III SA/Kr 1241/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec (spr.) Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Maria Zawadzka Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2012 r. sprawy ze skargi A na decyzję Wojewody z dnia 5 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania skargę oddala Decyzją z dnia [...] 2011 r. znak sprawy [...] Prezydent Miasta na podstawie: - art. 15 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U nr 139 z 2006 r. poz. 993 ze zm.); - art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98. poz. 1071 z 2000 r. ze zm.); odmówił wymeldowania z pobytu stałego Z. S. z lokalu przy ul. B w K. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podniósł, że w dniu 14 marca 2011 r. zostało wszczęte na wniosek A w K postępowanie administracyjne w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego Z. S. z lokalu przy ul. B w K. Jako uzasadnienie wnioskodawca podał fakt, iż Z. S. od kilku lat nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania. Do wniosku została dołączona kopia wyroku Sądu Okręgowego z dnia 25 października 2006 r. nakazującego całkowicie ubezwłasnowolnionemu Z. S. opuszczenie lokalu przy ul. B w K i ustalającego, iż w/w nie przysługuje prawo do lokalu socjalnego. W dniu 8 kwietnia 2011 r. stawił się w Urzędzie pełnomocnik strony skarżącej – A w K, który wyjaśnił, iż z dokumentacji właściciela budynku przy ul. B w K - A w K wynika, iż Z. S. w lokalu numer [... ] nie zamieszkuje. W dniu 28 kwietnia 2011 r. wyjaśnienia w sprawie złożył opiekun prawny Z. S. – E. C. E. C. wyjaśniła, iż zamieszkuje on w lokalu przy ul. B w K nieprzerwanie od 1953 r. i że sąd orzekł o eksmisji w/w z miejsca stałego zameldowania bez prawa do lokalu socjalnego. Oświadczyła, iż w 2009 r. komornik wszczął postępowanie eksmisyjne wobec Z. S. Ze względu na fakt, iż jest on osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną komornik odstąpił od czynności komorniczych do czasu wypowiedzenia się w tej sprawie przez sąd opiekuńczo-rodzinny (postępowanie sądowe jest w toku). Opiekun prawny Z. S. wyjaśnił ponadto, iż posiada on w lokalu przy ul. B w K wszystkie rzeczy osobiste i w tym mieszkaniu koncentruje swoje sprawy życiowe. Do akt sprawy zostało dołączone zawiadomienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym z dnia 29 października 2009 r. o wszczęciu egzekucji w celu dokonania eksmisji Z. S. z lokalu przy ul. B w K. W zawiadomieniu znajduje się informacja, iż dalsze czynności w sprawie eksmisji całkowicie ubezwłasnowolnionego Z. S. zostaną podjęte stosownie do orzeczenia sądu opiekuńczego, który został poinformowany o wszczęciu postępowania eksmisyjnego. Dnia 6 czerwca 2011 r. odbyły się oględziny lokalu przy ul. B w K. E. C. w toku oględzin okazała, iż ma swobodny dostęp do przedmiotowego lokalu, mieszkanie jest umeblowane, znajduje się w nim sprzęt RTV, kuchnia jest w pełni wyposażona i lokal posiada wydzielone pomieszczenie łazienkowe. W lokalu podłączone są media: prąd, gaz i woda. Znajdują się tam rzeczy osobiste należące do Z. S. ubrania, kosmetyki, lekarstwa. Stan lokalu wskazywał, iż jest zamieszkany – E. C. wyjaśniła w toku oględzin, iż przebywa w nim Z. S. Pełnomocnik A do przeprowadzonych oględzin nie wniósł zastrzeżeń. Organ podkreślił, że z zebranego w toku postępowania wyjaśniającego materiału dowodowego wynika, iż Z. S. w chwili obecnej zamieszkuje w lokalu przy ul. B w K. Świadczą o tym wyjaśnienia opiekuna prawnego E. C., a także wyniki oględzin przedmiotowego lokalu. Organ meldunkowy dał wiarę wyjaśnieniom E. C. i uznał, że dowód z oględzin lokalu przy ul. B w K przedstawia stan faktyczny. Organ wyjaśnił, iż dlatego odstąpiono od przesłuchania świadków zawnioskowanych przez pełnomocnika strony skarżącej, oraz wystąpienia do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z zapytaniem o adres na który kierowane są wpłaty na rzecz Z. S. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła strona skarżąca - A zarzucając jej: 1. naruszenie art. 78 k.p.a. poprzez odstąpienie od przesłuchania powołanych przez stronę skarżącą świadków oraz nieuwzględnienie wniosku dowodowego o zwrócenie się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i uznanie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, w następstwie czego wadliwie ustalono stan faktyczny rozpatrywanej sprawy, podczas gdy przedmiotem powołanych dowodów były okoliczności mające znaczenie dla sprawy i dla poczynionych przez Organ I instancji ustaleń; 2. naruszenie wyrażonej w art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej, poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a to na skutek nieuprawnionej odmowy przeprowadzenia zawnioskowanych przez stronę skarżącą dowodów; 3. naruszenia art. 80 k.p.a. poprzez poczynienie ustaleń faktycznych oraz uznanie za udowodnionych okoliczności przyjętych za podstawę skarżonej decyzji w sposób dowolny, w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, podczas gdy prawidłowo ustalony stan faktyczny winien znajdować swoje uzasadnienie w całokształcie należycie zgromadzonego materiału dowodowego, w konsekwencji powyższego; 4. naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki statuujące możliwość wymeldowania z pobytu stałego Z. S., podczas gdy prawidłowo ustalony stan faktyczny i dokonana w oparciu o ten stan subsumpcja do analizowanej normy prawnej winny doprowadzić do odmiennych wniosków. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenie skarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Na uzasadnienie strona skarżąca podniosła, że organ I instancji naruszył art. 78 k.p.a. nieuzasadnienie odmawiając dopuszczenia zawnioskowanych przez stronę odwołującą się dowodów, co następnie przełożyło się na poczynione ustalenia faktyczne. Zdaniem strony skarżącej Z. S. w przedmiotowym w sprawie lokalu nie mieszka, a jedynie na czas wizji przeprowadzonej w ramach niniejszego postępowania został przetransportowany do mieszkania, a świadczenia z ZUS wypłacane są według wiedzy strony skarżącej, na adres: P 52, S, gdzie faktycznie mieszka Z. S. Zdaniem strony skarżącej nie można jedynie na podstawie dowodu z jednostkowych zapowiedzianych oględzin (bo przecież nie dokonano tu policyjnej wyrywkowej kontroli dyscypliny meldunkowej), bezkrytycznie przyjąć, że Z. S. mieszka w spornym w sprawie lokalu, tylko dlatego, że wewnątrz znajdują się jego ubrania (niewielka ilość), codzienna prasa (jedynie datowana na dzień oględzin) oraz produkty spożywcze. Strona skarżąca podtrzymała swoje wnioski dowodowe o przesłuchanie K. F. oraz J. P. oraz o wystąpienie do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Decyzją z dnia 5 sierpnia 2011 r. nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych po rozpatrzeniu odwołania strony skarżącej - A w K utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że strona skarżąca wnosząc ponownie podanie o wymeldowanie Z. S. z miejsca pobytu stałego winna wykazać, iż nastąpiła zmiana stanu faktycznego lub prawnego w stosunku do prowadzonego wcześniej postępowania. W ocenie organu II instancji, w niniejszej sprawie zmiana taka nie miała miejsca ponieważ stan faktyczny sprawy nie uległ zmianie - bowiem Z. S. nadal nie opuścił lokalu przy ul. B w K w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zdaniem organu bezspornym w sprawie jest, że Z. S. przebywa w miejscu pobytu stałego w lokalu przy ul. B w K na tyle, na ile jest to dla niego niezbędne. Ma nieograniczony dostęp do tego lokalu, tam też znajdują się jego rzeczy osobiste. Niewątpliwie ze względu na stan zdrowia Z. S. często przebywa w szpitalach lub pod opieką swoich najbliższych. Organ odwoławczy podkreślił, że częste hospitalizacje, przebywanie pod opieką rodziny w innym miejscu nie jest równoznaczne z opuszczeniem dotychczasowego miejsca pobytu stałego, uzasadniające wymeldowanie w drodze decyzji administracyjnej w oparciu o przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W ocenie organu odwoławczego Sąd Rejonowy Wydział III Rodzinny i Nieletnich postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt [...], powierzając E. C. funkcję opiekuna prawnego dla Z. S. niewątpliwie wziął pod uwagę nie tylko fakt, gdzie faktycznie koncentruje się jego centrum życiowe, ale również fakt gdzie ta opieka będzie sprawowana, wskazując w tym postanowieniu okoliczność przebywania E. C. w lokalu przy ul. B w K. W ocenie organu odwoławczego nie można absolutnie mówić o braku dowodów na okoliczność zamieszkiwania Z. S. w lokalu przy ul. B w K, czy też niewystarczająco zebranym materiale dowodowym przez organ I instancji potwierdzającym te okoliczności. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję złożyła strona skarżąca zarzucając: 1) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 136 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania powołanych przez skarżącego świadków oraz nieuwzględnienie wniosku dowodowego o zwrócenie się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i uznanie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, w następstwie czego wadliwie ustalono stan faktyczny rozpatrywanej sprawy, podczas gdy przedmiotem powołanych dowodów były okoliczności mające znaczenie dla sprawy i poczynionych przez Organ ustaleń; art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i naruszenie wyrażonej w tych przepisach zasady prawdy obiektywnej poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienie niniejszej sprawy na skutek nieuprawnionej odmowy przeprowadzenia zawnioskowanych przez skarżącego dowodów; art. 78 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu skarżonej decyzji wyczerpujących oraz zasadnych motywów odmowy przeprowadzenia powołanych przez skarżącego dowodów, podczas gdy odmowa przeprowadzenia dowodów powołanych przez stronę skarżącą nakłada na organ obowiązek przedstawienia rzeczowych i konkretnych argumentów oraz powodów przyjęcia takiego stanowiska, co w konsekwencji stanowi także o wadliwości samego uzasadnienia, które nie opowiada wymogom określonym w przepisie art. 107 k.p.a.; art. 80 k.p.a. poprzez: poczynienie ustaleń faktycznych oraz uznanie za udowodnionych okoliczności stanowiących podstawę kontestowanej decyzji w sposób dowolny, w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, podczas gdy prawidłowo ustalony stan faktyczny winien znajdować swoje uzasadnienie w całokształcie należycie zgromadzonego materiału dowodowego; uznanie, że pismo Wydziału Mieszkalnictwa Urzędu Miasta w kwestii wstępnego zakwalifikowania do przydzielenia Z. S. lokalu z zasobów Gminy oraz postanowienie Sądu Rejonowego, Wydział III Rodzinny i Nieletnich z dnia 28 kwietnia 2010 r. w przedmiocie ustanowienia E. C. opiekunem prawnym dla ubezwłasnowolnionego Z. S. dowodzi temu, iż Z. S. stale zamieszkuje w przedmiotowym w sprawie lokalu, podczas gdy prawidłowa ocena tych dowodów nie pozwala na wyciągnięcie tak daleko idących wniosków, a w konsekwencji powyższego: 2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 15 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki statuujące możliwość wymeldowania z pobytu stałego Z. S., podczas gdy prawidłowo ustalony stan faktyczny i dokonana w oparciu o ten stan subsumpcja do analizowanej normy prawnej winny doprowadzić do odmiennych wniosków. Wskazując na powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie skarżonej decyzji. Zdaniem strony skarżącej organ odwoławczy, na którym spoczywa obowiązek oceny, czy organ I instancji podjął właściwe rozstrzygnięcie, nie wyeliminował wadliwości postępowania zarzucanych przez skarżącego w odwołaniu, zaniechując przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Zaś takie zaniechanie niewątpliwie stanowi o naruszeniu art. 136 k.p.a. w powiązaniu z szeregiem innych przepisów postępowania administracyjnego, doprowadzając w konsekwencji do wydania błędnej decyzji. Strona skarżąca zarzuciła, iż w sytuacji, gdy osoba, zainteresowana wynikiem kontroli meldunkowej i będąca w posiadaniu lokalu, jest zawiadamiana terminie oględzin zawsze może się do nich przygotować i stworzyć wrażenie, iż lokal jest przez nią zamieszkiwany. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 Nr 270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr, 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 tej ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Oznacza to, iż do wymeldowania w trybie administracyjnym niezbędne jest spełnienie następujących przesłanek: faktyczne opuszczenie lokalu oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Okolicznością bezsporną w sprawie jest to, że Z. S. jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną i że wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 26 kwietnia 2006 r. orzeczono wobec niego eksmisje z lokalu przy. ul B w K. Działania Komornika zostały wstrzymane do czasu wydania orzeczenia przez Sąd Opiekuńczy. Bezspornym również jest fakt, iż Z. S. został wstępnie zakwalifikowany do gminnej pomocy mieszkaniowej. Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby. Sąd pragnie podkreślić, iż zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i wynika z jej własnej woli. Koniecznym jest zatem dokonanie oceny zamiaru osoby, która ma być wymeldowana. Niezbędnym w tej kwestii jest uwzględnienie obiektywnych przesłanek opuszczenia, takich jak: powód opuszczenia, możliwość dostępu do lokalu, wola powrotu i utrzymywania związków z miejscem stałego pobytu. Sąd w pełni podziela opinie organów, iż w mniejszej sprawie przesłanki konieczne do wmeldowania Z. S. z pobytu stałego nie zostały spełnione. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżący zamieszkuje w mieszkaniu przy ul. B, świadczą o tym oględziny lokalu dokonane w dniu 6 czerwca 2011 r. w trakcie których opiekun prawny Z. S. – E. C. okazała rzeczy osobiste i sprzęty gospodarstwa domowego Z. S. znajdujące się w mieszkaniu. Sąd nie podziela w tym zakresie zarzutu pełnomocnika strony skarżącej, iż strona mogła się przygotować do oględzin i pozostawić w nim "jakiekolwiek rzeczy osobiste". Podkreślić należy, iż w oględzinach udział brali przedstawiciele strony skarżącej, a po przeprowadzeniu oględzin strony nie wniosły zastrzeżeń. Przedstawiciele strony skarżącej nie zgłosili w dniu dokonywania oględzin, iż mieszkanie sprawia ważenie przygotowanego do oględzin. Odnośnie podniesionego przez stronę skarżącą faktu, iż w sprawie miały miejsce "jednostkowe zapowiedziane oględziny" i że w sprawie "nie dokonano policyjnej wyrywkowej kontroli dyscypliny meldunkowej" Sąd zwraca uwagę, iż artykuł 49 ustawy zgodnie z którym Policja sprawowała kontrolę nad wykonywaniem obowiązków określonych w ustawie przez osoby podlegające zameldowaniu lub wymeldowaniu się został uchylony przez art 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją zadań przez Policję (Dz. U 2009 poz. 223 nr 1777) z dniem 1 stycznia 2010 r. Podkreślić należy, iż zamiar, to jest wola skarżącego świadczy o tym, iż nie ma on zamiaru opuszczać mieszkania ponadto ma stały dostępu do lokalu, ogniskuje tam swoje sprawy życiowe. Nie skoncentrował ich w innym miejscu, a jedynie czasowo opuszcza lokal celem leczenia lub wizyt u rodziny. Pamiętać należy, że celem decyzji o wymeldowaniu jest doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu osoby z miejscem rejestracji, ma więc ona charakter ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji i doprowadzenia do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania, a miejscem zameldowania. W niniejszej sprawie nie spełnione są przesłanki świadomego, dobrowolnego i trwałego opuszczenie przez Z. S. dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, i pozostawienie zameldowania nie stanowi fikcji meldunkowej, a odzwierciedla stan rzeczywisty. Zaskarżona decyzja odpowiada więc prawu. Sąd chce podkreślić, iż decyzja o odmowie wymeldowania nie powoduje powstania, ani utraty jakichkolwiek praw, a sprawa o eksmisję, w ocenie Sądu, nie ma wpływu na postępowanie w przedmiocie wymeldowania. Sąd uznał, iż w sprawie nie zostały naruszone przepisy art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a., a organ II instancji w sposób prawidłowy ocenił zebrany materiał dowodowy nie naruszając zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. W związku z powyższym orzeczono o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 Nr 270 )