III SA/Kr 1230/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2011 r. sprawy ze skargi F. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 września 2010 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Zaskarżoną decyzją z dnia 21 września 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 5 ust. 1, 3 i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm., zwanej dalej ustawą o dodatkach mieszkaniowych) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ I instancji - Prezydent Miasta - decyzją z dnia [...] 2010 r., znak: [...], działając na podstawie art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6, art. 7, art. 8 o dodatkach mieszkaniowych oraz § 2, § 3, § 4, § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych ( Dz. U. z 2001 r. Nr 156 poz. 1817 ze zm.) oraz na podstawie art. 104, art. 107 k.p.a. – odmówił przyznania F. O. dodatku mieszkaniowego. W jej uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych normatywna powierzchnia użytkowa lokalu dla 2 osób wynosi 40,00 m2 i może być powiększona o 30% lub o 50 % pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60 %. Faktyczna powierzchnia zajmowanego przez F. O. mieszkania wynosi 61,25 m2 i jest większa od powierzchni dopuszczalnej o 9,25 m2. W związku z powyższym, ze względu na niespełnienie wymaganych kryteriów powierzchniowych dodatek mieszkaniowy nie przysługuje. Organ zaznaczył przy tym, że ustawodawca w sposób ścisły określił normy metrażowe i nie pozostawił organowi przyznającemu dodatki mieszkaniowe możliwości działania uznaniowego w tej kwestii. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła F. O. podnosząc, że 32 lata temu, otrzymując mieszkanie, dostała o 1 pokój więcej, z uwagi na gruźlicę płuc i inne choroby. Na dowód powyższego przedstawiła nieuwierzytelnioną kserokopię przydziału mieszkalnego z dnia 7 sierpnia 1978 r. Podniosła, że obecnie ma 73 lata i poważne problemy ze zdrowiem. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działające jako organ odwoławczy, wskazało, że z materiału zebranego w aktach sprawy wynika, iż F. O. prowadzi wraz z synem A dwuosobowe gospodarstwo domowe i zajmuje lokal mieszkalny, którego jest właścicielem. Lokal ten ma łączną powierzchnię 61,25 m2, przy czym powierzchnia pokoi i kuchni w tym lokalu wynosi 44,20 m2. Organ wskazał na regulację art. 5 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, który normuje sytuacje, w których osobom zajmującym lokal o większej powierzchni niż normatywna powierzchnia użytkowa przysługuje dodatek mieszkaniowy. W przypadku F. O. powierzchnia lokalu przekracza o ponad 30 % normatywną powierzchnię użytkową, jaka przysługuje w przypadku 2 osobowego gospodarstwa, albowiem wynosi 61,25 m2, podczas gdy przyznanie dodatku mieszkaniowego jest możliwe, jeżeli powierzchnia lokalu mieszkalnego nie przekracza 52 m2. Ponadto powierzchnia lokalu przekracza o ponad 50 % powierzchnię normatywną, a powierzchnia pokoi i kuchni w mieszkaniu zajmowanym przez F. O. wraz z synem w stosunku do powierzchni całego lokalu wynosi 72 % (44,20 m2 powierzchnia pokoi i kuchni: 61,25 m2 powierzchnia całego mieszkania), a zatem jest większa niż dopuszczalne 60 %. Organ wskazał również na regulację art. 5 ust. 3 powołanej ustawy pozwalającą powiększyć o 15 m2 powierzchnię mieszkaniową, jeżeli w mieszkaniu zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielanym pokoju. Rozpatrując sytuację F. O. w oparciu o powyższy przepis organ wskazał, że nie wykazała ona, iż przysługuje jej lub synowi dodatkowa powierzchnia mieszkalna. Nie jest, bowiem osobą poruszającą się na wózku inwalidzkim, nie przedstawiła także orzeczenia powiatowego centrum do spraw orzekania o niepełnosprawności, z którego wynikałoby, iż ona lub jej syn z uwagi na niepełnosprawność wymagają zamieszkania w oddzielnym pokoju. Uczyniona na przydziale lokalu mieszkalnego z 1978 r. wzmianka "powierzchnia dodatkowa ze wzgl. na stan zdrowia", nie stanowi dowodu potwierdzającego konieczność zamieszkiwania przez F. O. lub jej syna w oddzielnym pokoju. Zważywszy, że z przydziału wynika, że uprawnionymi do zamieszkania w przydzielonym lokalu w 1978 r. byli poza F. O. i synem A także jej mąż i drugi syn, ze wzmianki tej nie można wywieść, iż dodatkowa powierzchnia mieszkalna przysługiwała F. O. lub synowi A. Poza tym, z przepisu art. 5 ust. 3 powołanej ustawy wynika, że dokumentem potwierdzającym konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju ze względu na niepełnosprawność jest wyłącznie orzeczenie powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, a takiego orzeczenia F. O. nie przedstawiła. W związku z powyższym, organ I instancji prawidłowo ustalił, iż w niniejszej sprawie dodatek mieszkaniowy się nie należy. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 21 września 2010 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła F. O. Podniosła w niej, że nie zgadza się ze stanowiskiem organów administracji, iż nie jest inwalidką. Skarżąca wskazała, że od 30 lat jest inwalidką II grupy, na dowód, czego załączyła wypis Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia oraz kartę informacyjną ostatniego leczenia szpitalnego. Skarżąca podała, że od roku porusza się na wózku inwalidzkim. Podkreśliła, że miesięcznie płaci za mieszkanie 471,73 zł, do czego dochodzą jeszcze opłaty za energię, gaz i telefon, który jest niezbędny. Skarżąca zwróciła się o ponowne przeanalizowanie jej sytuacji i zmianę podjętych decyzji. Do skargi załączyła m.in. odpis decyzji dotyczącej przyznania uprawnień do korzystania z dodatkowej powierzchni mieszkalnej, odpis decyzji Komisji Lekarskiej do spraw inwalidztwa, zaświadczenie z dnia 29 października 2010 r. o bezrobociu syna, wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego złożonego do Urzędu Miasta. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. W treści skargi, sporządzonej 2 października 2010 r., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą skarżącej przyznania dodatku mieszkaniowego F. O. wskazała, że od roku porusza się na wózku inwalidzkim. Okoliczność tą potwierdziła również na rozprawie w dniu 12 lipca 2011 r., oświadczając, że od dwóch lat porusza się na wózku inwalidzkim, ponieważ nie jest w stanie w inny sposób przemieszczać się celem dokonywania podstawowych czynności życiowych. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Wykładnia powyższego przepisu wraz z innymi przepisami dotyczącymi wznowienia postępowania administracyjnego, nie pozostawia wątpliwości, że użyty w dyspozycji art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. łącznik "lub" (nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody) wskazuje jednoznacznie na to, iż wystąpienie, co najmniej jednego z członów tej alternatywy ("nowych okoliczności faktycznych" bądź "nowych dowodów") stanowi samoistną i wystarczającą podstawę do wznowienia o ile równocześnie spełnione są pozostałe przesłanki prawne, a mianowicie – są one istotne dla sprawy, po drugie istniały w dniu wydania decyzji. Zaznaczyć przy tym należy, że nie ma znaczenia, czy wcześniejsze nieujawnienie tych okoliczności lub dowodów wynikało z niewłaściwie przeprowadzonego postępowania administracyjnego, czy też z nieujawnienia ich przez stronę. Po trzecie, muszą być one nieznane organowi, który wydał decyzję. W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją ujawnienia nowych okoliczności faktycznych, co do poruszania się przez skarżącą na wózku inwalidzkim. Skoro kwestionowana przez skarżącą decyzja została wydana we wrześniu 2010 r. , a decyzja organu I instancji w [...] 2010 r., to bezsprzecznie okoliczność poruszania się na wózku inwalidzkim, powstała, jak oświadczyła skarżąca, dwa lata temu, istniała w chwili wydawania tych aktów administracyjnych. Przyznanie dodatku mieszkaniowego, w świetle ustawy o dodatkach mieszkaniowych, uwarunkowane jest spełnieniem przesłanek ściśle określonych w przepisach prawa. I tak przyznanie dodatku mieszkaniowego zależy od łącznego dochodu gospodarstwa domowego, wysokości wydatków poniesionych na mieszkanie, liczby członków gospodarstwa domowego i powierzchni użytkowej zajmowanego lokalu. Ustanawiając te szczegółowe przesłanki ustawodawca w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy. o dodatkach mieszkaniowych wskazał, że normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny) w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekroczyć 40 m2 dla 2 osób. Zgodnie natomiast z treścią art. 6 ust. 3 wskazanej ustawy normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna, co istotne dla niniejszej sprawy, poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Biorąc pod uwagę wyżej wskazane ustawowe uwarunkowania przyznania dodatku mieszkaniowego okoliczność poruszania się przez skarżącą na wózku inwalidzkim ma bezsprzecznie istotne znaczenie, gdyż mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy zakończonej zaskarżoną do Sądu decyzją ostateczną. Powyższe upoważnia Sąd do uchylenia decyzji I i II instancji z powodu wystąpienia przesłanki do wznowienia postępowania w rozważanej sprawie. Zwrócić uwagę należy na jeszcze jedne aspekt, że w tego rodzaju sprawach organy winny, zgodnie z art. 9 k.p.a., pouczać w taki sposób osoby ubiegające się o dodatki, co do okoliczności faktycznych i prawnych mających znaczenie dla sprawy, by mogły one odnieść treść pouczenia do swojej indywidualnej sytuacji, a ponadto podkreślić należy, że poruszanie się na wózku inwalidzkim wcale nie musi być wykazane orzeczeniem zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, jak twierdzą organy, lecz może być poparte każdym innym dowodem podlegającym ocenie, na zasadach art. 80 k.p.a. Wynika, to z wykładni przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w szczególności art. 5 ust. 3 zdanie ostatnie ustawy, stanowiącym, że o wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności. A więc, tylko, co do tej kwestii wymagane jest legitymowanie się tego rodzaju orzeczeniem. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "b" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił decyzje organów obu instancji.