III SA/Kr 1238/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie NSA Krystyna Kutzner (spr.) WSA Barbara Pasternak Protokolant starszy referent Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi J. K. [ ] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 29 czerwca 2015r. nr [ ] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 29 czerwca 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 8 maja 2014 roku nr [...] nakładającą na skarżącego J. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: Usługi Transportowe Handel [...] J. K. - karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: podczas kontroli drogowej pojazdu marki RENAULT o nr rej. [...] oraz naczepy marki SAMRO o nr rej. [...], przeprowadzonej w dniu 8 kwietnia 2014 r. w G na autostradzie A4 przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego stwierdzono, że kontrolowanym zespołem pojazdów kierował skarżący w załodze z J. W. Przewóz drogowy był wykonywany nowo zakupionym zespołem pojazdów wraz z załadunkiem tj. dwoma używanymi ciągnikami siodłowymi marki Renault na trasie Francja - Polska. W wyniku czynności kontrolnych oraz na podstawie oględzin pojazdu stwierdzono: - dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w cyfrowe urządzenie rejestrujące przez kierowcę nieposiadającego własnej, ważnej karty kierowcy, - nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, - skrócenie dziennego czasu odpoczynku, - przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, - wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji. Wyniki kontroli zostały opisane w protokole z dnia 8 kwietnia 2014 r. nr [...], który stanowił podstawę do wszczęcia z urzędu i przeprowadzenia postępowania administracyjnego przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. W toku postępowania skarżący złożył wyjaśnienia zawarte w piśmie z dnia 25 kwietnia 2014 r., w którym skarżący nie odniósł się do stwierdzonych przez organ naruszeń , a jedynie podniósł , iż w sprawie zaistniały – jego zdaniem – przesłanki określone w art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym( t.j. Dz.U.2013.1414 ) uzasadniające umorzenie niniejszego postepowania. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie ogólnych zasad prowadzenia postepowania administracyjnego. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nakładając na skarżącego karę pieniężną w uzasadnieniu decyzji przytoczył treść przepisów , których naruszenia zarzucił skarżącemu oraz szczegółowo opisał każdy z przypadków , za które zostały wymierzone kary pieniężne w łącznej wysokości 10.000 zł. W odwołaniu od ww. decyzji skarżący zarzucił , że " do stwierdzenia naruszeń doszło w wyniku nieprawidłowego działania oraz pomyłki ze strony kontrolującego", a nadto że nie wykonywał zarobkowego przewozu drogowego , a jedynie przewóz niehandlowy na prywatne potrzeby. Skarżący stwierdził, że " w sprawie brak jest jakichkolwiek przesłanek co do rozpoznanych naruszeń" . W ocenie skarżacego organ winien zastosować art. 92c ww. ustawy i umorzyć to postępowanie. W odwołaniu skarżący powtórzył argumentacje dotyczącą naruszenie ogólnych zasad prowadzenia postępowania administracyjnego. Wskazując na powyższe okoliczności skarżący wniósł o wnikliwe rozpatrzenie przedmiotowej sprawy oraz analizę przedstawionych argumentów. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję wyjaśnił przepisy , które miały w sprawie zastosowanie oraz opisał każde z zarzucanych skarżącemu naruszeń, a także odniósł się poszczególnych argumentówi odwołania. Po szczegółowej analizie stanu prawnego i ustalonego w sprawie stanu faktycznego organ odwoławczy stwierdził, że materiał dowodowy zgromadzony przez organ pierwszej instancji był wystarczający do uznania, że skarżący ponosi odpowiedzialność za popełnione naruszenia . Zarzut odwołania dotyczący wykonywania w dniu kontroli przewozu drogowego, niezwiązanego z prowadzoną działalnością gospodarczą jest – w ocenie organu odwoławczego – chybiony , gdyż z okoliczności sprawy bezspornie wynika , że przewóz na trasie Francja – Polska był wykonywany w ramach prowadzonego przedsiębiorstwa. Organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli, czyniąc przy tym zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie , w której skarżący wniósł o jej uchylenie w całości. W ocenie skarżącego decyzje organów obu instancji zostały wydane niesłusznie i są dla niego krzywdzące. Skarżący nie powinien ponosić żadnej odpowiedzialności, gdyż – w jego ocenie - do stwierdzenia naruszeń doszło w wyniku nieprawidłowego działania oraz pomyłki ze strony organu kontrolującego. Skarżący stwierdził , że nie wykonywał zarobkowego przewozu drogowego , a jedynie przewóz niehandlowy na prywatne potrzeby. Stwierdzenie przez kontrolujących, że był wykonywany licencjonowany przewóz drogowy jest wynikiem błędnej interpretacji przepisów. Zdaniem skarżącego , dochował on wszelkich starań, aby przewóz odbył się zgodnie z przepisami, a stwierdzone naruszenia powstały na skutek zdarzeń i okoliczności, których przy zachowaniu należytej staranności, nie można było przewidzieć i nie wynikały one z jego zaniedbania. W skardze skarżący zarzucił organom administracyjnym uchybienie podstawowym zasadom postępowania administracyjnego , określonym w art.6, art. 7 oraz art. 9, art. 10 § 1 i art. 77 § 1 kpa. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył , co następuje : Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (2012.270) zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Wskazana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza , że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny nie jest sporny. W dniu 8 kwietnia 2014r. na autostradzie A4 w G został zatrzymany do kontroli pojazd marki Renault o nr. rej. [...] wraz z naczepą marki SAMRO o nr. rej. [...]. Pojazdy te zostały zakupione w dniu 3 kwietnia 2014r.na terenie Francji; na naczepie znajdowały się jako ładunek – dwa używane ciągniki siodłowe marki Renault. Zespół tych pojazdów był prowadzony na trasie Francja – Polska przez skarżącego i J. W., którzy stanowili załogę tego pojazdu. Jak wynika z akt sprawy skarżący posiadał zarejestrowaną działalność gospodarczą pod nazwą "Usługi Transportowe Handel [...] J. K.". Organy administracyjne uznały , że powyższym zespołem pojazdów był wykonywany przewóz drogowy z naruszeniem obowiązujących przepisów i Sąd w całości podzielił stanowisko tych organów jako zgodne z prawem. Kwestią sporną wymagającą wyjaśnienia w pierwszej kolejności jest ustalenie, czy kontrolowany przewóz mógł być uznany za " niehandlowy przewóz prywatny" , jak twierdzi skarżący. Z akt sprawy wynika, że zespół pojazdów objęty kontrolą został zakupiony w ramach prowadzonego przez skarżącego przedsiębiorstwa. Okoliczność ta jednoznacznie wynika z faktur zakupu tych pojazdów, w których została wskazana jako kupujący firma skarżącego. Niezależnie od tego, z treści protokołu przesłuchania skarżącego z dnia 8 kwietnia 2014r. wynika, że kontrolowany zespół pojazdów został zakupiony na potrzeby własne przedsiębiorstwa skarżącego. Zgodnie z art.3 lit. h rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz mieniającego rozporządzenia rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98 , jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U.UE L z dnia 11 kwietnia 2006r.), rozporządzenie to nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy. Pojęcie " niehandlowego przewozu rzeczy" nie zostało zdefiniowane . Wykładnia tego pojęcia została dokonana w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 3 października 2013r. wydanego w sprawie C-317/12. Trybunał w tym wyroku stwierdził , że pojęcie "niehandlowego przewozu rzeczy" , o którym mowa w art.3 lit. h ww. rozporządzenia należy w pierwszej kolejności odnosić do zwyczajowego znaczenia tego pojęcia . Przewóz o którym mowa w tym przepisie , nie ma związku z działalnością zawodową lub handlową i przewóz taki nie jest wykonywany w celu osiągnięcia dochodów. Tak więc niehandlowy przewóz drogowy oznacza przewóz dokonywany przez osobę fizyczną , który nie jest związany z wykonywaną przez tę osobę działalnością zawodową. W rozpatrywanej sprawie , w stanie faktycznym ustalonym przez organy i podkreślić należy – niespornym – przewóz drogowy wykonywany był zespołem pojazdów z ładunkiem w oczywisty sposób związany z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą i z tego względu nie mógł być uznany – w świetle obowiązujących przepisów - za niehandlowy przewóz drogowy wykonywany na prywatne potrzeby. Jak wyżej podniesiono, zakup pojazdów objętych kontrolą dokonany był w związku z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą, co zostało potwierdzone fakturami zakupu tych pojazdów oraz zeznaniami skarżącego. W związku z powyższym skarżący obowiązany był przestrzegać przepisy rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98 , jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U.UE L z dnia 11 kwietnia 2006r.), a także przepisy rozporządzenia nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym DZ.Urz.WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985 ). Wbrew twierdzeniom skargi o przestrzeganiu przepisów dotyczących wykonywania transportu drogowego i dochowaniu przez skarżącego wszelkich starań, aby wykonać związane z tym obowiązki , obowiązujące przepisy zostały naruszone w zakresie i stopniu opisanym w decyzjach organów administracyjnych , co skutkowało obowiązkiem nałożenia przez organy kary pieniężnej na skarżącego . Skarżący został ukarany za : 1/ dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w cyfrowe urządzenie rejestrujące przez kierowcę nieposiadającego własnej ważnej karty kierowcy, 2/ nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, 3/ skrócenie dziennego czasu odpoczynku, 4/ przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, 5/ wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji. W toku postępowania skarżący nie podjął polemiki z ustaleniami organów administracyjnych i skutecznie nie podważył twierdzeń tych organów o zaistnieniu powyższych naruszeń . Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji również w zakresie prawidłowości dokonanych ustaleń stanu faktycznego stwierdził, że ustalenia te mają swoje uzasadnienie w materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy. Konsekwencją naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego jest sankcja przewidziana w art. 92a ust.1 ww. ustawy o transporcie drogowym . Zgodnie z tym przepisem kara pieniężna może być wymierzona w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie . Odnosząc się do wymierzonej skarżącemu kary pieniężnej należy zauważyć , że finansowa odpowiedzialność administracyjna – co do zasady – ma charakter obiektywny i opiera się na samym fakcie naruszenia ( uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 września 1995r. , sygn.akt III AZP 16/95 , wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2001r. , sygn. akt III SA 2661/00). Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Kara ta jest konsekwencją zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Dla stosowania kar administracyjnych bez znaczenia są okoliczności które spowodowały, że podmiot wykonujący transport drogowy dopuścił się naruszenia przepisów i organy administracyjne nie są upoważnione do ich ustalania i oceny. Rolą organów w tego rodzaju postępowaniach jest ustalenie , czy doszło do naruszenia przepisów regulujących wykonywanie transportu drogowego. Decyzja administracyjna nakładająca karę pieniężną za naruszenie przepisów prawnych regulujących transport drogowy ma charakter szczególny, gdyż jest wydawane w ramach tzw. uznania związanego, co oznacza, że organ administracyjny nie ma "luzu interpretacyjnego" , bowiem odpowiedzialność podmiotu wykonującego transport drogowy jest oderwana od kwestii winy. Samo stwierdzenie , że nastąpiło naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym i innych przepisów krajowych oraz przepisów unijnych obliguje organ do wymierzenia kary pieniężnej w ustawowej wysokości . W rozpoznawanej sprawie organy administracyjne ustaliły stan faktyczny w sposób wyczerpujący , a skarżący – jak wyżej podniesiono - nie zakwestionował poczynionych przez te organy ustaleń potwierdzonych protokołem kontroli . Dokument ten ( protokół kontroli) jest dokumentem urzędowym i zgodnie z art.76 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi dowód tego , co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Protokół kontroli obrazuje stan faktyczny , jaki zaistniał w dniu kontroli. Wysokość poszczególnych kar pieniężnych za zarzucane naruszenia oraz sposób obliczenia tych kar są zgodne z obowiązującymi przepisami szczegółowo przedstawionymi w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji i skarżący nie kwestionował tych obliczeń poza ogólnikowymi zarzutami dotyczącymi naruszenia zasad prowadzenia postępowania administracyjnego . W skardze podniesiono, że zgodnie z art.92c ww. ustawy o transporcie drogowym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej , o której mowa w art. 92a ust. 1 pkt. 1 , na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem , a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się , jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują , że podmiot wykonujący przewozy i inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia , a naruszenie związane nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności , których podmiot nie mógł przewidzieć. Poza przytoczeniem w skardze ww. przepisu, skarżący nie wskazał żadnych okoliczności , które jego zdaniem uzasadniałyby zastosowanie tego przepisu ; nie uzasadnił , jakie ewentualnie zdarzenia i okoliczności , których nie mógł przewidzieć , spowodowały naruszenia wykonywania transportu drogowego. Brak stanowiska skarżącego , dlaczego nie posiadał w dniu kontroli własnej , ważnej karty kierowcy ; jaki był powód , że nie rejestrował za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu , aktywności kierowcy i przebytej drogi ; jakie okoliczności spowodowały skrócenie dziennego czasu odpoczynku ; co spowodowało, że został przekroczony maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu i dlaczego w dniu kontroli urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące nie posiadało wymaganego sprawdzenia okresowego , badania kontrolnego lub kalibracji ? Analiza akt rozpatrywanej sprawy nie dała odpowiedzi na powyższe pytania ; skarżący nie wskazał na żadne zdarzenia , ani okoliczności , które uzasadniałyby zastosowanie przepisu art.92c ust.1 pkt.1 ustawy o transporcie drogowym. Podkreślić należy , że wykazanie przesłanek , o których mowa w ww. przepisie , spoczywa na skarżącym , gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu , które zwalniają od odpowiedzialności za naruszenia wykonywania transportu drogowego. Podkreślić należy , że brak wpływu na powstanie naruszenia musi zaistnieć realnie i nie wystarczy samo przytoczenie przepisu , jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie. W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić , że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem , gdyż ani argumentacja skargi , ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju , które mogły mieć wpływ na wynik sprawy . Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270) – tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu , jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień , dlatego działając na podstawie art. 151 ww. ustawy orzekł jak w sentencji.