III SA/Kr 1214/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. R. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi A. R. na pismo Prezydenta Miasta z dnia 23 lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umieszczenia na liście mieszkaniowej postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając dla niej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka . Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwiema małoletnimi córkami. Określając majątek swój i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym uwidoczniła że nie posiadają nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżąca oszacowała na kwotę 1521,89 zł netto wynagrodzenia za pracę. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że dochód na osobę w jej rodzinie nie przekracza 510 zł. Jak powiada boryka się z długami komorniczymi wywołanymi przez MOPS. Korzysta z pomocy żywnościowej przez Caritas. Jest matką z niskim dochodem na poziomie minimum socjalnego. Córki uczęszczają do szkoły podstawowej i gimnazjum. Do wniosku dołączyła kopię zaświadczenia z Caritas stwierdzające, że zamieszkuje czasowo w Hotelu Pracowniczym Szpitala [...] wraz z dwójką dzieci i jako osoba o niskim dochodzie ok. 510 zł/os od roku 2013 jest objęta programem pomocy żywnościowej dla najuboższej ludności Unii Europejskiej. Okazała także kopię zaświadczenia Szpitala [...] potwierdzające fakt zatrudnienia jej na stanowisku higienistki w pełnym etacie z wynagrodzeniem miesięcznym 1521,89 zł netto. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest odmowa umieszczenia na liście mieszkaniowej (vide: protokół rozprawy z 15.01.2014 r. k. 55). Opierając się na argumentacji zbieżnej z tą jaka legła u podstaw uznania w Naczelnym Sądzie Administracyjnym, że przyznawanie dodatków mieszkaniowych mieści się w szeroko rozumianej kategorii spraw z zakresu pomocy społecznej należy wyrazić zapatrywanie, że skoro na pomoc mieszkaniową gminy mogą liczyć mieszkańcy mający niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe i osiągający niskie dochody, to sprawy mające za przedmiot odmowę umieszczenia na liście mieszkaniowej podobnie jak sprawy mające za przedmiot odmowę zawarcia czy przedłużenia umowy najmu lokalu albo odmowę lub przyznanie lokalu mieszkalnego z gminnego zasobu mieszkaniowego kwalifikować należy w identyczny sposób. W konsekwencji uznania, że skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych jej wniosek należało uznać za bezprzedmiotowy a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości płatniczych strony. Skarżąca należy do osób biednych. Tak bowiem należy postrzegać matkę samotnie wychowującą dwie małoletnie córki, bez majątku, ze skromnym dochodem, z długami. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że środki jakimi dysponuje skarżąca wystarczają na opędzenie podstawowych potrzeb życia codziennego. Skoro zaś aktualnie skarżąca nie ma majątku i dysponuje niewielkim dochodem to przewidując nawet minimalny koszt opłat za czynności adwokatów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można stwierdzić, że skarżącej nie będzie stać na wynajęcie kwalifikowanego pełnomocnika. Chociaż bowiem obiektywnie są to kwoty niewielkie, to jednak relatywnie przekraczają obecne możliwości płatnicze strony. Z tego względu należało więc udzielić skarżącej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając dla niej adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Z tych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.