III SA/Kr 1210/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) WSA Ewa Michna Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi B. S. – P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego skargę oddala. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 5 lipca 2016 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy ]z dnia 2 czerwca 2016 r. nr [...] odmawiającą przyznania B.S.– P., dalej w skrócie skarżącej, świadczenia wychowawczego na dziecko G.P. Jako podstawa prawna decyzji wskazany został przepis art. 2 pkt 2, pkt 14, art. 4, 5 ust. 1 i 3, art. 48 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r., poz. 195). Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika następujący stan faktyczny: Skarżąca wniosła w dniu 20 kwietnia 2016 r. o przyznanie świadczenia wychowawczego na dziecko G.P. Wójt Gminy decyzją z dnia 2 czerwca 2016 r. nr [...] odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. Ustalił, że skarżąca wraz z mężem oraz czworgiem dzieci tworzy sześcioosobową rodzinę. Syn P. urodzony w dniu 11 września 1997 r. jest osobą pełnoletnią. Pierwszym dzieckiem w rodzinie, które nie ukończyło 18 roku życia jest G.P. urodzony w dniu 13 września 1999 r. Kolejne dzieci to W. urodzona w dniu 12 lutego 2003 r. i I. urodzona w dniu 13 kwietnia 2004 r. – na osoby te skarżąca ma przyznane świadczenie wychowawcze decyzją z dnia 12 kwietnia 2016 r. nr [...]. Według ustaleń organu na dochód rodziny w roku 2014 r składa się dochód wnioskodawczyni w wysokości [...] zł i jej męża w wysokości [...] zł. Łącznie dochód wyniósł [...] zł. Po podzieleniu na 12 miesięcy uzyskano kwotę [...] zł, a po podzieleniu na 6, ostateczny dochód miesięczny na osobę wyniósł kwotę [...] zł. Stosowne do przepisu art. 5 ww. ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł, a jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne – jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1 200 zł. Pierwsze dziecko to jedyne lub najstarsze dziecko w rodzinie do ukończenia 18 roku życia. Skarżącej nie przysługuje świadczenie wychowawcze na najstarsze dziecko ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego. W odwołaniu od ww. decyzji B.S.–P. zarzuciła błędne ustalenia w zakresie wysokości dochodu osiąganego przez rodzinę, a w konsekwencji błędne obliczenie wysokości dochodu miesięcznego na rodzinę. Według jej wyliczeń kwota ta wynosi [...] zł miesięcznie. Zwróciła uwagę, że organ nie przedstawił dokładnych wyliczeń. Uściśliła, że wnosi odwołanie od odmowy przyznania świadczenia na pierwsze dziecko za okres pomiędzy 14 a 30 września 2017 r., gdyż w dniu 13 września 2017 r. syn G. osiągnie pełnoletność. Opierając się na zeznaniu podatkowym PIT-37 za 2014 r., przedstawiła własne wyliczenie dochodu, z którego wynikało, że za 2014 r. osiągnęła przychód w wysokości [...] zł, koszty uzyskania przychodu [...]zł, składki na ubezpieczenie społeczne [...] zł, zdrowotne [...] zł, pobrany podatek [...] zł. Jej mąż osiągnął przychód w wysokości [..] zł, koszty uzyskania przychodu [...] zł, składki na ubezpieczenie społeczne [...] zł, zdrowotne [...] zł, pobrany podatek [...] zł. Wraz z mężem skorzystali z ulg i odliczeń, niemniej nie ma to wpływu na wysokość dochodu, jedynie na wysokość podatku. Organ odwoławczy, ustosunkowując się do zarzutu odwołania dotyczącego sposobu obliczenia dochodu miesięcznego członka rodziny skarżącej w 2014 r. wskazał, że zgodnie z przepisem art. 2 pkt 2 ww. ustawy dochód oznacza dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych tj. po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30 b, 30 c, 30 e i 30 f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na upieczenie zdrowotne (lit. a); deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowana na podstawie przepisów oraz zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne (lit. b) oraz wymienione enumeratywnie inne dochody nie podlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych (lit. c). Przedstawił wyliczenia wskazujące na okoliczność, iż dochód rodziny skarżącej wykazany w elektronicznej informacji Urzędu Skarbowego w roku 2014 wyniósł [...] zł i złożyły się na niego dochody w wysokości [...] zł i [...] pomniejszone o składki na ubezpieczenie w wysokości [...] zł i [...] zł. Innych odliczeń nie stwierdzono. Dochód miesięczny rodziny wyniósł [...] zł a w przeliczeniu na osobę kwotę [...] zł i przekroczył on kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie. Organ uznał, że podane przez stronę wyliczenia dochodu są nieprawidłowe. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie B.S.–P. zarzuciła ograniczenie jej praw jako strony w postępowaniu, gdyż nie poinformowano ją o prawie zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału. Znaczenie ma to o tyle, iż organ powołuje się w zakresie wysokości przychodu i odliczeń od niego na informacje elektroniczne z Urzędu Skarbowego, które są w jej ocenie niekompletne. Następnie zarzuciła nieprzeprowadzenie przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania wyjaśniającego, to jest niezałączenie do akt sprawy kopii zeznania PIT – 37., lakoniczność uzasadnienia i naruszenie zasad wyrażonych w ustawie o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. Przedstawiła następnie wyliczenie dochodu, wskazując, że organ pominął fakt, iż w roku 2014 tytułem zaliczek na podatek ([...] zł +[...] zł) pobrano od nich więcej niż się Skarbowi Państwa należało. Wyliczony w polu 113 podatek wynosi [...] zł. Od tej wartości należy odjąć składkę na ubezpieczenie zdrowotne ([...] zł + [...] zł), co daje kwotę [...] zł podatku do zapłaty. Kwota podatku w polu 126 formularza PIT-37 nie może być wartością identyczną z pojęciem "podatek należny", wynikającym z definicji dochodu. Jeśli, zgodnie z zaskarżoną decyzją – dochód to kwota [...] zł, to od niej, prócz odjęcia kwoty ubezpieczenia społecznego należało jeszcze odjąć kwotę składkę na ubezpieczenie zdrowotne ([...] zł + [...] zł) oraz należny podatek w wysokości [...], co daje kwotę [...] zł, [...] zł miesięcznie na rodzinę i [...] zł miesięcznie na osobę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że jednymi dopuszczalnymi w sprawie odliczeniami były kwoty składek na ubezpieczenia, podatek wyniósł 0. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za nieuzasadnioną, gdyż zaskarżona decyzja jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego, ani procesowego w sposób, który miałby wpływ na wynik sprawy. Warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia zostały uregulowane w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195, zwana dalej "ustawą"). Zgodnie z art. 4 ustawy celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (ust. 1). Świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka (ust. 2). W myśl art. 5 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy, w wysokości 500,00 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. Przysługuje ono jednak na pierwsze dziecko, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł (art. 5 ust. 3 ustawy). Pierwszy okres, na który jest ustalane prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem 1 kwietnia 2016 r. i kończy się dnia 30 września 2017 r. (art. 18 ust. 1 i art. 48 ust. 1 ustawy). W tym przypadku rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu (art. 48 ust. 2 ustawy). Stosownie do definicji legalnych zawartych w art. 2 ustawy "dochód" oznacza dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych (pkt 1), "dochód członka rodziny" oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3 (pkt 2), "dochód rodziny" oznacza zaś sumę dochodów członków rodziny (pkt 4). Organy orzekające w przedmiotowej sprawie wskazały, że powodem, dla którego wniosek skarżącej nie mógł zostać uwzględniony, było przekroczenie kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, które według wyliczenia organów wyniosło [...] zł. Skarżąca stoi z kolei na stanowisku, że spełnia przesłanki przyznania świadczenia. W ocenie skarżącej, dochód na osobę w rodzinie został zawyżony przez organy, na skutek niewłaściwego sposobu ustalenia dochodu w wyniku nieuwzględnienia odliczenia od dochodu uiszczonego, zdaniem skarżącej, podatku. Dla prawidłowego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy konieczne jest zatem dokonanie wykładni art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W przepisie art. 3 zostało sprecyzowane pojęcie dochodu, stanowiąc, że ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie, oznacza to po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 361, ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (art. 3 pkt 1 lit. a), b) deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, (art. 3 pkt 1 lit. b), c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 3 pkt 1 lit. c). W zależności zatem od tego, czy wnioskodawca podlega obowiązkowi podatkowemu w podatku dochodowym oraz tego, w jakiej formie to opodatkowanie następuje ustawa w szczegółowy sposób określa sposób wyliczenia kwoty dochodu dla potrzeb ustalenia przez organ prawa wnioskodawcy do świadczeń rodzinnych (w niniejszej sprawie świadczenia wychowawczego). Zgodnie z art. 17 ustawy 1. Organ właściwy oraz marszałek województwa prowadzący postępowanie w sprawie świadczenia wychowawczego są obowiązani do samodzielnego uzyskania lub weryfikacji od organów podatkowych lub ministra właściwego do spraw finansów publicznych, organów emerytalno-rentowych oraz z rejestrów publicznych, w tym z rejestru PESEL, o którym mowa w przepisach o ewidencji ludności, drogą elektroniczną, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw rodziny, lub drogą pisemną, odpowiednio: 1) informacji o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych każdego członka rodziny, udzielanych przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego, zawierających dane o wysokości: a) dochodu, b) składek na ubezpieczenia społeczne odliczonych od dochodu, c) należnego podatku; 2) danych, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a, b, d, f, g oraz k; 3) informacji o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne, w tym informacji o wysokości składek od poszczególnych płatników i okresach opłacania przez nich tych składek; 4) informacji o legitymowaniu się odpowiednim orzeczeniem wydanym na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, z późn. zm.), obejmującej następujące dane: a) datę i rodzaj wydanego orzeczenia, b) datę złożenia wniosku o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności, c) okres, na jaki zostało wydane orzeczenie. Na podstawie elektronicznej informacji Urzędu Skarbowego orzekające w sprawie organy dokonały ustaleń, że łączny dochód rodziny skarżącej w roku 2014 wyniósł kwotę [...] zł i złożyły się na niego dochody w wysokości [...] zł i [...] zł pomniejszone o składki na ubezpieczenie w wysokości [...] zł i [...] zł. Innych odliczeń, w szczególności związanych z należnym podatkiem nie stwierdzono. Skarżąca argumentuje, iż od dochodu netto rodziny należało odjąć kwotę pobranego podatku w łącznej wysokości [...] zł. Stanowisko skarżącej jest niezasadne. W istocie argumenty skarżącej sprowadzają się do modyfikacji pojęcia "dochodu" na gruncie ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych. W cytowanych wyżej przepisach stanowi się, że dochód to przychód pomniejszony między innymi o kwotę "podatku należnego", który nie jest tożsamy z zaliczką odprowadzoną na poczet ewentualnego podatku ciążącego na osobie osiągającej opodatkowane dochody w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Uzyskane przez organ pierwszej instancji dane z Urzędu Skarbowego potwierdzają, że zarówno skarżąca, jak i jej mąż w roku 2014 nie byli zobowiązani do zapłaty podatku od osiąganych przychodów, a wpłacona zaliczka na poczet podatku została rozliczona i zwrócona. Skarżąca przedłożyła do skargi zeznanie męża o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2014, który w części G pkt 128 zawiera adnotację o podatku należnym w kwocie "0". Organy nie miały obowiązku wbrew twierdzeniom skargi uzupełniać akt administracyjnych o zeznania podatkowe PIT – 37, gdyż na gruncie ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci źródłem informacji o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych każdego członka rodziny, udzielanych przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego jest informacja uzyskana drogą elektroniczną, którą w sprawie uzyskano. Ostatecznie należy przyjąć, że przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyliczenie dochodu przypadającego na członka rodziny skarżącej jest prawidłowe i wskazuje na brak uprawnienia skarżącej do świadczenia wychowawczego na G.P. w okresie od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 września 2017 r. ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego o kwotę [...] zł. Skarga została na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalona.