III SA/Kr 1250/09

PostanowienieWSA w Krakowie2010-01-12

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdy strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdy strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, które wynika z przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 239 pkt 1 lit. a PPSA) w sprawach dotyczących pomocy społecznej. W takiej sytuacji postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych powinno zostać umorzone.
Stan faktyczny
Skarżący K. K. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku celowego, dołączając wniosek o ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych. Po otrzymaniu formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody z zasiłków celowych, niepełnosprawność i bezrobocie. Sąd rozpoznał wniosek, umarzając postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanawiając adwokata.
Rozstrzygnięcie
I) umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; II) ustanowiono dla K. K. adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 listopada 2009 r. nr: [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; II) ustanowić dla K. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 listopada 2009 r. nr: [...] w przedmiocie zasiłku celowego K. K. zawarł wniosek o ustanowienie na jego rzecz obrońcy z urzędu. W związku z tym, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 21 grudnia 2009 roku skarżącemu został przesłany urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do tut. sądu w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W zakreślonym terminie K. K. złożył wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z zakreślenia dokonanego w rubryce 4 wniosku wynika, że skarżący, oprócz ustanowienia na jego rzecz adwokata, domaga się także zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód wynosi około 400 zł i stanowią go zasiłki celowe z MOPS. Nie posiada on majątku nieruchomego, zasobów pieniężnych, jak również cennych ruchomości. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż jest osobą samotną, niepełnosprawną. Żyje tylko z zasiłków celowych uzyskiwanych z Ośrodka Pomocy Społecznej. Od dłuższego czasu jest bezrobotnym. Posiada zadłużenie w Spółdzielni Mieszkaniowej w kwocie 2.920,75 zł. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Odnośnie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Z brzmienia tego przepisu wynika jednoznacznie, że strona skarżąca działanie lub bezczynność organu administracji w sprawach z zakresu szeroko rozumianej pomocy społecznej, a do takiej kategorii spraw należą także sprawy dotyczące zasiłku celowego, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy. Z tych względów, działając na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, umorzono postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając je za bezprzedmiotowe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący domaga się również ustanowienia na jego rzecz adwokata. Zgodnie z art. 262 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zdaniem orzekającego w niniejszej sprawie sytuacja finansowa K. K. nie pozwala na poniesienie kosztów zastępstwa procesowego z wyboru. Za taką decyzją przemawia wykazana przez skarżącego trudna sytuacja materialna, o czym świadczy fakt regularnego korzystania przez wnioskodawcę z pomocy społecznej. Skarżący jest osobą niepełnosprawną, bezrobotną. Nie posiada żadnych oszczędności, jak również przedmiotów wartościowych. Jest zadłużony w Spółdzielni Mieszkaniowej na kwotę 2.920,75 zł. Wykazane dochody, zdaniem orzekającego, nie są wystarczające na pokrycie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu skarżącego. Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności orzeczono jak w pkt II sentencji na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło