III SA/Kr 1218/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie NSA Krystyna Kutzner NSA Elżbieta Kremer (spr.) Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi M.P. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 8 września 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków wniosku 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz skarżącej M. P. kwotę 100,- (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - na rzecz adwokat M.J. - Kancelaria Adwokacka w [...][...] - kwotę [...] - zł (słownie: [...] ) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa postanowieniem Nr [...] z dnia 8 września 2005 r. wydanym na podstawie art.138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 123 § 1, art. 125 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego /tekst jednolity: Dz.U. z 2000r. Nr 98, póz. 1071 z późn.zm./, po rozpatrzeniu odwołania M.P. utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] Nr [...] z dnia [...] 2005 r. o odmowie przywrócenia terminu do usunięcia braków we wniosku M.P. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Wydanie powyższych rozstrzygnięć poprzedzone zostało następującymi ustaleniami faktycznymi i prawnymi: Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte z inicjatywy M.P., która w dniu [...] 2005 r. złożyła pismo, z treści którego wynika, że jest to zażalenie w związku z odmową przywrócenia terminu do usunięcia braków wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Wezwaniem z dnia [...] 2005 r. Nr [...] wezwano M.P. do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez podanie prawidłowego numeru NIP, oraz określenie pól obowiązkowych dla wskazanych we wniosku działek rolnych. W zażaleniu skarżąca przedstawiła przyczyny uchybienia terminu do uzupełnienia wniosku, jakim była ciężka sytuacja rodzinna. Z powodu konieczności sprawowania opieki nad chorym ojcem uchybiła terminowi, który upłynął w dniu [...] 2005 r. i pismem z dnia [...] 2005 r. wystąpiła o jego przywrócenie. Postanowieniem z dnia [...] 2005 r. Nr [...] Biuro Powiatowe Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] odmówiło przywrócenia terminu do usunięcia braków we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach zagospodarowania. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminowi i nie przedstawiła żadnych dowodów uzasadniających jego przywrócenie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła M.P. wnosząc o jego zmianę. W uzasadnieniu podała, że wskazane przez nią argumenty wykazują brak winy w uchybieniu terminowi. Ciężka choroba ojca, który wymagał stałej opieki i hospitalizacji nie pozwoliła na dotrzymanie terminu do uzupełnienia wniosku. Ojciec zmarł w dniu [...] 2005 r. i dopiero po tym terminie możliwe stało się podjęcia stosownych kroków w celu usunięcia braków wniosku. Postanowieniem z dnia 8 września 2005 r. Nr [...][...] Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymano w mocy postanowienie organu l instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż w związku z tym, iż wniosek o przywrócenie terminu nie spełnił wymagań zawartych w przepisie art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r, Nr 98, póz. 1071), organ l instancji odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich. Organ II instancji wyjaśnił, że mimo iż nie dopatrzył się braku winy wnioskodawczyni w uchybieniu terminowi, to nie została przez nią spełniona przesłanka przywrócenia określona w przepisie art. 58 § 2 czyli dopełnienie czynności dla której określony był termin. Skargę na powyższe rozstrzygniecie złożyła M. P. W uzasadnieniu skargi jeszcze raz powołała się na okoliczności wskazujące na brak swojej winy w uchybieniu terminu. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu postanowień. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz.1269/ sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga w przedmiotowej sprawie jest zasadna. Zaskarżone rozstrzygnięcie organu II instancji oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu l instancji o odmowie przywrócenia terminu wydane zostały z naruszeniem prawa i dlatego zostały uchylone. Podstawowy zarzut związany jest z naruszeniem procedury prowadzonego przez organ postępowania administracyjnego. Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r, Nr 98, póz. 1071), organ jest uprawniony do przywrócenia terminu w razie łącznego spełnienia następujących przesłanek: -uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, -wniesienia przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu, -dochowania siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, -dopełnienia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której był ustanowiony termin. Wniosek o przywrócenie terminu powinna złożyć w terminie 7 dni od dnia, w którym dowiedziała się o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, co też w omawianej sprawie uczyniła. Jednak wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu nie dokonała czynności, dla której ustanowiony był termin. Niedopełnienie przez składającą wniosek o przywrócenie terminu tego obowiązku stanowiło brak formalny wniosku, którego uzupełnienie powinien zarządzić organ w trybie art. 64 § 2 k. p. a.. W sprawie bezsporne jest, że tego obowiązku organ nie dopełnił. Nie można było przejść do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu przed wezwaniem strony do dokonania czynności procesowej, której w terminie nie dokonała. Tym bardziej, że wezwanie z dnia 22 lipca 2005 r., które skarżąca otrzymała zawierało pouczenie o dwojakim sposobie usunięcia braków wniosku: przez osobiste stawiennictwo w Biurze Powiatowym ARiMR lub drogą korespondencyjną przez przesłanie korekty z podaniem znaku sprawy. Jeśli skarżąca nie wysłała korekty, organ winien domniemywać, że może to uczynić w drodze osobistego stawiennictwa, a zatem wezwanie strony do dokonania czynności procesowej, której w terminie nie dokonała było niezbędne. Na tamtym etapie rozpoznania sprawy brak ten nie mógł stanowić jedynej podstawy do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, skoro sam organ dopuścił się uchybienia nie wzywając skarżącego do uzupełnienia tego braku, ze stosownym w tej mierze pouczeniem. Prawidłowo zatem organ winien był wezwać skarżącą do usunięcia braków wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich a dopiero gdyby skarżąca nie uczyniła zadość temu wezwaniu - zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. - wniosek o przywrócenie terminu należałoby pozostawić bez rozpoznania, a nie - jak to uczyniono w sprawie - wydać postanowienie o odmowie przywrócenia terminu. Takie stanowisko prezentuje przyjęta praktyka orzecznicza (tak w wyroku NSA z 2 sierpnia 2000 r. SA/Bk 142/00, OSP 2002/5/72 ). Podkreślić należy, iż w prośbie o przywrócenie terminu powinno się wykazać, że mimo całej staranności skarżącemu nie udało się zachować terminu. Wiąże się to z takimi sytuacjami, kiedy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której nie mógł usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego oraz trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. Istnienie po stronie tej osoby niedbalstwa, czy chociażby winy nieumyślnej, powoduje niemożność przywrócenia terminu. Oczywiście sama ocena, czy wystąpiły okoliczności powodujące niemożność zachowania terminu, należy do organu administracji publicznej rozpatrującego prośbę o przywrócenie terminu. Zważyć należy, iż w omawianej sprawie organ l instancji niesłusznie ocenił, iż istniała wina skarżącej w uchybieniu terminowi. Choroba bliskiej osoby, wymagającej stałej opieki jest niewątpliwie okolicznością usprawiedliwiająca takie uchybienie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że przejście do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu przed wezwaniem strony do dokonania czynności procesowej, której w terminie nie wykonała stanowi naruszenie prawa, skutkujące uchyleniem postanowienia. Działając na podstawie art. 145 §1 pkt 1a, c, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153,póz. 1270/orzeczono jak w sentencji.