III SA/Kr 125/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 listopada 2016 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych; II) ustanowić dla M. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka M. K. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z dziećmi: O. K. ur. 2009 r. i E. K. ur. 2011 r. Miesięczny dochód rodziny wynosi 2.661 zł i stanowi go: wynagrodzenie wnioskodawczyni za pracę na ½ etatu w wysokości 850 zł, alimenty na dzieci w kwocie 1.300 zł, zasiłek rodzinny w wysokości po 124 zł na każde z dzieci, dodatkowo zasiłek dla niepełnosprawnego dziecka w kwocie 110 zł i zasiłek pielęgnacyjny na E. K. w wysokości 153 zł. Wnioskodawczyni jest współwłaścicielką domu o powierzchni 200 m² oraz nieruchomości rolnej o areale 0,82 ha. Jej małoletnie dzieci nie posiadają żadnego majątku. Zobowiązania i stałe wydatki rodziny, potwierdzone kopiami rachunków i faktur, przedstawiają się następująco: raty kredytu na węgiel 180 zł i 302,40 zł, gaz 50 zł, prąd 126 zł, dojazdy do szkoły, lekarzy, na pocztę 450 zł, szkoła córki 150 zł, woda i ścieki 35,27 zł, obuwie dzieci 114,99 zł, żywność 401,67 zł, listy polecone 17,10 zł i 11,18 zł, leki 82,95 zł, leki dla dzieci 42,36 zł, zakupy, żywność 186,80 zł. Wnioskodawczyni oświadczyła ponadto, że jest pod opieką Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie oraz instytucji pozarządowej [...]. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa procesowego bez poważnego uszczerbku w niezbędnym utrzymaniu własnym i dzieci. Od 2014 roku do 5 października 2016 roku M. K. była osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. W czerwcu 2016 roku dochód jej wynosił 1.396,67 zł, a w maju 2016 – kiedy wstrzymana była wypłata świadczenia z funduszu alimentacyjnego roku - 440 zł. W tym okresie strona zaciągnęła długi, które obecnie musi spłacać. W październiku 2016 roku skarżąca znalazła pracę na pół etatu jako portier w szkole. Jej dochód w miesiącu styczniu i lutym 2017 roku wyniósł 2.711 zł. Obecnie wnioskodawczyni nie pracuje, przebywa na opiece nad chorymi dziećmi. Ojciec dzieci ma dług alimentacyjny zaległy od 2010 roku, którego nie chce spłacić. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Odnośnie wniosku M. K. o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 1 lit "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Do takiej właśnie kategorii należy przedmiotowa sprawa, opatrzona symbolem 6329. Powyższe oznacza, że skarżąca nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, rozpoznanie jej wniosku w tym przedmiocie stało się zbędne. W takiej sytuacji postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć na podstawie przepisu art. 249a p.p.s.a. stanowiącym, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W konsekwencji orzekający działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowił jak w pkt. I sentencji. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca domaga się również ustanowienia na jej rzecz pełnomocnika. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z przepisu art. 245 § 3 p.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje ustanowienie pełnomocnika. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zdaniem orzekającego M. K. wykazała, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Nie jest ona bowiem w stanie ponieść we własnym zakresie kosztów wynagrodzenia adwokata z wyboru bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i dwójki dzieci. Dochody trzyosobowej rodziny, na które składają się wynagrodzenie strony na pracę na pół etatu, alimenty i zasiłki na dzieci nie są wysokie, wynoszą bowiem 2.661 zł. Powyższe oznacza, że na osobę w rodzinie przypada kwota 887 zł. Środki w takiej wysokości wystarczają jedynie na pokrycie kosztów skromnego bieżącego utrzymania i leczenia członków rodziny. Skarżąca nie jest w stanie poczynić z nich jakichkolwiek oszczędności. Zwłaszcza w sytuacji, gdy ciążą na niej zobowiązania kredytowe zaciągnięte na zakup węgla w czasie, gdy była osobą bezrobotną. Skarżąca nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, ani wartościowych przedmiotów, które mogłaby spieniężyć. Przedstawiona sytuacja materialna M. K. pozwala na stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym, dlatego orzeczono jak w pkt II sentencji na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.