III SA/Kr 1240/10
PostanowienieWSA w Krakowie2011-08-26
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie złożonego oświadczenia o sytuacji majątkowej strony bez żądania dodatkowych dokumentów?Ratio decidendi
Sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli złożone przez stronę oświadczenie o stanie majątkowym jest wystarczające do oceny jej możliwości płatniczych i nie wzbudza istotnych wątpliwości. W takiej sytuacji nie ma obowiązku żądania dodatkowych oświadczeń ani dokumentów, a zwolnienie może nastąpić, gdy koszty postępowania są ponad możliwości strony bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania jej i rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca E. M. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Wojewody z dnia 27 sierpnia 2010 r. Skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z H. M., nie posiada nieruchomości ani wartościowych przedmiotów, a miesięczne dochody gospodarstwa domowego wynoszą 950 zł emerytury i 850 zł renty inwalidzkiej. Wydatki na mieszkanie i media wynoszą 858 zł miesięcznie, co powoduje trudną sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Wojewody z dnia 27 sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych.
Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z H. M.
Nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżąca oszacowała na kwotę 950 zł swojej emerytury oraz 850 zł renty inwalidzkiej H. M.
Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że jest w trudnej sytuacji materialnej wyjaśniając, że prowadzone przez nią gospodarstwo domowe przeznacza miesięcznie na mieszkanie 560 zł, na prąd 140 zł, na gaz 158 zł.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym m.in. poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 §3 ppsa) o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) a owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienie to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności.
W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Jest ono wystarczające do oceny aktualnych możliwości płatniczych strony. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że - przy obecnym poziomie cen oraz usług - po opłaceniu wykazanych kosztów utrzymania mieszkania i opłaceniu mediów, środki jakimi dysponuje gospodarstwo domowe skarżącej wystarczają na opędzenie podstawowych potrzeb życiowych. W takiej sytuacji konieczność wygospodarowania środków na opłacenie kosztów sądowych jest problematyczne i uzasadnia twierdzenie, że skarżąca nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc to pod uwagę udzielono więc skarżącemu zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło