III SA/Kr 1214/25

Dnia 27 stycznia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Michna Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 stycznia 2026 roku skargi M. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 10 lipca 2025 r., nr BP.501.285.2025.2409.ML6.DM w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz M. P. 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z 10 lipca 2025 r., nr BP.501.285.2025.2409.ML6.DM Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 13 stycznia 2025 r. nr WITD.DI.0152.VI1213/7/25 o nałożeniu na M. P. (dalej skarżący) kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł za naruszenie określone w lp. 10.2.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Organ pierwszej instancji, decyzją z 13 stycznia 2025 r., nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 10000 zł za naruszenie polegające na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20 %. Decyzję wydano na tle stanu faktycznego, z którego wynika, że 17 października 2024 r. na autostradzie A4 w miejscowości B. zatrzymano do kontroli 5-osiowy zespół pojazdów składający się z 3-osiowego pojazdu ciężarowego marki Mercedes-Benz o nr rej. [...] oraz 2-osiowej przyczepy marki Doli o nr rej. [...]. Kierowca wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy z ładunkiem drewna bukowego w imieniu skarżącego zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Przebieg kontroli utrwalono protokołem kontroli nr [...] z dnia 17 października 2024 r. Kierowca okazał do kontroli kwit wywozowy nr [...], na którym wskazano przewóz 23 kłód drewna w 31 pozycjach o objętości 20,63 m3 i szacunkowej masie 20 217,40 kg. Porównano cechy identyfikacyjne nabite na przewożone kłody i ujawniono rozbieżności. Kierujący, zeznał do protokołu z przesłuchania świadka z 17 października 2024 r., że ładował dwa pojazdy i podczas załadunku doszło do pomieszania kłód przeznaczonych do umieszczenia na obu pojazdach. Kierowca okazał do kontroli również kopię kwitu wywozowego nr [...], przeznaczonego dla drugiego pojazdu. Porównując cechy identyfikacyjne kłód na kontrolowanym pojeździe z danymi widniejącymi w obu ww. kwitach wywozowych stwierdzono, że na kontrolowany środek transportu załadowano 21 kłód drewna bukowego o objętości 21,68 m3 i szacunkowej masie 21 246 kg. Objętość każdej kłody została podana w ww. kwitach wywozowych. W związku z uzasadnionym przypuszczeniem przekroczenia dopuszczalnych parametrów wagowych wykonano pomiary wymiarów zewnętrznych, nacisków osi oraz rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego zespołu pojazdów z ładunkiem, na stanowisku pomiarowym mieszczącym się w ciągu drogi krajowej nr 94 w miejscowości M. (km 326+350L). Do pomiarów masy rzeczywistej oraz nacisków osi wykorzystano przenośną wagę do ważenia pojazdów w ruchu nr fabryczny METEOR E-054 (znak zatwierdzenia typu: PLT 161), posiadającą świadectwo legalizacji ponownej ważne do dnia 27 czerwca 2026 r., wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Gdańsku 27 maja 2024 r. W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono następujące przekroczenie dopuszczalnej normy w zakresie masy całkowitej pojazdu, tj. rzeczywistą masę całkowitą zespołu pojazdów ustalono na poziomie 49,70 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę), co stanowiło przekroczenie o 9,70 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 24,25 %). Kierowca nie posiadał w pojeździe i nie okazał do kontroli żadnego zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego. Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym zarzucił naruszenie art. 7 art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem skarżącego organ nie ustalił objętości przewożonego drewna. Jednakże, nawet gdyby przyjąć, że przewożono 21,68 m3 drewna, organ wymierzając karę powinien wziąć pod uwagę masę tego drewna obliczoną na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska oraz Ministra Gospodarki z dnia 2 maja 2012 r. w sprawie określenia gęstości drewna (Dz. U. z 2012 r. poz. 536). Wówczas przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów wynosiło jedynie 846 kg, a uwzględniając tolerancję wag wynoszącą 2%, zaledwie 29 kg, co powinno skutkować karą w wysokości 1 000 zł, zgodnie z lp. 10.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Skarżący podniósł też, że rozstrzygnięcie oparto na pomiarach wykonanych wagami METEOR, wbrew wymogom z instrukcji producenta urządzeń, dotyczących: ważenia w punkcie kontrolnym, którego nawierzchnia nie wykazuje twardości 100 kg/cm2 i nie wytrzymuje nacisku 1,5 krotności nośności maksymalnej platformy pomiarowej. Wskazał ponadto, że stanowisko pomiarowe nie spełniało zaleceń producenta wag w zakresie długości (dla pojazdu 5-osiowego 15 m przed i za platformami ważącymi). Nadto, zdaniem strony, decyzja nie zawiera podpisu osoby ją wystawiającej. Zaskarżoną decyzją z 10 lipca 2025 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołując zasadnicze elementy stanu faktycznego oraz mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa całkowicie podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji. Za nieistotny uznał zarzut skarżącego o naruszeniu art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezawiadomienie strony o zakończeniu postępowania dowodowego i prawie strony do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji oraz możliwości złożenia wniosków albowiem skarżący nie wskazał żadnych dowodów świadczących o uniemożliwieniu stronie dokonanie konkretnych czynności procesowych. Organ odwoławczy, podkreślając walor dowodowy protokołu kontroli niekwestionowanego przez kierowcę, wskazał, że zgodnie z jego zapisami, procedura pomiarów kontrolowanego środka transportu przebiegała prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych urządzeń i w miejscu do tego przeznaczonym, odpowiadającym wymogom prawa, a wyniki uzyskane w trakcie pomiarów nie budziły wątpliwości organu. Przed rozpoczęciem pomiarów kierujący został zapoznany z procedurą pomiarów nacisków osi i mas całkowitych pojazdów metodą dynamiczną (w ruchu), a także ze świadectwami legalizacji i wzorcowania użytych urządzeń i przyrządów pomiarowych oraz dokumentem potwierdzającym geometrię miejsca ważenia. Pouczony o przysługującym mu prawie, nie wniósł o ponowne ważenie czy powtórzenie pomiarów wymiarów zewnętrznych. Dalej organ odwoławczy wskazał, że sposób obliczania masy drewna na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska oraz Ministra Gospodarki z dnia 2 maja 2012 r. w sprawie określenia gęstości drewna, ma na względzie określenie jego szacunkowej wagi. Dokonując poprawnie takich obliczeń, przewoźnik przed podjęciem się wykonania przejazdu, może zweryfikować uwzględniając masy własne pojazdu i przyczepy oraz oszacowanej w ten sposób masy drewna czy pojazd po załadunku pozostanie normatywny. Pozwala to z kolei, na zajęcie stanowiska czy podmiot wykonujący przejazd dochował należytej staranności, podejmując określoną ilość drewna. Podobnie sytuacja ma się co do wymiarów zewnętrznych. W niniejszej sprawie przewóz drewna o stwierdzonej szacunkowej masie powodował nienormatywność środka transportu, co stanowiło o niedochowaniu przez stronę należytej staranności w związku z realizowanym przejazdem i wpływie na powstanie naruszenia. Odnośnie okoliczności, że masa kontrolowanego zespołu pojazdów obliczona z uwzględnieniem danych podanych w dowodach rejestracyjnych oraz danych widniejących ww. kwitach wywozowych różni się od masy uzyskanej w wyniku ważenia o prawie 9 ton, organ odwoławczy zauważył, że z dokumentacji fotograficznej znajdującej się w aktach sprawy wynika, iż na pojeździe ciężarowym zamontowane było znaczących rozmiarów urządzenie dźwigowe. Tymczasem dowód rejestracyjny pojazdu marki Mercedes-Benz o nr rej. [...] nie zawiera żadnej adnotacji odnośnie masy urządzenia HDS, zaś strona innych dowodów w tym zakresie nie przedstawiła. Jak stwierdzono masa drewna, nawet w wyniku opadów deszczu, nie mogłaby się zwiększyć o prawie 9 ton. Zdaniem organu odwoławczego, to urządzenie dźwigowe zamontowane na pojeździe mogło spowodować tak znaczne przeładowanie środka transportu. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. obrazę przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niepodjęcie przez organ administracyjny wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, niewyjaśnienie okoliczności podnoszonych przez stronę w toku postępowania, a których uwzględnienie i wyjaśnienie prowadziłoby do całkowitego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy zgodnie z rzeczywistymi zdarzeniami poprzez błędne przyjęcie sposobu ustalenia masy ładunku i dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego zespołu pojazdów; 2. naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a które przejawiło się w braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, oceny wszelkich faktów i środków dowodowych w sposób wszechstronny (art. 77 §1 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a.), niezbadanie okoliczności podnoszonych przez stronę, uwzględnienie tylko wybiórczo dowodów w sprawie, pozostałych zaś pominięcie przy wydawaniu orzeczenia, oraz braku uzasadnienia takiego postępowania, a w efekcie naruszenie art. 8 k.p.a.; 3. naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli wyrażonej w art. 8 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a przejawiło się w przyjęciu sposobu ustalenia rzeczywistej masy całkowitej zespołu pojazdów przewożącego ładunek drzewnych w oparciu o wyniki ważenia wynikającego z Zarządzenia Głównego Inspektora Transportu Drogowego, a nie w oparciu o przepisu ustawy Prawo o ruchu drogowym art. 61 ust. 15 i ust.16; 4. naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 przez nieustalenie stanu faktycznego oraz art. 80 k.p.a. przez uznanie za okoliczność udowodnioną faktu wystąpienia naruszenia poprzez przyjęcie tylko jako dowodu w sprawie ustaleń wynikających z protokołu błędnie przeprowadzonej kontroli, z pominięciem wyjaśnień strony; 5. naruszenie przepisów art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niedokonaniu w uzasadnieniu decyzji prawidłowego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej przyjętego przez organ rozstrzygnięcia, a mającego polegać na wskazaniu faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn takiego a nie innego rozstrzygnięcia, 6. obrazę przepisów art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 § 4 k.p.a. przez pozbawienie strony prawa czynnego udziału w postępowaniu z uwagi na niezawiadomienie o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału przed wydaniem decyzji administracyjnej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 7. naruszenie przepisów art. 77 § 1 k.p.a. poprzez oparcie decyzji na niejednoznacznym niepełnym materiale dowodowym, nie dającym podstaw do nałożenia kary pieniężnej, a w świetle wyjaśnień złożonych na etapie postępowania, w zakresie konieczności zmiany kwalifikacji naruszenia z lp. 10.2.4 zagrożonego karą 10.000 zł na lp. 10.2.1 zagrożonego kara 1.000 zł z załącznika nr 3 u.t.d.; 8. naruszenie art. 107 § 1 § 3 przez organ odwoławczy GITD poprzez błędne oznaczenie strony w decyzji administracyjnej BP.501.285.2025.2409.ML6.DM; 9. naruszenie art. 107 § 1 § 8 przez organ I instancji poprzez doręczenie stronie decyzji bez podpisu z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji; W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie, zgodnie z treścią art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przeprowadzona przez Sąd, w tak określonych granicach, kontrola legalności decyzji organów obu instancji wykazała, że akty te zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Materialnoprawną podstawę nałożonej kary pieniężnej stanowiły art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 1539 ze zm.) dalej u.t.d. oraz lp.10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d., a także § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 502). Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12000 zł za każde naruszenie. Stosownie do art. 92a ust. 3 u.t.d., suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych. Jak stanowi art. 92a ust. 7 pkt 2 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 załącznika nr 3 do u.t.d. W myśl lp. 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d. dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20%, jest objęte karą pieniężną w wysokości 10000 zł. Wielkość dopuszczalnej masy całkowitej została określona w przepisach powołanego wyżej, rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, wydanego na podstawie na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 66 ust. 5a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz.U. z 2024 r., poz. 1251), dalej jako "p.r.d.". I tak zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów, dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - 40 ton. Zgodnie z § 3 ust. 3 ww. rozporządzenia w przypadku pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym podstawą sprawdzenia wymagań, o których mowa w ust. 1, są wartości rzeczywiste wymienionych mas. Definicja pojazdu nienormatywnego została zawarta w art. 2 pkt 35a p.r.d., zgodnie z którą pojazd nienormatywny jest to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Zgodnie z art. 2 pkt 54 p.r.d. dopuszczalna masa całkowita to największa określoną właściwymi warunkami technicznymi masę pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze. Natomiast zgodnie z art. 2 pkt 55 p.r.d. rzeczywista masa całkowita to masa pojazdu łącznie z masą znajdujących się na nim rzeczy i osób. Warunki przewozu ładunku zostały uregulowane w art. 61 ust. 1 p.r.d., zgodnie z którym ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. W art. 61 ust. 15 p.r.d. wskazano natomiast, że przy przewozie drewna jego rzeczywistą masę ustala się jako iloczyn objętości ładunku i normatywnej gęstości ustalonej dla danego gatunku drewna. Z kolei w art. 61 ust. 16 p.r.d. zawarta została delegacja ustawowa do określenia w drodze rozporządzenia gęstości drewna, każąc uwzględniać w szczególności gatunki drewna mające zastosowanie w przemyśle i budownictwie, jego rodzaj i postać, w jakiej jest ono przewożone, mając na uwadze potrzebę ustalenia masy przewożonego drewna w celu uniknięcia przekroczenia nacisków osi pojazdów i ograniczenia negatywnego wpływu na stan techniczny dróg. W realizacji ww. delegacji ustawowej zostało wydane rozporządzenie Ministra Środowiska oraz Ministra Gospodarki z dnia 2 maja 2012 r. w sprawie określenia gęstości drewna (Dz. U. z 2012 r. poz. 536). W niniejszej sprawie przeprowadzający kontrolę dokonali ważenia zespołu pojazdów i w oparciu o wskazania wagi przyjęli przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej. Dokonane obliczenie rzeczywistej masy drewna według metody określonej w art. 61 ust. 15 p.r.d. organy potraktowały wyłącznie jako podstawę ustalenia, czy przewoźnik dochował należytej staranności podczas szacowania maksymalnej ilości drewna do załadunku. Założenie to stało się podstawą do przeprowadzenia ważenia zatrzymanego zespołu pojazdów, a wynik ważenia stał się podstawą do wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym opisane w lp. 10.2.4. jej załącznika nr 3. Zdaniem skarżącego, skoro ładunek stanowiło drewno to masa ładunku nie powinna być ustalana w skutek ważenia na wagach przenośnych zespołu pojazdów ale zgodnie z art. 61 ust. 15 p.r.d., tj. jako iloczyn objętości ładunku i normatywnej gęstości ustalonej dla danego gatunku drewna. Zdaniem skarżącego taki sposób liczenia masy ładunku wraz z masą zespołu pojazdów wynikającą z dokumentów wskazywałby na znacznie mniejsze przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów zatrzymanego do kontroli, co z kolei może przełożyć się na stwierdzenie naruszenia objętego niższą karą. Skarżący zakwestionował też użyte przez organ narzędzia i prawidłowość procesu ważenia. Jego zdaniem nie jest możliwe, aby przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów oscylowało wokół 9 ton. Podał, że waga zespołu pojazdów zatrzymana do kontroli, bez ładunku, to 19700 kg. Dołączył do skargi zdjęcie uwidaczniające wynik ważenia ze wskazaniem wartości 19920 kg. Natomiast zamontowany na pojeździe HDS waży 6100 kg i mimo, że nie jest wpisany do dowodu rejestracyjnego jest elementem fabrycznej zabudowy pojazdu. W ocenie Sądu skoro ustawodawca w art. 61 ust. 15 p.r.d. postanowił, że przy przewozie drewna jego rzeczywistą masę ustala się jako iloczyn objętości ładunku i normatywnej gęstości ustalonej dla danego gatunku drewna, organy nie miały podstaw do uznania, że rzeczywistą masę 5-osiowego pojazdu członowego (wraz z drewnem) należy ustalić na podstawie wskazań wagi. Podkreślenia wymaga, że odnośnie do masy ładunku w postaci drewna ustawodawca użył w omawianym przepisie zwrotu "rzeczywista masa". Również § 3 ust. 3 ww. rozporządzenia przewiduje, że w przypadku pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym podstawą sprawdzenia wymagań, o których mowa w ust. 1, są wartości rzeczywiste wymienionych mas. Jednocześnie zgodnie z art. 2 pkt 55 p.r.d. rzeczywista masa całkowita to masa pojazdu łącznie z masą znajdujących się na nim rzeczy i osób. Przyjąć zatem należy, że rzeczywistą masę całkowitą pojazdu przewożącego drewno stanowi suma masy własnej tego pojazdu oraz masy przewożonego drewna ustalonej w sposób określony w art. 61 ust. 15 p.r.d., którą ustawodawca uznaje za "rzeczywistą masę". Zdaniem Sądu w świetle treści art. 61 ust. 15 p.r.d. brak jest podstaw do przyjęcia, że wyliczenie dokonane w oparciu o ww. przepis służy tylko ustaleniu, czy podmiot wykonujący przejazd dochował należytej staranności, a podstawą do kwalifikacji prawnej i wyliczenia wielkości przekroczeń dopuszczalnych norm, a co za tym i kary pieniężnej, są wyniki pomiarów ważenia, uzyskane podczas kontroli. Usytuowanie omawianego unormowania, przewidującego sposób ustalania rzeczywistej masy przewożonego drewna w przepisach regulujących warunki przewozu ładunku świadczy o wprowadzeniu przez ustawodawcę odrębnego mechanizmu weryfikacji masy ładunku w przypadku drewna, który będzie miał zastosowanie także przy rozważaniu nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów dotyczących dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Takie rozumienie analizowanej normy ma swoje uzasadnienie nie tylko w wykładni językowej, ale też w wykładni celowościowej, wynikającej m.in. z założeń, jakimi kierował się prawodawca, projektując normę z art. 61 ust. 15 p.r.d. Wskazany przepis został dodany do ustawy Prawo o ruchu drogowym na mocy art. 1 pkt 5 lit. b) ustawy z 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 222, poz. 1321). W uzasadnieniu projektu tejże ustawy zmieniającej (druk sejmowy nr 4223, Sejm VI kadencji) wskazano: "Przepisy projektu dodają ust. 15 i 16 w art. 61 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, które wprowadzają przy przewozie drewna zasadę ustalania rzeczywistej masy całkowitej pojazdu na podstawie iloczynu jego objętości i normatywnej gęstości właściwej dla danego drewna. Nowe przepisy ustalają delegację dla ministrów właściwych do spraw: środowiska i gospodarki w porozumieniu z ministrem do spraw transportu do wydania przepisów wykonawczych. Delegacja ma na celu określenie parametrów gęstości drewna w zależności od jego gatunku, rodzaju oraz postaci w jakiej jest przewożone (uwzględniając w szczególności gatunki drewna mające zastosowanie w przemyśle i budownictwie). Wydany akt wykonawczy pozwoli na ustalanie rzeczywistej masy całkowitej przewożonego drewna na podstawie jego objętości określonej przy jego załadunku. Takie rozwiązanie ułatwi przewoźnikom kalkulację możliwości transportowych, jak i właściwe załadowanie pojazdów odpowiednio do parametrów technicznych, tak aby przedmiotem wykroczeń popełnianych przez przewoźników nie były przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi. Jednocześnie rozwiązanie to ograniczy negatywny wpływ przewozu drewna pojazdami nienormatywnymi na stan techniczny nawierzchni dróg publicznych, po których przewóz drewna się odbywa". Tym samym należy przyjąć, że rzeczywistą masę całkowitą pojazdu przewożącego drewno stanowi suma masy własnej tego pojazdu oraz rzeczywistej masy przewożonego drewna, a więc masy ustalonej w sposób określony w art. 61 ust. 15 p.r.d. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 stycznia 2017 r., sygn. akt II GSK 1693/16 i z 21 czerwca 2018 r., sygn. akt II GSK 2396/16), którą ustawodawca uznaje za "rzeczywistą masę". W tej sytuacji organy obu instancji, ustalając rzeczywistą masę całkowitą przedmiotowego zespołu pojazdów poprzez jego ważenie i na tej podstawie ustalając wielkość przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej, naruszyły art. 61 ust. 15 p.r.d. poprzez jego niewłaściwą wykładnię uznając, że wyliczenie dokonane na podstawie tego przepisu odnosi się jedynie do ustalenia czy podmiot wykonujący przewóz dochował należytej staranności i nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Podobne stanowisko w powyższym zakresie prezentowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki WSA: w Łodzi z 9 października 2024 r. sygn. akt III SA/Łd 331/24, w Poznaniu z 5 listopada 2024 r., sygn. akt III SA/Po 375/24, w Rzeszowie z dnia 21 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 1917/23, w Warszawie z 14 listopada 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 2040/24, z 16 grudnia 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 2780/24, w Łodzi z 9 października 2024 r., sygn. akt III SA/Łd 331/24, we Wrocławiu z 17 października 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 965/22, CBOSA). Konsekwencją błędnej wykładni art. 61 ust. 15 p.r.d. było przyjęcie masy całkowitej zespołu pojazdów według wskazania wagi, a nie jako suma masy własnej tego zespołu pojazdów oraz rzeczywistej masy przewożonego drewna, a więc masy ustalonej w sposób określony w art. 61 ust. 15 p.r.d. Jednocześnie Sąd zauważa, że organy przyjęły, że masa przewożonego drewna wynosi 21 246 kg, co obliczono na podstawie gęstości 21 przewożonych kłód drewna o objętości 21,68 m3. Jak wskazuje protokół kontroli, w tym zakresie oparto się o wartości z kwitów wywozowych, przyjmując jedynie błędnie, że jest to wartość szacunkowa. Skarżący nie podważał ani ustalonej ilości przewożonych bali, ani danych dotyczących ich objętości wynikających z ww. kwitów. Skarżący kwestionował natomiast ustaloną w wyniku ważenia masę całkowitą pojazdu na poziomie 49,70 t., jako znacznie odbiegającej od sumy masy własnej zespołu pojazdu oraz masy rzeczywistej ładunku. Na poparcie swoich twierdzeń powołał się na zapisy dowodów rejestracyjnych zespołu pojazdów odnośnie masy własnej (15700 kg i 3900 kg), załączył do skargi zdjęcie wyniku ważenia - 19920 kg oraz zdjęcie tabliczki znamionowej – jak podał urządzenia HDS – o wadze 6100 kg. Podał też, że urządzenie to jest elementem fabrycznej zabudowy pojazdu. Zatem, wobec przyjętej przez Sąd wykładni art. 61 ust. 15 p.r.d., w toku ponownego rozpoznania sprawy konieczne będzie ustalenie jaka jest masa własna zespołu pojazdów wraz z urządzeniem HDS (bez ładunku). Wartość ta wraz z wartością rzeczywistą ładunku tj. 21 246 kg da rzeczywistą masę całkowitą pojazdu przewożącego drewno i będzie stanowić punkt wyjścia do dalszych wniosków co do zaistnienia naruszenia w zakresie przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu przewożącego ładunek i jego stopnia, objętego lp. 10.2 załącznika nr 3 do u.t.d. Zatem wobec faktu, że na skutek błędnej wykładni art. 61 ust. 15 p.r.d. doszło do uchybień z zakresu prawa procesowego, tj. art. 7 art. 77 i art. 80 k.p.a. i nieustalenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, zaskarżona decyzja oraz decyzją ją poprzedzającą podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. Kwestia prawidłowości ustalenia przez organy przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi jest o tyle irrelewantna w niniejszej sprawie, że podstawą wymierzenia kary w zaskarżonej decyzji były przepisu ustawy o transporcie drogowym, a konkretnie art. 92a ust. 1 i ust. 3 u.t.d. oraz lp. 10.2.4. załącznika nr 3 do u.t.d., który dotyczy naruszenia polegającego na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20%. Również zapisy powołanego w postawie prawnej decyzji § 3 ust. 1 pkt 2 i § 3 ust 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia dotyczą dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. W obu ww. normach nie ma mowy o naruszeniu polegającym na przekroczeniu dopuszczalnego nacisku osi. Organ mimo, że odwołuje się do norm ustawy prawo o ruchu drogowym odnośnie definicji pojazdu nienormatywnego oraz warunków ruchu pojazdu nienormatywnego, w kontrolowanej decyzji nie wymierzył skarżącemu kary na podstawie art. 140aa i 140ab p.r.d., które to zawierają regulacje dotyczące przekroczenia min. dopuszczalnego nacisku osi. Wobec zaprezentowanego wyżej stanowiska Sądu odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi stało się przedwczesne lub zbędne. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ będzie zobowiązany zastosować się do wskazań zawartych w niniejszym wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a.