III SA/Kr 1231/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Halina Jakubiec po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Z. Ś. od postanowienia Referendarza Sądowego z dnia 12 stycznia 2016 r. umarzającego postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz oddalającego wniosek o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Z. Ś. w złożonym na urzędowym formularzu PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwiema córkami, w skład majątku wchodzi mieszkanie o powierzchni 41 m 2 a dochód gospodarstwa domowego oszacował na "0" złotych. Referendarz Sądowy postanowieniem z dnia 12 stycznia 2016 r. umorzył postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych ze względu na obowiązujące w zakresie spraw z pomocy społecznej zwolnienie ustawowe oraz oddalił wniosek o ustanowienie adwokata, uznając, że skarżący nie uzasadnił w sposób wystarczający złożonego wniosku o prawo pomocy. Skarżący złożył od powyższego postanowienia skutecznie sprzeciw, podnosząc, że jest osobą bezrobotną i ma na utrzymaniu dwójkę małych dzieci. W dacie złożenia wniosku o pomoc nie pobierał zasiłku dla osób bezrobotnych. Sąd wezwał skarżącego w dniu 16 lutego 2016 r., w wykonaniu zarządzenia Sędziego z dnia 15 lutego 2016 r., do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez udokumentowanie miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny skarżącego przez nadesłanie kserokopii rachunków i faktur obrazujących wysokość czynszu, opłat za energię elektryczną, gaz lub innych opłat za media za ostatni okres rozliczeniowy, jak również stałych opłat innego rodzaju (np. związanych z leczeniem), wskazanie źródeł utrzymania skarżącego oraz jego rodziny, w tym przedłożenie stosownych zaświadczeń lub oświadczeń o wysokości dochodu, przedłożenie zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o nadaniu skarżącemu statusu osoby bezrobotnej, przedłożenie kserokopii decyzji o przyznaniu zasiłków lub innych świadczeń dla skarżącego lub członków jego rodziny, przedłożenie wyciągu z rachunku bankowego skarżącego obrazującego historię transakcji w ciągu trzech ostatnich miesięcy. Skarżący odpowiedział Sądowi na piśmie z dnia 1 marca 2016 r., że dokumenty związane z płatnościami za media znajdują się w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej, skąd ma zakaz ich odebrania. Podał, że nie przyznano mu świadczeń z pomocy społecznej, nie posiada statusu osoby bezrobotnej, nie posiada rachunku bankowego a na koniec polecił Sądowi zwrócenie się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o żądaną od niego dokumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 259 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), od postanowień dotyczących prawa pomocy przysługuje środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu. Zgodnie z art. 260 § 1 rozpoznając taki sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym kwestionowane orzeczenie zmienia albo utrzymuje w mocy, o czym orzeka na posiedzeniu niejawnym. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Skarżący w skutecznie wniesionym sprzeciwie zakwestionował nieprzyznanie mu zwolnienia od kosztów sądowych oraz adwokata, podnosząc, że spełnia wszelkie kryteria prawa pomocy, pozostając osobą ubogą. Sąd zwraca uwagę, że ustawodawca, ustanawiając przesłankę udzielenia wsparcia w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a w postaci przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienia adwokata) wskazał, że jest nią brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, zaznaczając jednocześnie, że wykazanie powyższego spoczywa na wnioskodawcy. Zdaniem Sądu Referendarz Sądowy prawidłowo uznał, że skarżący nie zrealizował obowiązku wskazanego w cytowanym wyżej przepisie, uniemożliwiając Sądowi realną ocenę sytuacji materialnej skarżącego i jego rodziny. Skarżący, zgodnie z treścią przepisu art. 255 p.p.s.a. został zobowiązany do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy w terminie do 7 dni od otrzymania wezwania. Co prawda w terminie przedstawił wyjaśnienia, niemniej nadal nie spełniają one roli oświadczenia wystarczającego do oceny rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych skarżącego i jego rodziny. Sąd nie może zastąpić w tym zakresie wnioskodawcę, występując do innych organów o przedłożenie stosownych dokumentów. Zwraca też uwagę nieścisłość, jaka pojawia się w oświadczeniach skarżącego. W sprzeciwie podał, że pobierał zasiłek dla bezrobotnych a w piśmie uzupełniającym wskazał, że nie posiada statusu osoby bezrobotnej. Ogólnie rzecz ujmując, z przedstawionego przez skarżącego stanu rzeczy wynika nierealna sytuacja, że trzyosobowa rodzina pozostawiona jest bez jakiegokolwiek dochodu. Wobec powyższego, Sąd utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Referendarza Sądowego, uznając je za prawidłowe, również w części umarzającej postępowanie w zakresie żądania zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż sprawy dotyczące pomocy społecznej objęte są ustawowym zwolnieniem od kosztów sądowych (art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.). Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie przepisu art. 260 § 1 p.p.s.a.