie zachodziła potrzeba całodobowej opieki nad T. S., która w ogóle nie mogła pozostawać sama bez opieki, nawet na krótki czas z uwagi na brak jakiejkolwiek samodzielności i logicznego kontaktu z otoczeniem. Przeprowadzony wywiad środowiskowy potwierdził, że skarżąca faktycznie sprawowała osobistą, całodobową opiekę nad matką, prowadziła z nią wspólne gospodarstwo domowe. Czynności opiekuńcze w ostatnich tygodniach życia T. S. były wykonywane stale i przez cały dzień co uniemożliwiało podjęcie przez opiekuna jakiejkolwiek innej działalności, w szczególności pracy zawodowej. Zdaniem Kolegium, od dnia 1 października 2024 r., z uwagi na wykazane znaczne pogorszenie stanu zdrowia i stopnia samodzielności jej matki, T. S., spełnione są przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Za miesiąc listopad Kolegium przyznało świadczenie uwzględniając, iż matka Wnioskodawczyni zmarła w dniu 7 listopada 2024 r. W tym zakresie zastosowano regulację art. 17 ust. 4 u.ś.r.. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję wpłynęła skarga skarżącej – K. K. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części - w zakresie pkt 2. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez: a) Dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez Organ, że zakres opieki świadczony przez skarżącą nad matką nie wypełniał dyspozycji w/w przepisu, podczas gdy w jego rozumieniu, osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga - w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej, co nie wpływa na uprawnienie opiekuna do świadczenia pielęgnacyjnego. 2. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 7b, art. 8, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla w rozstrzygnięcia sprawy, tj. faktycznego zakresu opieki skarżącej nad matką, uzależnienia rozstrzygnięcia w sprawie od przedłożenia przez skarżącą dokumentacji medycznej matki (nie mającej w ocenie skarżącej istotnego znaczenia dla przedmiotu sprawy) której to skarżąca nie była w stanie pozyskać, zaniechanie ewentualnych dalszych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia wątpliwości organu (zwrócenia się do organów o udzielenie informacji). W uzasadnieniu skarżąca wskazał, że nieprawdą jest, że stan zdrowia osoby wymagającej opieki był na tyle dobry, by mogła ona przez większość czasu funkcjonować bez opieki drugiej osoby w wymiarze, który pozwalałby opiekunowi na równoległe podjęcie pracy. Matka skarżącej była osobą bardzo schorowaną, cierpiała na chorobę nowotworową, która doprowadziła do jej śmierci w toku postpowania. Istotnie matka skarżącej w początkowym okresie postępowania, potrafiła jeszcze samodzielnie spożywać podane posiłki -jednak wymagała ich przyrządzenia, podania, czasami pokrojenia itd. Potrafiła poruszać się po mieszkaniu "o balkoniku" - jednak wymagała do tego zachęty, motywacji, pomocy w wstaniu i siadaniu, asekuracji przed upadkiem. Potrafiła załatwiać potrzeby fizjologiczne, jednak wymagała podprowadzenia do toalety, czasami pomocy w zachowaniu czystości. Nie była w stanie samodzielnie się wykąpać, ubrać itp. Opieka świadczona przez Skarżąca była stała, ponieważ świadczona codziennie, i długotrwała, trwała nieprzerwanie od czasu śmierci matki. Z ostrożności zauważyła, iż jeśli Organ uparcie uzależniał pozytywne rozstrzygnięcie wniosku skarżącej od zweryfikowania w/w dokumentacji medycznej, miał możliwość wrócenia się o nią do wymienionego podmioty lub na przykład zwrócenia się do oddziału NFZ, o udzielenie informacji o świadczeniach na rzecz matki skarżącej w spornym okresie - czego organ zaniechał. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje. Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Stosownie natomiast do art. 120 p.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 czerwca 2025 r. znak SKO.ŚR/4111/621/2024 uchylająca decyzje Burmistrza Andrychowa z dnia 2 września 2024 r. znak OPS.DŚR.ŚR.4802.08.316.2024.ŚP.OD.JG, i orzekająca o przyznaniu skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką, T. S., za okres od dnia 1 października 2024 r. do dnia 31 października 2024 r. w kwocie 2988,00 zł miesięcznie, i za okres od dnia 1 listopada 2024 r. do dnia 7 listopada 2024 r. w kwocie 697,20 zł W pozostałym zakresie Kolegium odmówiło przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką. Niniejsza sprawa była już rozpoznawana przez tut. Sąd. Wyrokiem z dnia 6 marca 2024 r. sygn. akt III SA/Kr 1635/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Andrychowa z 30 maja 2023. Sąd wskazał, że kontrolując decyzję organu odwoławczego należy zwrócić uwagę, że organ ten formułując podstawę faktyczną rozstrzygnięcia niezasadnie nie zaprezentował nawet opisu, ani tym bardziej nie dokonał analizy zakresu czynności wykonywanych przez skarżącą w ramach opieki sprawowanej nad matką, pomijając stan zdrowia niepełnosprawnej ustalony w wywiadzie środowiskowym oraz podany przez skarżącą. Analiza tego aspektu sprawy była przy tym kluczowa z punktu widzenia tego, czy istnieć może w tej sprawie związek przyczynowy między tą opieką, a rezygnacją (niepodejmowaniem) zatrudnienia przez skarżącą. Z powinności przeprowadzenia ocen w tym względzie nie zwalniało Kolegium Odwoławczego przyjęcie poglądu o konieczności współpartycypacji rodzeństwa skarżącej w opiece nad matką, skoro zakres koniecznej opieki oddziaływać może także na sytuację tego rodzeństwa, tj. skalę możliwego ich zaangażowania w opiekę. Zasadnie przyjęto w zaskarżonej decyzji, że ocena zaistnienia przesłanek przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego powinna zostać dokonana na podstawie art. 17 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. z uwagi na treść art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429) i okoliczność złożenia przez skarżącą wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego 3 kwietnia 2023 r. (przed 31 grudnia 2023 r.). Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił zatem art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. 2023 r. poz. 390 ze zm.) zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Ustawodawca wymaga, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 i ust. 1 a u.ś.r., pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowo - skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Aby spełnione były przesłanki określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r., opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły (por. wyrok NSA z 12 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 516/19). W każdej sprawie właściwy organ musi dokonać oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy istotnie osoba sprawująca opiekę nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub zmuszona jest zrezygnować z zatrudnienia (por. wyrok NSA z 13 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2820/13). Przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest podejmowanie opieki nad osobą niepełnosprawną, której zakres wyklucza podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, choćby w częściowym wymiarze czasu pracy (por. art. 3 pkt 22 u.ś.r.). Zakres opieki jest determinowany stanem zdrowia osoby niepełnosprawnej. Zauważyć także należy, że w aktualnym stanie prawnym niedopuszczalna jest odmowa przyznania świadczenia z powołaniem się na wiek, w którym powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Jest to bowiem konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., K 38/13, a zatem rację ma Kolegium, że w tym zakresie decyzja organu I instancji jest wadliwa. W niniejszej sprawie organy błędnie ustaliły okoliczności faktyczne, dotyczących stanu zdrowia matki skarżącej, w tym przede wszystkim zakresu opieki jakiej wymagała, zakresu jej samodzielności, aktualnego stanu zdrowia – na dzień wydania decyzji. Nie poddały bowiem prawidłowej analizie dokumentacji medycznej matki skarżącej tj. karty informacyjnej z leczenia szpitalnego. Bezspornym jest, że matka skarżącej miała orzeczenie z dnia 4 lutego 2023 r. o zaliczeniu do stopnia niepełnosprawności znacznego. W orzeczeniu wskazano, że wymaga ona konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczona możliwością samodzielnej egzystencji. Należy wskazać, że samo posiadanie przez matkę skarżącej takiego orzeczenia nie jest wystarczającą przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, konieczne było ponadto ustalenie, że zakres opieki, jakiej wymaga matka skarżącej był tego rodzaju, że skarżąca nie mogła podjąć jakiegokolwiek zatrudnienia. Jak wynika z oświadczenia skarżącej z dnia 20 kwietnia 2023 r. zakres pomocy udzielanej matce był bardzo szeroki, czemu Sąd daje wiarę. Powyższe potwierdza także wywiad środowiskowy z dnia 20 kwietnia 2023 r. W kolejnym wywiadzie środowiskowy z dnia 26 listopada 2024 r., po pierwsze, potwierdzono, że T. S. zmarła w dniu 7 listopada 2024 r. Ponadto ustalono, że wcześniej jej stan zdrowia znacząco się pogorszył i zaczęła wymagać opieki o charakterze całodobowym. Zdiagnozowano u niej guz płuca prawego, rozsiew nowotworowy do wątroby, nadnerczy i węzłów chłonnych, marskość wątroby i ostrą niewydolność krążeniowe - oddechową. Ponadto chorowała ona przewlekle i była pod stałą opieką lekarzy. Skarżąca podawała matce leki trzy razy dziennie, wielokrotnie w ciągu dnia dokonywała pomiarów ciśnienia oraz poziomu cukru we krwi. Stan zdrowia T. S. w miarę postępu choroby ulegał pogorszeniu. Wymagała codziennych ćwiczeń zapobiegających odleżynom, miała początki demencji i kłopoty z pamięcią. Skarżąca oświadczyła, że jej matka nie mogła zostawać sama w domu nawet na krótki czas. Dołączono także kopię karty informacyjnej leczenia szpitalnego wystawionej w dniu śmierci T. S., potwierdzającej przyczynę hospitalizacji (guz płuca prawego, rozsiew nowotworowy do wątroby, nadnerczy i węzłów chłonnych, marskość wątroby i ostrą niewydolność krążeniowe - oddechowa) i przyczynę zgonu. W tym stanie rzeczy Sąd doszedł do przekonania, że organy obu instancji w sposób dowolny oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy przyjmując, że przy obiektywnie poważnym stanie zdrowia prawie 80-letniej staruszki, ze stanami demencji, z guzem płuca prawego, rozsiewem nowotworowy do wątroby, nadnerczy i węzłów chłonnych, marskość wątroby, ostrą niewydolnością krążeniowo – oddechową i otyłością olbrzymią, stan ten jedynie na kilka tygodni przed śmiercią stanowił podstawę do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd zwraca uwagę, iż matka skarżącej miał miedzy innymi otyłość olbrzymią już samo to schorzenie znacząco utrudnia opiekę nad starszą osobą i z całą pewnością nie powstało ono w przeciągu kilku tygodni. Sąd wskazuje, że sam fakt posiadania rodzeństwa – nie wyłącza możliwość skutecznego starania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Matka skarżącej miała demencje, co zgodnie z doświadczeniem życiowym i zasadami logiki – ogranicza swobodę w zmianie opiekunów, nawet jeśli są to dzieci niepełnosprawnej osoby. Ponadto w aktach sprawy znajdują się oświadczenia rodzeństwa skarżącej, że nie mogli oni sprawować opieki nad matką. W przypadku jednej z sióstr poparte nawet karta leczenia szpitalnego. Sąd nie zgadza się ze stwierdzeniem, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż zakres oraz rozmiar czasowy opieki sprawowanej przez skarżącą nad niepełnosprawną matką, w okresie od dnia 1 kwietnia 2023 r. do dnia 30 września 2024 r. był do pogodzenia z równoczesnym podjęciem zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasowym. Karta leczenia szpitalnego świadczy o tym, że matka skarżącej była osobą ogromnie schorowaną, a choroby na które cierpiała były chorobami przewlekłymi. Sąd podziela opinię skarżącej, że nawet gdyby przedłożyła ona dokumentację medyczną to ocena sytuacji nie mogła by być inna. W ocenie Sądu, dokumenty przedkładane przez skarżącą, wywiady środowiskowe oraz zasady doświadczenia życiowego i logiki świadczą o tym, że skarżącą spełniła przesłanki ww. art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. Podstawą prawną rozstrzygnięcia był art. 145 par. 1 pkt 1 lit. lit. c ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935; dalej p.p.s.a.). O kosztach (pkt 2. sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 par. 2 p.p.s.a. Stosownie do tych przepisów, w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, co obejmuje również wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika reprezentującego skarżącego w postępowaniu sądowym, które zostało ustalone w oparciu o par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za radców prawnych (Dz. U. 2023 r., poz. 1935).