III SA/Kr 1225/08

WyrokWSA w Krakowie2009-02-24

Skład orzekający: Halina Jakubiec, Piotr Lechowski, Elżbieta Kremer

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ celny może obciążyć stronę kosztami postępowania w postaci wynagrodzenia biegłego, jeśli podane przez stronę dane dotyczące towaru były nieprawidłowe, mimo że późniejsze postępowanie sądowe wykazało brak winy strony w podaniu tych danych?
Ratio decidendi
Organ celny ma prawo obciążyć stronę kosztami postępowania w postaci wynagrodzenia biegłego, jeśli podane przez stronę dane dotyczące towaru były nieprawidłowe lub nieprawdziwe, zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 4 Prawa celnego. Brak winy strony w podaniu nieprawidłowych danych nie wyłącza obowiązku pokrycia kosztów ekspertyzy, która stała się podstawą do uznania zgłoszenia za nieprawidłowe. Postępowanie w sprawie kosztów nie musi być zawieszone do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia kwestii zasadności decyzji celnych.
Stan faktyczny
Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego o obciążeniu spółki "A" kosztami postępowania w wysokości 488,00 zł za sporządzenie opinii dotyczącej określenia rodzaju towaru. Opinia ta była podstawą do wydania decyzji celnych, w których taryfikacja towaru została uznana za nieprawidłową. Spółka kwestionowała obciążenie kosztami, podnosząc, że późniejsze postępowanie sądowe wykazało brak jej winy w podaniu nieprawidłowych danych oraz zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zawieszenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Halina Jakubiec (spr.) Sędziowie NSA Piotr Lechowski WSA Elżbieta Kremer Protokolant Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2009 r. sprawy ze skargi "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 21 grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami postępowania skargę oddala Postanowieniem z dnia 21.12.2006r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2006r. nr [...] obciążające P. H.-P. "A" Sp. z.o.o. w K. kosztem postępowania w wysokości 488,00 zł za sporządzenie opinii dotyczącej określenia rodzaju towaru ujętego w JDA [...] z dnia [...] - opracowanie nr [...] z dnia [...] sporządzone przez Ośrodek Rzeczoznawstwa [...] w K. Powyższe postanowienie organu odwoławczego zapadło na tle następującego stanu faktycznego. W dniu [...] w toku postępowania celnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Celnego postanowieniem nr [...] powołany został z urzędu biegły z zakresu wyrobów elektrycznych z Ośrodka Rzeczoznawstwa [...] w K., któremu zlecono wykonanie opinii dotyczącej określenia rodzaju towarów objętego zgłoszeniem celnym z dnia [...] nr [...], mającej na celu ocenę prawidłowości wykonanej taryfikacji towaru. Opinia ta została sporządzona w dniu [...] i złożona w Izbie Celnej w dniu 1.06.2006r. Na podstawie tej opinii Naczelnik Urzędu Celnego wydał w dniu [...] decyzję nr [...], w której dokonał taryfikacji towaru do kodu CN 8539 31 90 95 ze stawką celną 2,7% oraz ostatecznym cłem antydumpingowym w wysokości 66,1% (kod dodatkowy TARIC - A999) ustanowionym na podstawie Rozporządzenia Rady (WE) nr 1470/2001 z dnia 16.07.2007r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe i stanowiącego o ostatecznym poborze cła tymczasowego nałożonego na przywóz świetlówek kompaktowych ze scaloną elektroniką (CFL) pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. WE L 195 z dnia 19.07.2001r. ze zm.) Na podstawie tej opinii rzeczoznawcy uznanej przez organ celny za podstawowy dowód w sprawie oraz w oparciu o przepis art. 267 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacji Podatkowej (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) oraz art. 92 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 ustawy z dnia 19.03.2004r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68 poz. 622) organ celny pierwszej instancji wydał postanowienie obciążające P. H.-P. "A" Sp. z.o.o. w K. kosztami stanowiącymi wynagrodzenie rzeczoznawcy. Od postanowienia organu pierwszej instancji obciążającego kosztami postępowania związanymi ze sporządzeniem opinii rzeczoznawcy P. H. -P. "A" Sp. z.o.o. w K. złożyło zażalenie, kwestionując spełnienie przez skarżącą przesłanek z art. 92 ust. 1 pkt 4 Prawa celnego uzasadniających obciążenie kosztami. Ponadto powołując się na wyrok WSA z 27.04.2005r. sygn. akt IIISA/Wa 1347/04 skarżąca podniosła, że ustalając koszty postępowania organ powinien wykazać sposób ich wyliczenia oraz celowość ich poniesienia. Organ odwoławczy utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji wydając opisane na wstępie postanowienie z dnia 21.12.2006r. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy ustosunkowując się do zarzutów zażalenia stwierdził, że kwestia podania przez stronę skarżącą nieprawidłowych danych była przedmiotem rozstrzygnięć podjętych zarówno przez Naczelnika Urzędu Celnego jak i Dyrektora Izby Celnej. Mianowicie organ pierwszej instancji wydał w dniu [...] decyzję nr [...] w której wymógł należności celne - cło antydumpingowe- wyższe od zadeklarowanego, a organ drugiej instancji utrzymał to rozstrzygnięcie Naczelnika w mocy. Dokonanie domiaru cła było skutkiem uznania za nieprawidłową taryfikację towaru podaną przez stronę skarżącą. Opinia biegłego potwierdzała przypuszczenia organu celnego co do nieprawidłowości wskazanej przez stronę skarżącą taryfikacji, a co za tym idzie stała się podstawą określenia kwot cła antydumpingowego oraz wydania decyzji celnych jak i podatkowych będących konsekwencją podania w zgłoszeniu celnym nieprawidłowych danych dotyczących klasyfikacji przywiezionego towaru. Okoliczności te wyczerpują przesłanki, o których mowa w przepisie 92 ust. 1 pkt 2 Prawa celnego. Co uzasadniało zastosowanie tego przepisu i obciążenie strony kosztami postępowania stanowiącymi wynagrodzenie za sporządzenie przez biegłego ekspertyzy, która stała się podstawą wydania decyzji pokontrolnych. Okoliczność, że od decyzji tych wniesiona została skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, która może doprowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji uzasadniających zaistnienie przesłanki z art. 92 ust. 1 pkt 4 Prawa celnego, nie ma zdaniem organu odwoławczego znaczenia gdyż wydana decyzja obciążająca stronę kosztami postępowania nie została uzależniona od stwierdzenia w sposób ostateczny i prawomocny, że wskazane warunki zostały spełnione. Oznacza to wg Dyrektora Izby Celnej, że organ celny mógł wydać swoje postanowienie już po wydaniu pierwszej decyzji wymierzające cło antydumpingowe i niezależnie od wyników postępowania odwoławczego. Wyjaśniając kwestię sposobu naliczenia kosztów, którymi została obciążona strona skarżąca organ odwoławczy wskazał na fakturę z dnia [...] nr [...] wystawioną przez Stowarzyszenie [...], którego rzeczoznawca sporządzał ekspertyzę. Z fakturą tą strona stosownie do treści przepisu art. 200 § 1 ordynacji podatkowej mogła zapoznać się na każdym etapie postępowania. Faktura ta odzwierciedla koszt wykonanego badania i jego wyników . Nie istnieje inna możliwość prawnego określenia kosztów postępowania niż podanie kwoty jaka została wyłożona przez Skarb Państwa na podstawie wystawionej przez zleceniodawcę faktury. Odnosząc się do celowości poniesienia kosztów, organ odwoławczy wyjaśnił, że ekspertyza biegłego stanowiła dowód konieczny w sprawie dla wyjaśnienia stanu faktycznego i wydania prawidłowej decyzji administracyjnej. Powołany przez stronę skarżącą wyrok z dnia 27.04.2005r, zdaniem organu celnego odwoławczego, dotyczy wprawdzie kosztów postępowania o których mowa w przepisach ordynacji podatkowej niezupełnie jednak może być odniesiony do rozpatrywanego przypadku. W sprawie obciążonego kosztami badań towaru w ramach postępowania celnego zastosowanie znajduje przepis art. 92 Prawa celnego. Określa on nie tylko przypadki w jakich obciążenie kosztami powinno nastąpić formułując dyspozycje w sposób imperatywny, lecz także jakie koszty mogą strony obciążać, wskazując że chodzi o koszty rzeczywiście poniesione. W przeciwieństwie do przepisów ordynacji podatkowej, przepis art. 92 Prawa celnego zawiera konkretyzację tryby określenia kosztów badań. Dlatego orzecznictwo stanowiące, "niejako" uzupełnienie przepisów ordynacji podatkowej, nie może być przeniesione wprost do przepisów prawa celnego, zawierającego szczegółowe regulacje. Postanowienie Dyrektora Izby Celnej stało się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżąca spółka wniosła o jego uchylenie, zarzucając naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 w związku z art. 219 Ordynacji podatkowej, poprzez ich pominięcie. W ocenie strony skarżącej postępowanie administracyjne w przedmiocie obciążenia strony kosztami postępowania administracyjnego, powinno ulec zawieszeniu z uwagi na skargę wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego od decyzji w przedmiocie zgłoszenia celnego. Zasadniczą kwestia podlegająca rozstrzygnięciu przed sądem będzie ocena prawidłowości i prawdziwości danych podanych przez stronę. Zgodnie z dyspozycją art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej postępowanie powinno zostać zawieszone w przypadku gdy rozpatrzenie i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Takim zagadnieniem wstępnym w rozpatrywanej sprawie jest prawidłowość zgłoszenia celnego, gdyż od tego zależy zasadność obciążenia strony kosztami ekspertyzy stanowiącymi koszty postępowania administracyjnego. Brak rozstrzygnięcia tej kwestii przez Sąd Administracyjny przesądza o niemożności obciążenia strony kosztami postępowania administracyjnego na tym jego etapie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zajęte w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Z przeprowadzonego postępowania wynika, że dane dotyczące taryfikacji towaru objętego zgłoszeniem celnym SAD [...] z dnia [...] zostały uznane za niewystarczające. Określenie kwot cła oraz wydanie decyzji przez Naczelnika Urzędu Celnego oraz Dyrektora Izby Celnej było następstwem podania w zgłoszeniu celnym, nieprawidłowych danych klasyfikacji taryfowej przywiezionego towaru. W tych okolicznościach należało uznać , iż przesłanki zawarte w art. 267 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej i art. 92 ust. 1 pkt 4 ustawy prawo celne zostały spełnione. Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Podstawą obciążenia strony kosztami przeprowadzenia badań lub analiz w toczącym postępowaniu przed organami celnymi jest przepis art. 92 ust. 1 pkt 4 Prawa celnego. Przepis ten stanowi, że organ celny pobiera opłaty z tytułu przeprowadzonych badań lub analiz, również w przypadku gdy - miedzy innymi - podane przez stronę dane dotyczące towaru były nieprawidłowe lub nieprawdziwe. W rozpatrywanej sprawie związanej ze zgłoszeniem towaru ujętego w JDA SAD [...] z dnia [...], wydana została w oparciu o ekspertyzę sporządzoną przez Stowarzyszenie [...] - Ośrodek Rzeczoznawstwa w K., decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] uznająca zgłoszenie to za nieprawidłowe. Od decyzji tej zostało wniesione odwołanie kwestionujące nałożenie na stronę skarżącą odsetek przewidzianych przepisem art. 65 ust. 5 Prawa celnego, gdyż zdaniem skarżącej zachodzą przesłanki ekskulpacyjne o jakich mowa w tym przepisie. Zostały one przez stronę wykazane, co zwalnia od obowiązku uiszczenia odsetek. Skutkiem tego odwołania a następnie postępowania sądowo administracyjnego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie jest ponowne rozpatrzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w dniu 24.02.2009r. sprawy (sygn. akt IIISA/Kr 1092/08) i wydanie wyroku uchylającego niekorzystne dla strony skarżącej decyzje dotyczące nałożenia odsetek, ze względu na okoliczności uzasadniające brak winy strony, w związku z podaniem przez nią w przedmiotowym zgłoszeniu celnym nieprawidłowych danych. Natomiast kwestia uznania tego zgłoszenia za nieprawidłowe nie była przedmiotem odwołania i rozpoznania przez Dyrektora Izby Celnej a tym samym nie mogło być przedmiotem postępowania sądowo administracyjnego. Tym samym należy uznać, że zaistniały przesłanki z art. 92 ust. 1 pkt 4 Prawa celnego. Regulacja zawarta w tym przepisie nie przewiduje możliwości ekskulpacji w związku z obciążeniem kosztami ekspertyzy. Wystarczający jest wynik tej ekspertyzy uzasadniający uznanie podanych danych za nieprawidłowe, co miało miejsce w rozpatrywanym przypadku. Brak winy strony w związku ze wskazaniem nieprawidłowej taryfikacji pozostaje bez wpływu na obowiązek obciążenia kosztami takiej ekspertyzy. Nietrafny jest także zarzut dotyczący sposobu wskazania kosztów, albowiem w aktach administracyjnych znajduje się faktura VAT nr [...] wydana w dniu [...] wystawiona przez Stowarzyszenie [...]. Jest to dostateczne wskazanie kosztów zwłaszcza, że nie zostały zgłoszone żadne konkretne zarzuty w stosunku do wskazanej w niej kwoty. Nie może być uwzględniony zarzut, iż w stosunku do innych zgłoszeń celnych opinia ta nie okazała się wystarczająca do zmiany taryfikacji i uznania zgłoszeń celnych za nieprawidłowe, co jak podaje strona skarżąca zostało wykazane w postępowaniu sądowo administracyjnym. W sprawie niniejszej, taka regulacja nie miała miejsca i to wystarcza do obciążenia kosztami sporządzonej ekspertyzy. Na koniec należy podkreślić, że powołany jako podstawa prawna przepis art. 92 ust. 1 pkt 4 Prawa celnego nie uzależnia obciążenie kosztami ani od ostateczności decyzji, choć w tym przypadku stanowi to zakończenie postępowania administracyjnego, a tym samym daje dopiero możliwość określenia zasadności i ustalenia wysokości kosztów, którymi strona ma być obciążona. Toczące się postępowanie sądowo administracyjne i ewentualna zmiana decyzji może stanowić podstawę wznowienia postępowania w sprawie kosztów, natomiast nie powoduje konieczności zawieszenia postępowania w tej sprawie. Mając powyższe na względzie Sąd nie dopatrzył się podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 p.p.s.a) dlatego skargę oddalił na postawie art. 151 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło