III SA/Kr 1240/10

WyrokWSA w Krakowie2011-07-21

Skład orzekający: Grażyna Danielec, Maria Zawadzka, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny prawidłowo odmówił wymeldowania osoby z pobytu stałego, uznając, że nie opuściła ona lokalu dobrowolnie i trwale?
Ratio decidendi
Organ administracyjny prawidłowo odmówił wymeldowania, ponieważ przesłanka trwałego i dobrowolnego opuszczenia lokalu nie została spełniona. Osoba, której dotyczył wniosek o wymeldowanie, nadal posiadała rzeczy w lokalu, miała do niego swobodny dostęp i wyrażała wolę zamieszkiwania, co stanowiło przeszkodę dla stwierdzenia opuszczenia lokalu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wymeldowanie R. J. z pobytu stałego. Prezydent Miasta odmówił wymeldowania, uznając, że R. J. nie opuścił lokalu dobrowolnie i trwale. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca H. G. (a po jej śmierci E. M.) zarzucała organom błędną ocenę stanu faktycznego i dowodowego, twierdząc, że R. J. opuścił lokal dobrowolnie i trwale. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję Wojewody.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec (spr.) Sędziowie WSA Maria Zawadzka WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2011 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Wojewody z dnia 27 sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania skargę oddala. Wojewoda decyzją z dnia 27 sierpnia 2010 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j.: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania H. G. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2010 r. znak: [...] orzekającej o odmowie wymeldowania z pobytu stałego R. J. z lokalu nr [...] przy ul. [...] - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że: Prezydent Miasta działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zaskarżoną decyzją odmówił wymeldowania R. J. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] uznając, że Wymieniony lokalu tego nie opuścił dobrowolnie i trwale. Z powyższą decyzją nie zgodziła się H. G. i w odwołaniu wniosła o uchylenie decyzji Prezydenta Miasta i orzeczenie o wymeldowaniu R. J. z powyższego adresu. Odwołująca się w odwołaniu w sposób obszerny opisuje postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji, podnosi, że poczynione ustalenia w niniejszej sprawie oraz ocena stanu faktycznego są w rażący sposób niewłaściwe. Wniosła, aby organ administracyjny zwrócił się do Sądu Rejonowego o wypożyczenie akt prawomocnie zakończonej sprawy o eksmisję W. J. sygn. akt [...]. H. G. zarzuca organowi I instancji, iż niesłusznie dał wiarę wyjaśnieniom R. J. oraz w żaden sposób nie odniósł się do tego, że skoro w wyroku eksmisyjnym zostało przyznane prawo do lokalu socjalnego to tym samym wykonalność wyroku została wstrzymana do czasu zaoferowania przez Gminę lokalu socjalnego. Uważa, że dysponowanie kluczami przez R. J. do lokalu nie jest równoznaczne z zamieszkiwaniem, bowiem rzeczą naturalną jest, iż syn posiada klucze do mieszkania matki, będącej w podeszłym wieku. Podnosi, że organ I instancji dokonał błędnej oceny stanu faktycznego niniejszej sprawy, uznając wbrew faktom, że R. J. nie opuścił przedmiotowego mieszkania, a w konsekwencji błędnie przyjął, iż nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, co doprowadziło do wydania nieprawidłowej decyzji. Organ odwoławczy po rozpatrzeniu sprawy podniósł, że zgodnie z przepisem art. 15 ust. 2 cyt. na wstępie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W rozumieniu tego przepisu, aby wymeldowanie mogło nastąpić, opuszczenie lokalu powinno być dobrowolne i trwale. Wyżej wymieniony przepis nie uzależnia też wymeldowania od posiadania lub nie posiadania tytułu prawnego do lokalu. Postępowanie przeprowadzone przed organem I instancji, w ocenie organu II instancji, bezspornie wykazało, iż R. J. jakkolwiek sporadycznie to jednak przebywa w lokalu przy ul. [....], ma do lokalu swobodny dostęp i z niego korzysta, co potwierdzają dowody w postaci zeznań stron oraz oględzin lokalu. Oględziny lokalu przy ul. [...] przeprowadzone przez pracowników Urzędu Miasta wykazały, że przedmiotowy lokal jest w dyspozycji Pana R. J. oraz że w lokalu tym posiada swoje rzeczy osobiste, co świadczy, że lokalu tego nie opuścił w sposób trwały, a zatem, zdaniem organu, uznać należy, iż w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka określona w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych polegająca na trwałym opuszczeniu przez R. J. tego lokalu. Ustalone okoliczności - w ocenie organu drugiej instancji - były wystarczające dla organu meldunkowego do wydania decyzji odmawiającej wymeldowania R. J. z przedmiotowego lokalu, bowiem świadczyły o tym, że Wymieniony ma swobodny dostęp do lokalu i korzysta z niego według własnego uznania. Organ odwoławczy zaznaczył, iż instytucja wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego nie może być wykorzystywana do wyprowadzenia tej osoby z lokalu. Wymeldowanie nie jest bowiem tożsame z wykonaniem eksmisji, nie może też być drogą zmuszającą osobę do opuszczenia lokalu. Wyprowadzić może osobę z lokalu Komornik Sądowy na podstawie prawomocnego wyroku sądu. Wymeldować można osobę wtedy, gdy całkowicie, dobrowolnie i trwale opuści lokal i z niego nie korzysta. W przedmiotowej sprawie tak nie jest, R. J. korzysta z przedmiotowego lokalu w takim zakresie, jaki jest Wymienionemu potrzebny i na jaki zezwala Mu wolny czas. Żaden przepis prawa, podnosi organ, nie stanowi, w jaki sposób osoba zameldowana na pobyt stały ma korzystać z lokalu, w którym jest zameldowana, w jakim zakresie i z jaką częstotliwością. Wobec tego uznać należy, że nawet sporadyczne przebywanie w budynku nie daje podstawy do wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej. Organ drugiej instancji mając na względzie fakt, iż w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka dotycząca opuszczenia lokalu przez R. J. - w rozumieniu przepisów art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła H.G. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez błędne uznanie, że nie zachodzą przesłanki pozwalające na wymeldowanie R. J. z lokalu nr [...] przy ul. [...], podczas gdy opuszczenie przez niego lokalu było dobrowolne i ma charakter trwały. W ocenie skarżącej dokonane przez organ I instancji ustalenia są całkowicie sprzeczne z materiałem dowodowym, z którego wynika, iż R. J. opuścił przedmiotowy lokal, nie utrzymuje z nim żadnego kontaktu, a rzeczy znajdujące się w mieszkaniu zostały wniesione celem pozorowania zamieszkiwania. W dniu 25 października 2010 r. zmarła skarżąca H. G. i w jej miejsce wstąpiła córka E.M., która podtrzymała skargę. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr, 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 tej ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Oznacza to, iż do wymeldowania w trybie administracyjnym niezbędne jest spełnienie następujących przesłanek: faktyczne opuszczenie lokalu oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i wynika z jej własnej woli. Koniecznym jest zatem dokonanie oceny zamiaru osoby, która ma być wymeldowana. W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie w sposób prawidłowy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie naruszając zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 kpa. Przy badaniu zasadności wniosku o wymeldowanie ustalenia wymaga, czy wnioskowana do wymeldowania osoba opuściła miejsce pobytu stałego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, przesłanka ta jest spełniona, jeżeli opuszczenie ma charakter trwały i jest dobrowolne. Przeprowadzone postępowanie wykazało w sposób jednoznaczny, że R. J. nie wyprowadził się z lokalu nr [...] położonego przy ul. [...]. Nie ma tu znaczenia, jak często korzysta on w przedmiotowego lokalu, skoro posiada tam swoje rzeczy, ma do niego swobodny dostęp i wyraża zdecydowaną wolę zamieszkiwania w nim. Sama wola określonej osoby dalszego zamieszkiwania w lokalu, niezależnie od okoliczności faktycznych czy prawnych, stanowi bezwzględną przeszkodę dla konstatacji, iż nastąpiło opuszczenie lokalu. W ocenie Sądu nie zachodzą przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności do wymeldowania R. J. z przedmiotowego lokalu. Mając powyższe na uwadze, skoro zarzuty podnoszone w skardze nie znajdują uzasadnienia, Sąd na mocy art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło