III SA/Kr 1216/13
PostanowienieWSA w Krakowie2016-06-07
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi wyznaczonemu do zastępstwa prawnego z urzędu, który podjął czynności procesowe, a następnie został zastąpiony przez innego adwokata z urzędu przed rozprawą, przysługuje wynagrodzenie za podjęte czynności?Ratio decidendi
Adwokatowi wyznaczonemu do zastępstwa prawnego z urzędu, który podjął czynności procesowe (np. sporządzenie pisma przygotowawczego), a następnie został zastąpiony przez innego adwokata z urzędu przed rozprawą, przysługuje wynagrodzenie za wykonane czynności. Sąd uznał, że późniejsza zmiana pełnomocnika nie może skutkować pozbawieniem wcześniej działającego pełnomocnika wynagrodzenia za dokonane czynności procesowe, uznając przy tym, że wniosek o uwzględnienie skargi strony złożony przez pierwszego adwokata przesądza o podjęciu przez niego czynności przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji.Stan faktyczny
Adwokat D. W. został wyznaczony do zastępstwa prawnego z urzędu w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Podjął czynności procesowe, w tym sporządził pismo przygotowawcze z wnioskiem o uwzględnienie skargi. Następnie, przed rozprawą, został zastąpiony przez innego adwokata z urzędu. Adwokat D. W. złożył wniosek o przyznanie wynagrodzenia za wykonane czynności, argumentując, że podjął działania procesowe. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Przyznano od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie adwokatowi D. W. kwotę 240 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy za czynności podjęte w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji, podwyższoną o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata D. W. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy za czynności podjęte w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia: przyznać od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie adwokatowi D. W. wykonującemu zawód w Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] w K kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy za czynności podjęte w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji, podwyższoną o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług.
W dniu 23 marca 2016 r. adwokat D. W. złożył w tut. Sądzie pismo zatytułowane "Wniosek o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w ramach prawa pomocy skarżącemu R. B.". We wniosku tym adwokat domaga się na podstawie art. 250 ppsa w związku z §21 i §18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając że opłaty te ni zostały zapłacone w całości lub w części.
Uzasadniając swoje starania adwokat podaje, że po wyznaczeniu go przez właściwy organ samorządu zawodowego do roli pełnomocnika z urzędu dla strony - której przyznano prawo pomocy w takiej formie - przedsięwziął czynności celem skontaktowania się z klientem oraz zapoznania się za aktami sprawy. Wskazując na powyższe sprecyzował, że wyznaczony przezeń aplikant zapoznał się w czytelni tut. sadu z aktami sprawy i wykonał ich fotokopie. Następnie, adwokat nawiązał kontakt z klientem celem określenia jego oczekiwań i w konsekwencji tych wszystkich działań sporządził w dniu 8.01.2016 r. pismo przygotowawcze z wnioskiem o uwzględnienie skargi strony, które wniósł do tut. sądu w dniu 11.01.2016 r. Po zawiadomieniu o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 15.01.2016 r. przygotował się również do niej. W dniu 14.01.2016 r. doręczono mu jednak zarządzenie Dziekana ORA z którego wynikało, że w jego miejsce wyznaczono adwokata R. K.
Z urzędu stwierdza się, że w wyroku z dnia 18 lutego 2016 r. sygn. akt. III SA/Kr 1216/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przyznał od Skarbu Państwa na rzecz adwokata R. K. kwotę 240 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (k. 144).
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Sprawa nie należy do oczywistych. Z jednej strony w przepisie art. 250 ppsa ustawodawca użył wyrażenia "wyznaczony adwokat" co sugeruje że chodzi o jednego. Również przepisy ust. 3 i 1 §2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wzmiankują o "adwokacie". Ponadto w orzecznictwie wypowiedziano pogląd, stosownie do którego przyznawanie ze środków publicznych wynagrodzenia dwóm pełnomocnikom ustanowionym z urzędu, którzy de facto podejmowali w sprawie te same działania oznacza nieuzasadnione i nadmierne obciążenie Skarbu Państwa (postanowienie NSA z 17.09.2012 r. sygn.. akt II FZ 727/12; postanowienia WSA w Poznaniu z 18.03.2013 r. sygn. akt. III SA/Po 786-787/12).
Z drugiej strony nie można tracić z pola widzenia, że w analogicznej sytuacji która miała miejsce w sprawie prowadzonej do sygn. akt. III SA/Kr 1272/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po wniesionym sprzeciwie od postanowienia referendarskiego przyznał adwokatowi wynagrodzenie wywodząc, że późniejsza zmiana pełnomocnika z urzędu, nie może skutkować pozbawieniem wcześniej działającego pełnomocnika wynagrodzenia za dokonane czynności procesowe. Okoliczności tamtego przypadku zostały przedstawione w "Informacji dotyczącej zagadnień problemowych w sprawach z zakresu prawa pomocy w roku 2014". Mając zaś na uwadze to wszystko i uznając za wartość względną jednolitość orzecznictwa przyjąć należy, że wniosek adwokata D. W. zasługuje na uwzględnienie. Rozstrzygnięcia wychodzące z tego samego sądu powinny być bowiem choć w pewnym stopniu przewidywalne dla zainteresowanych. O tym zaś, że rzeczony adwokat przedsięwziął przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji czynności przesądza złożone przezeń w dniu 11 stycznia 2016 r. pismo przygotowawcze z wnioskiem o uwzględnienie skargi strony (k. 122-124). Okoliczność, że adwokat D. W. nie stawił się na rozprawie w dniu 15.01.2016 r. (k. 130) nie może stanowić zarzutu, skoro jak wynika z jego obecnych oświadczeń dzień wcześniej doręczono mu zarządzenie Dziekana ORA informujące, że w jego miejsce pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego wyznaczono innego adwokata.
Przechodząc do meritum. Stosownie do treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Zasady te precyzuje od dnia 1 stycznia 2016 r. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r. poz. 1801). Zamieszczony w tym rozporządzeniu przepis przejściowy przewiduje jednak, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji (§22).
Zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w §20 dotychczasowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 461). wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości lub części. W realiach rozstrzyganego przypadku adwokat D. W. złożył takie oświadczenie.
Podstawę zasądzenia opłat stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-5 powoływanego rozporządzenia (§2 ust. 2). Gdy chodzi o postępowanie przed sądami administracyjnymi wysokość stawek minimalnych konkretyzuje umieszczony w rozdziale 5 rozporządzenia przepis §18 ust. 1 różnicując w zależności od instancji i przejawionej przez adwokata aktywności wysokość wskaźnika stawki należnego wynagrodzenia.
W sprawie takiej jak niniejsza, stawka minimalna w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji wynosi 240 zł co wynika wprost z §18 ust. 1 pkt. 1 lit. c) rozporządzenia. Na mocy §2 ust. 3 cytowanego rozporządzenia ustalona opłata ulega powiększeniu o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług.
Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło