III SA/Kr 1211/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie rejestracji samochodu osobowego postanawia: I. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym zwalniając go z opłat sądowych obejmujących wpisy od skargi kasacyjnej i zażaleń, II. oddalić wniosek w pozostałej części. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi mieszkanie o powierzchni 41 m2. Nie posiadają zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Na miesięczne dochody tego gospodarstwa domowego składa się 1450 zł renty skarżącego i 560 zł renty małżonki (522,91 zł netto – kopia zaświadczenia ZUS). Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że oboje z małżonką są rencistami. Wezwany o wyjaśnienie wysokości miesięcznych obciążeń gospodarstwa domowego na czynsz i opłaty medialne przedstawił kopie stosownych rachunków i pokwitowań. Wynika z nich, że ostatnimi czasy za telefon płacił 89,62 zł, za gaz w rozliczeniach dwumiesięcznych 429,90 zł (a wcześniej 217,60), za energię elektryczną 258,32 zł, za mieszkanie 226,99 zł, oraz 29,90 zł na rachunek spółki [...]. Skarżący z własnej inicjatywy oświadczył, że aktualnie wspomaga finansowo syna mającego troje dzieci (vide: kopie odpisów skróconego aktu urodzenia) i niepracującą żonę. Nadmienił, że od lat pozostaje w stałym leczeniu co także wiąże się z określonymi wydatki. Dla wykazania zaś tego przedłożył kopię stosownego zaświadczenia lekarskiego z marca bieżącego roku, kopie kart przebytego leczenia szpitalnego, orzeczenia w sprawie zdolności do służby wojskowej, faktur z aptek. Z materiałów tych wynika, że skarżący ma problemy zdrowotne. W ubiegłym roku był hospitalizowany. Objęty jest leczeniem specjalistycznym. Na leki skarżący wydaje średnio po ok. 50-70 zł, choć zdarzają się i zakupy za ok. 100-150 zł. W oparciu o kopie dokumentów zalegających w aktach sprawy okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że małżonka skarżącego także borykała się z problemami natury zdrowotnej (k. 93-94). Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące m.in. zwolnienie od kosztów sądowych o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, posiadany majątek, aktualną wysokość i źródło dochodów rodziny a na wezwanie (art. 255 ppsa) udzieliła dodatkowych wyjaśnień odnośnie obciążeń finansowych jego gospodarstwa wraz z wymaganymi dokumentami źródłowymi. Aktualnie sytuacja skarżącego przedstawia się w ten sposób, że miesięczny dochód jego dwuosobowego gospodarstwo domowego należy szacować na około 2000 zł. Po odjęciu wskazywanych obciążeń na telefon, gaz energię elektryczną, wywóz śmieci gospodarstwu skarżącego pozostaje do rozporządzenia miesięcznie kwota około 1250 zł. Wynika to bowiem z prostych operacji arytmetycznych uwzględniających uśrednione koszty i charakterystyczne dla niektórych dostawców (gaz) okresy rozliczeniowe. Oczywistym pozostaje też, że ze względu na stan zdrowia i powodowaną tym konieczność zakupu leków skarżący powinien też rezerwować na ten cel około 100 zł. W konsekwencji kwota ok. 1150 zł biorąc pod uwagę realia życia codziennego nie specjalnie pozwala na czynienie większych oszczędności. Nie powinno się też tracić z pola widzenia i tej części wyjaśnień skarżącego gdzie podnosi, że na ile może wspomaga finansowo syna, który ma na utrzymaniu trójkę dzieci i niepracującą żoną. A chociaż tego rodzaju długi prywatne co do zasady nie mają prymatu przed zobowiązaniami w stosunku do Skarbu Państwa to jednak biorąc pod uwagę więzi rodzinne i zasady doświadczenia życiowego stanowią przy ocenie możliwości płatniczych strony determinant, którego nie powinno się lekceważyć. Okoliczność, że do skarżącego należy mieszkanie gdzie zamieszkuje z małżonką nie zmienia przyjętej optyki. Trudno bowiem wymagać od strony jego zbycia czy obciążenia celem pozyskania w ten sposób środków na koszty sądowe, albowiem rozporządzenia tego rodzaju godziłyby w podstawę egzystencji tych ludzi. Z uwagi na stan zdrowia skarżącego i jego małżonki trudno też wymagać od strony podjęcia jakichś działań nakierowanych na poprawę ich sytuacji bytowej. Powyższe prowadzi więc do konkluzji, że skarżącemu można udzielić pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uwzględnić jednak trzeba to, że skarżący uiścił już wcześniej wpis od skargi (k. 64) i opłatę kancelaryjną za odpis wyroku z uzasadnieniem (vide: polecenie przelewu), a na obecnym etapie postępowania koszty sądowe sprowadzają się raptem do konieczności uiszczenia wpisów od ewentualnej skargi kasacyjnej i zażaleń. W konsekwencji ponieważ sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy. (tak. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2004 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie I) zwolniono skarżącego od tych opłat sądowych oddalając jednocześnie wniosek skarżącego w pozostałej części. Rozstrzygnięcie takie uwzględniając ogólny status skarżącego zabezpiecza stronie w należyty sposób prawo do sądu a przy tym jest adekwatne do etapu postępowania na jakim znalazła się sprawa skarżącego. Z tego względu orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.