III SA/Kr 1210/05
WyrokWSA w Krakowie2006-05-23
Skład orzekający: Grażyna Danielec, Halina Jakubiec, Elżbieta Kremer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej dotyczące jednocześnie kategorii zdolności do służby wojskowej (kat. Z i D) oraz ustalenia grupy inwalidztwa i jego związku ze służbą wojskową, podlega kontroli sądu administracyjnego w całości?Ratio decidendi
Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego. Skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej w zakresie ustalenia grupy inwalidztwa i jego związku ze służbą wojskową. Jednakże, w zakresie ustalenia kategorii zdolności do służby wojskowej, skarga jest dopuszczalna. Brak uzasadnienia wyboru kategorii zdolności do służby wojskowej, gdy rozpoznanie schorzenia nie przesądza jednoznacznie o możliwości zaliczenia do jednej kategorii, stanowi naruszenie prawa.Stan faktyczny
A. S., kapitan rezerwy, złożył skargę na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej, które ustaliło mu nadciśnienie tętnicze II stopnia, zaburzenia nerwicowe, schorzenia kręgosłupa, upośledzenie słuchu, skrzywienie przegrody nosa, wole tarczycy i żylaki. Komisja orzekła jednocześnie kategorię "Z" (zdolny do zawodowej służby wojskowej) i "D" (niezdolny do służby wojskowej w czasie pokoju). Skarżący kwestionował możliwość jednoczesnego orzeczenia tych kategorii oraz sposób ustalenia jego zdolności do służby wojskowej, wskazując na potencjalne pozbawienie go prawa do świadczeń inwalidzkich. Skarżący domagał się interpretacji prawnej i logicznej jednoczesnego orzeczenia kategorii D i Z.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej kategorii zdolności do służby wojskowej, a w pozostałym zakresie odrzucił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie: WSA Halina Jakubiec WSA Elżbieta Kremer spr. Protokolant: Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2006 r. sprawy ze skargi A. S. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] 2005 r. Nr : [...] w przedmiocie uznania za niezdolnego do służby wojskowej I uchyla zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej kategorii zdolności do służby wojskowej , II w pozostałym zakresie skargę odrzuca .
Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] orzeczeniem nr [...] z dnia [...] 2005r. wydanym na podstawie art. 127 § 1 i 138 kpa w związku z § 31 ust. 1 i 32 ust. 1 i 2 rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach /Dz.U. nr 133, poz.1422/ rozporządzenia MON z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach /Dz.U. Nr 151, poz.1595/ oraz rozporządzenia MON z dnia 2 grudnia 1994r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych emerytów i rencistów wojskowych /Dz.U. Nr 131, poz.665 z późn.zm./, po rozpatrzeniu odwołania A. S. od orzeczenia Nr [...] wydanego przez Terenowa Wojskową Komisję Lekarską w [...] z dnia [...] 2005r., uchyliła w części rozpoznania orzeczenia organu I instancji i orzekła:
pkt 9 rozpoznanie:
1. § 39 pkt 2 - Nadciśnienie tętnicze II stopnia
2. § 66 pkt 1 - Zaburzenie nerwicowe z komponentem przygnębiennym nieznacznie upośladzające zdolności adapatacyjne
3. § 62 pkt 1 i § 34 pkt 5 - Zespół bólowy szyjny i lędźwiowo-krzyżowy w przebiegu choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa i dyskopatii C [...] nieznacznie upośledzające sprawność ustroju
4. § 21 pkt 1 - Prawostronne upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich z uporczywym szumem usznym obustronnym
5. § 26 pkt 3 - Skrzywienie przegrody nosa nieznacznie upośledzające jego drożność
6. § 55 pkt 1- Wole guzowate tarczycy w okresie eutyreozy
7. § 79 pkt 1 - Żylaki podudzia lewego.
pkt 10 Kategorie zdolności do służby wojskowej
Kat."Z" - zdolny do zawodowej służby wojskowej - zał. Nr 2 gr II
/ rozporz.MON z dnia 10 maja 2004r./
Kat."D" - niezdolny do służby wojskowej w czasie pokoju - zał.Nr 2 gr II
/ rozporz. MON z dnia 25 czerwca 2004r./
pkt 11 Związek poszczególnych chorób i ułomności ze służbą wojskową
Schorzenia ad: 1 i 2 pozostają w związku ze służbą wojskową wg. zał. Nr 2 do rozporz.MON z dnia 21 marca 2003r. /Dz.U. Nr 62, poz.567/ Schorzenia ad: 3,4, 5,6,7 nie pozostają w związku ze służbą wojskową
pkt 12
Charakter i stopień nasilenia wymienionych schorzeń nie powoduje u A. S. inwalidztwa, dlatego nie zalicza się go do żadnej grupy inwalidów.
A. S. jest kapitanem rezerwy, służbę wojskową pełnił w okresie od [...]1980r. do [...] 1993r.. Z służby wojskowej odszedł na własną prośbę, a przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte na wniosek A. S. celem ustalenia uprawnień do świadczeń inwalidzkich związanych z wcześniej pełnioną służbą.
Skargę na powyższe orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] złożył A. S.
W skardze wnosił o sprawdzenie zgodności z przepisami ustalenia kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu skargi podał, że orzeczenie RWKL zawiera sprzeczność, albowiem został uznany za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju kat. D, a równocześnie został uznany za zdolnego do zawodowej służby wojskowej kat. Z, która jest jedną z form odbywania służby wojskowej. Skarżący podniósł, że samo orzeczenie kat. D winno wykluczać możliwość jednoczesnego orzeczenia kat. Z dla zawodowej służby wojskowej. Zdaniem skarżącego winna być orzeczona kat. N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej.
Nadto skarżący podniósł, że niezgodnie z przepisem rozporz. MON z dnia 10 maja 2004r. jego zdolność do zawodowej służby wojskowej określono w oparciu o załącznik Nr 2 grupa II , przewidzianą dla żołnierzy zawodowych, a nie byłych żołnierzy zawodowych. Zdaniem skarżącego dla oceny jego zdolności do dalszej zawodowej służby wojskowej Komisja winna zastosować klasyfikację wg załącznika Nr 2 grupa I.
Podał, że uznanie go za zdolnego do zawodowej służby wojskowej jest działaniem na jego szkodę, mającym na celu pozbawienie go prawa do ewentualnego uzyskania grupy inwalidzkiej.
Skarżący podał, że został zwolniony z zawodowej służby wojskowej na jego prośbę w [...]1993r.. Po zakończeniu służby wojskowej tzn. następnego dnia podjął dalsze zatrudnienie w cywilu w pełnym wymiarze, ponieważ z Wojska nie pobierał i nie pobiera żadnych świadczeń. Aktualnie ze względu na trwale zły stan zdrowia stara się o ewentualną rentę inwalidzką.
W konkluzji skargi skarżący wniósł o dokonanie interpretacji prawnej i logicznej jednoczesnego orzeczenia tych dwóch kategorii tzn. czy może być orzeczona jednocześnie kat. D i kat. Z.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o odrzucenie skargi.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podano, że postępowanie wdrożone na wniosek skarżącego dotyczyło ustalenia uprawnień do świadczeń inwalidzkich związanych z pełnioną wcześniej służbą wojskową. W odwołaniu skarżący kilkakrotnie podkreśla, że ze względu na trwale zły stan zdrowia stara się o rentę inwalidzką. W związku z tym złożył już do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w [...] odwołanie od orzeczenia nr. [...] TWKL w [...] oraz od decyzji Wojskowego organu rentowego czyli WBE [...] nr [...]
Organ wskazał, że w zaskarżonym orzeczeniu nr [...] skarżący został pouczony, że skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie przysługuje w zakresie ustalenia grupy inwalidztwa i jego związku lub braku związku ze służbą wojskową oraz związku lub braku związku chorób i schorzeń ze służbą wojskową.
Nadto organ wskazał, że skarżący zakończył służbę wojskową w dniu [...] 1993r., a więc 12, 5 roku temu. Zgodnie z art.19 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin /Dz.U. z 2004r. Nr 8, poz.66/ renta inwalidzka przysługuje żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, który stał się inwalidą wskutek stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu: w ciągu 18 miesięcy po zwolnieniu ze służby, jeżeli inwalidztwo jest następstwem urazów doznanych w czasie pełnienia służby lub chorób powstałych w tym czasie; w ciągu 3 lat po zwolnieniu ze służby wojskowej, jeżeli inwalidztwo jest następstwem wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej.
Organ II instancji wskazuje, że ustawodawca wyraźnie określił termin w którym przysługuje stronie możliwość starania się o rentę inwalidzką w chwili obecnej nie ma możliwości zaspokojenia tego roszczenia. Również Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy w sprawie, tym samym wniosek o odrzucenie skargi jest zasadny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi /art.3 § 1 i art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /. W ramach tej kontroli Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
W przedmiotowej sprawie skarga częściowo jest zasadna.
Sąd, co do zasady podziela pogląd zawarty w odpowiedzi na skargę, iż skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie przysługuje od orzeczenia Rejonowej Wojskowej komisji Lekarskiej w zakresie ustalenia grupy inwalidztwa jego związku lub braku związku ze służbą wojskową oraz związku lub braku związku chorób i schorzeń ze służbą wojskową.
Jednak przedmiotem zaskarżonego orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej jest również ustalenie kategorii zdolności do służby wojskowej. W pkt 10 zaskarżonego orzeczenia orzeczono, że skarżący jest zdolny do zawodowej służby wojskowej kat. Z, oraz jest niezdolny do służby wojskowej w czasie pokoju kat. D. W zakresie orzeczenia o kategorii zdolności do służby wojskowej, przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Skarżący w skardze podnosi m.in. zarzuty dotyczące orzeczenia Nr [...] Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w zakresie ustalenia kategorii zdolności do służby wojskowej. Stąd też Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że w tym zakresie sprawa należy do kognicji sądów administracyjnych i rozpoznał skargę w zakresie w jakim w zaskarżone orzeczenie dotyczy ustalenia kategorii zdolności do służby wojskowej , a w pozostałym zakresie skargę odrzucił.
Skarżący kwestionuje konieczność ustalania kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej i kategorii zdolności do zawodowej służby, a przede wszystkim ustalenie kategorii "Z" zdolny do zawodowej służby wojskowej, w sytuacji gdy równocześnie został zaliczony do kategorii "D" niezdolny do służby wojskowej w czasie pokoju.
Zarzut skarżącego jest zasadny, albowiem podstawowe schorzenie rozpoznane u skarżącego tj. nadciśnienie tętnicze II stopnia § 39 pkt 2 załącznika nr 2 gr. II rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach /Dz.U. Nr 133, poz.1422/ pozwala zarówno na ustalenie kategorii "Z" jak i kategorii "N". W takiej sytuacji, gdy rozpoznanie określonego schorzenia nie przesądza jednoznacznie o możliwości zaliczenia do jednej wskazanej kategorii, ale rozporządzenie dopuszcza możliwość zaliczenia do dwóch różnych kategorii zdolności, komisja lekarska zaliczając skarżącego do określonej kategorii winna uzasadnić dokonany przez siebie wybór. Komisja powinna wskazać jakie przesłanki, okoliczności brała pod uwagę, które zadecydowały o zaliczeniu do kategorii 'Z" lub kategorii "N". W takiej sytuacji brak jakiegokolwiek uzasadnienia powoduje, że rozstrzygnięcie dokonane przez komisję lekarską pozostaje poza jakąkolwiek możliwością kontroli z punktu widzenia jego zgodności z prawem.
Skarżący zarzuca również zaliczenie go do grupy II w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Podnosi, że do grupy II zaliczeni są: żołnierze zawodowi, oraz żołnierze pełniący służbę w charakterze kandydatów na żołnierzy zawodowych w trzecim i dalszych latach nauki /studiów/, podczas gdy on jest żołnierzem rezerwy. Zdaniem skarżącego komisja winna zastosować klasyfikację z grupy I, jako do osoby, która może jedynie ponownie ubiegać się o powołanie do zawodowej służby wojskowej. Do kwestii tej komisja powinna ustosunkować się w uzasadnieniu orzeczenia.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art.145 § 1 pkt c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnił częściowo skargę i uchylił zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej ustalenia kategorii zdolności do służby wojskowej, w pozostałym zakresie na podstawie art.58 § 1 pkt 1 ustawy powołanej wyżej skargę odrzucił, albowiem dotyczy sprawy, która nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło