III SA/Kr 1251/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek (spr.) Sędziowie WSA Janusz Bociąga NSA Krystyna Kutzner Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody z dnia 1 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala. I. Decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...] Burmistrz Gminy orzekł o wymeldowaniu J. K. z miejsca pobytu stałego O. Organ I instancji podał, że wyjaśnienia stron i świadków wskazują, że J. K. opuścił przedmiotowy budynek dobrowolnie i zamieszkał w Anglii. W lokalu [...] J. K. pozostawił swoje rzeczy osobiste (które najprawdopodobniej zostały przeniesione w inne miejsce), jednakże sam fakt pozostawienia rzeczy osobistych lub pochodzących ze wspólnego dorobku małżonków nie świadczy o tym, że J. K. nie opuścił przedmiotowego budynku. W związku z powyższym organ I instancji uznał, że lokal mieszkalny nr [...] w O nie jest miejscem pobytu stałego J. K., albowiem centrum życiowym wyżej wymienionego jest Wielka Brytania, a nie Polska. Decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Gminy z dnia [...] 2012 r. nr [...]. Organ II instancji wskazał, że w rozpatrywanej sprawie meldunkowej organ I instancji prawidłowo oparł swoje rozstrzygnięcie na właściwie zebranym materiale dowodowym. Wyjaśnienia stron postępowania są bowiem zgodne i jednoznacznie wskazują, że J. K. dobrowolnie opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego. Wyjechał za granicę, gdzie nadal przebywa koncentrując swoje najważniejsze sprawy życiowe, w tym również zawodowe. Według organu odwoławczego, istotną okolicznością w przedmiotowej sprawie jest to, że J. K. nie kwestionował opuszczenia miejsca pobytu stałego. Wyrokiem z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 463/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] 2013 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy z dnia [...] 2012 r. nr [...]. W ocenie Sądu, stan faktyczny niniejszej sprawy wskazywał, że opuszczenie przez J. K. lokalu nr [...] w O nie miało charakteru definitywnego. Wbrew twierdzeniom organów administracji, samo przebywanie przez stronę postępowania poza granicami kraju nie świadczy jeszcze o zamiarze trwałego opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Sąd wskazał, że nieobecność J. K. w przedmiotowym lokalu spowodowana była wyjazdem zainteresowanego za granicę w celach zarobkowych, a w trakcie przebywania w kraju zainteresowanemu utrudniano dostęp do mieszkania. Z oświadczeń J. K. wynikało natomiast, że cały czas wykazywał on wolę powrotu do lokalu i nie miał zamiaru zerwania wszelkich związków z dotychczasowym miejscem pobytu stałego. Z powyższego wynika, zdaniem Sądu, że nie doszło do opuszczenia przedmiotowego lokalu w sposób trwały. Co więcej, w przedmiotowym lokalu zainteresowany pozostawił część rzeczy osobistych, czego również nie kwestionuje organ. Sąd wskazał również, że postanowienie Wojewody z dnia [...] 2013 r. nr [...] o odmowie wyłączenia Burmistrza Miasta od prowadzenia przedmiotowej sprawy meldunkowej było błędne, gdyż Wojewoda bezpodstawnie przyjął, że intencją strony było wyłączenie organu na postawie art. 25 §1 kpa, podczas gdy we wniosku z dnia 7 września 2012 r. strona podała, że chodzi o wyłączenie pracowników organu na podstawie art. 24 § 3 kpa z uwagi na okoliczności uprawdopodabniające brak bezstronności w prowadzeniu postępowania. Zdaniem Sądu, mając na uwadze okoliczności podnoszone we wniosku, organ odwoławczy powinien był wydać rozstrzygnięcie mając na względzie ten właśnie przepis, ewentualnie rozważyć zastosowanie przepisu art. 26 § 3 kpa. II. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu, po rozpatrzeniu wniosku J. K. z dnia 7 września 2012 r., Wojewoda postanowieniem z dnia [...] 2014 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 24 § 3, art. 25 i art. 26 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, odmówił wyłączenia wszystkich pracowników Urzędu Miejskiego od załatwienia niniejszej sprawy oraz wyznaczenia innego organu do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Również postanowieniem z dnia [...] 2014 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 24 § 3, art. 25 i art. 26 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpoznaniu wniosku J. K. z dnia 18 lipca 2014 r., Wojewoda odmówił wyłączenia wszystkich pracowników Urzędu Miejskiego od załatwienia niniejszej sprawy oraz wyznaczenia innego organu do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Decyzją z dnia [...] 2015 r. nr [...] Burmistrz Gminy orzekł o wymeldowaniu J. K. z miejsca pobytu stałego O. Organ I instancji stwierdził, że wyjaśnienia stron i świadków są zgodne i jednoznacznie wskazują, że J. K. opuścił przedmiotowy budynek dobrowolnie i z własnej woli i zamieszkał w innym miejscu. Zdaniem organu I instancji, lokal mieszkalny nr [...] położony w O nie jest miejscem pobytu stałego wyżej wymienionego. Takim centrum życiowym J. K. jest - w świetle zgromadzonych dowodów - Wielka Brytania, a nie Polska. Organ stwierdził, że J. K. dobrowolnie opuścił lokal i była to jego samodzielna decyzja. Chciał on bowiem wyjechać do Wielkiej Brytanii i opuszczenie przedmiotowego lokalu stanowiło wyraz tej decyzji. Organ I instancji dodał, że J. K. miał dostęp do lokalu i świadomie nie nocował w nim pomimo faktu przebywania w Polsce. W opinii organu I instancji, początkowa wola J. K. opuszczenia Polski w celu pracy, uległa przekształceniu w wolę stałego zamieszkania na terenie Wielkiej Brytanii. W odwołaniu od powyższej decyzji Burmistrza Gminy J. K. stwierdził, że się z nią nie zgadza. Decyzją z dnia 1 lipca 2015 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) Kodeks postępowania administracyjnego Kpa) w związku z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015 r. poz. 388), Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Gminy z dnia [...] 2015 r. nr [...]. W ocenie Wojewody, za bezsporny należy uznać fakt, że opuszczenie miejsca pobytu stałego przez J. K. było jego świadomą decyzją i nie wynikało z bezprawnych działań osób trzecich. Kilkanaście lat temu J. K. sam opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego, tj. budynek w O i wyjechał w celach zarobkowych za granicę, gdzie nadal mieszka koncentrując tam swoje najważniejsze sprawy życiowe zarówno osobiste, jak i zawodowe. Wojewoda podał, że ani w postępowaniu przed organem I instancji ani w odwołaniu J. K. nie kwestionował faktu opuszczenia przez niego miejsca pobytu stałego. Swoje ustalenia organ II instancji oparł na zeznaniach stron i świadków, które zostały potwierdzone dokumentami zgromadzonymi w sprawie, a które organ odwoławczy uznał za wiarygodne. Pismem z dnia 20 lipca 2015 r. J. K. wniósł skargę na powyższą decyzję Wojewody zarzucając jej naruszenie: 1. art. 7 Kpa w zw. z art. 77 § 1 Kpa, poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, zwłaszcza zaś przez niewyjaśnienie, a w konsekwencji nieuwzględnienie rzeczywistych przyczyn, dla których co najmniej od roku 2012 począwszy uniemożliwia się mu przebywanie w lokalu mieszkalnym w O. Skarżący wyjaśnił, że ową przyczynę stanowi stale narastający konflikt, jaki zaistniał pomiędzy nim a jego małżonką, a w następstwie tegoż między skarżącym a najbliższą rodziną B. K., uniemożliwiający J. K. powrót, czy choćby czasowe przebywanie pod adresem O w celu utrzymywania osobistego kontaktu z zamieszkującą tam jego córką K (pozostającą pod opieką teściowej skarżącego). Zdaniem skarżącego, nie sposób więc przyjąć, że opuszczenie przez niego spornego lokalu miało, czy też ma charakter całkowicie dobrowolny. Skarżący dodał, że również sam wyjazd za granicę w celach zarobkowych, nawet na bardzo długi czas, nie jest równoznaczny z zamiarem definitywnego opuszczenia uprzednio zajmowanego lokalu. 2. art. 24 § 3 Kpa, poprzez odmowę wyłączenia od załatwienia niniejszej sprawy meldunkowej wszystkich pracowników Urzędu Miejskiego mimo istnienia ku temu usprawiedliwionych podstaw. Skarżący wskazał, że pomimo bardzo obszernego uzasadnienia wydanego w tej kwestii postanowienia z dnia [...] 2014 r. nr [...] nie wynikają zeń rzeczywiste motywy odmowy wyłączenia pracowników, albowiem Wojewoda ograniczył się w istocie jedynie do zanegowania istnienia podnoszonych przez wnioskodawcę podstaw żądanego wyłączenia pracowników, nie wyjaśniając w zasadzie w żaden sposób przesłanek podjętego rozstrzygnięcia. Dodatkowo skarżący wskazał, że w podstawie prawnej tego postanowienia organ powołał, oprócz art. 24 § 3 Kpa, także art. 25 Kpa, rozważając w pisemnych motywach orzeczenia zagadnienie wyłączenia Burmistrza Miasta nie tylko na podstawie art. 24 Kpa, ale także na podstawie art. 25 Kpa, co nie było przedmiotem wniosku o wyłączenie. Świadczy to, zdaniem skarżącego, o istnieniu formalnej wadliwości analizowanego tu aktu administracyjnego. 3. art. 86 Kpa, poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącego, pomimo że istniały podstawy jego uwzględnienia, a to z uwagi na konieczność wyjaśnienia istnienia bądź nie zamiaru trwałego opuszczenia przezeń lokalu mieszkalnego w O nr [...], a także wyjaśnienia przyczyn, z uwagi na które skarżący od kilku lat nie ma faktycznej możliwości choćby czasowego przebywania w tym lokalu. W opinii skarżącego, prawidłowe uzasadnienie odmowy przeprowadzenia żądanego dowodu z przesłuchania strony winno wykazywać, że dowody uprzednio dopuszczone i przeprowadzone doprowadziły do pełnego i nienasuwającego wątpliwości ustalenia stanu faktycznego sprawy i z tej obiektywnej przyczyny nie istnieje potrzeba przeprowadzania wzmiankowanego tu dowodu. Tymczasem organ I instancji, motywując w tym zakresie swoje stanowisko, nie odwołał się do wspomnianych wyżej ustawowych przesłanek odmowy dopuszczenia tego dowodu, a contrario wynikających z art. 86 Kpa, lecz zastosował swoistą prekluzję dowodową argumentując, iż J. K. miał możliwość złożenia stosownych wyjaśnień w toku postępowania, z czego jednak nie skorzystał. 4. art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. nr 217, poz. 1427 z późn. zm.), poprzez podjęcie rozstrzygnięcia o wymeldowaniu skarżącego z adresu O, pomimo że z uwagi na wskazane w punktach powyższych uchybienia przepisom prawa procesowego stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony w stopniu umożliwiającym wydanie merytorycznie niewadliwej decyzji. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją Burmistrza Miasta z dnia [...] 2015 r. nr [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skargi Wojewoda wskazał, że ustalił istnienie konfliktu wynikłego na tle sprawy rozwodowej oraz kontaktów skarżącego z córką. Organ uznał jednak, że decyzję o wyprowadzeniu się z miejsca pobytu stałego skarżący podjął samodzielnie. Nie miały bowiem miejsca sytuacje, które mogły by zostać oceniane jako stosowanie wobec skarżącego przymusu fizycznego lub psychicznego. Zdaniem organu II instancji, materiał dowodowy zgromadzony w toku ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego bezspornie potwierdza, że w przedmiotowej sprawie skarżący utracił zamiar powrotu do miejsca pobytu stałego. Organ wyczerpująco wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że o istnieniu tego zamiaru nie decydują składane oświadczenia, lecz obiektywne okoliczności potwierdzające ten zamiar, których w przedmiotowej sprawie nie stwierdzono. Zdaniem organu, nie jest również zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania, polegającego na niezasadnym pominięciu dowodu z przesłuchania skarżącego. Wbrew bowiem twierdzeniom skargi organ wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że stan sprawy w zakresie niezbędnym dla jej rozstrzygnięcia został ustalony wyjaśniając, że zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżący opuścił miejsce pobytu stałego w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Nie było zatem podstaw do przesłuchania strony, co w świetle przepisu art. 86 Kpa mogłoby mieć miejsce tylko wówczas, gdy po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy wyłączenia wszystkich pracowników Urzędu Miejskiego włącznie z Burmistrzem Miasta, Wojewoda stwierdził, że rozstrzygnięcie to jest zarówno merytorycznie jak też procesowo prawidłowe. Organ wyjaśnił, że nie ma podstaw do wyłączenia wszystkich pracowników organu I instancji, jak też nie ma podstaw do wyłączenia osoby piastującej funkcję organu. Odmowa wyłączenia pracowników oraz piastuna funkcji organu nastąpiła w oparciu o przepis art. 24 § 3 Kpa. Wskazanie natomiast przez organ art. 25 Kpa nie stanowi o wadzie formalnej postanowienia. Organ wskazał w postanowieniu przepis art. 25 Kpa w celu wyjaśnienia, że w przypadku osób piastujących funkcję organu, (co do których w świetle niektórych orzeczeń sądów administracyjnych nie można stosować przepisów art. 24 Kpa o wyłączeniu pracowników), nie ma również podstaw do wyłączenia osoby piastuna funkcji organu na podstawie art. 25 Kpa. W świetle powyższego, zdaniem Wojewody, nie można mówić o istnieniu formalnej wadliwości postanowienia z dnia [...] 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zdaniem Sądu, skarga J. K. jest całkowicie nieuzasadniona. Należy zauważyć, że J. K. w 2001 r. opuścił miejsce stałego zameldowania i wyjechał do Wielkiej Brytanii. Jego wyjazd miał charakter wyjazdu w celach zarobkowych. W takim celu w 2003 r. wyjechała też żona skarżącego. W Wielkiej Brytanii w 2006 r. małżonkowie otrzymali mieszkanie socjalne, nie mniej w wyniku konfliktów małżeńskich żona skarżącego wróciła do Polski i wraz z córką stron zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, natomiast skarżący pozostał w Wielkiej Brytanii. Od 2011 r. małżonkowie pozostają w separacji, a od kwietnia 2011 r. toczy się postępowanie rozwodowe. Od 2012 r. skarżący przyjeżdżając do Polski przyjeżdża do swoich rodziców w O i w miejscu stałego zameldowania jedynie odwiedza córkę. Powyższy stan faktyczny sprawy - zdaniem Sądu – został ustalony przez organy obu instancji w oparciu o pełny materiał dowodowy i właściwie oceniony. Zarzut, jakoby organ nie przesłuchał skarżącego jest o tyle chybiony, że po pierwsze: organ – jak wynika z akt - stwarzał skarżącemu taką możliwość, jednak skarżący z możliwości tej nie skorzystał, a po drugie: organ zebrał pełny materiał dowodowy, który nie nasuwał żadnych wątpliwości wymagających jego uzupełnienia czy wyjaśnienia w drodze przesłuchania skarżącego. Sąd zauważa także, że między stronami niespornym jest to, że skarżący nigdy nie podejmował żadnych kroków prawnych w celu faktycznego zamieszkania w przedmiotowym budynku, a także to, że skarżący oprócz enigmatycznych deklaracji zamiaru powrotu pod adres miejsca zameldowania faktycznie nie przejawia takich zamiarów utwierdzając córkę – na co zwróciły uwagę organy - w tym, że jego dalszym miejscem zamieszkania będzie adres w Wielkiej Brytanii. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo przyjęły, iż J. K. nie dopełnił obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego w miejscowości O. Sąd podkreśla, że zgodnie z art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności, zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu jedynie potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu w którym się zameldowała. Mając tę okoliczność na względzie Sąd uznał, że istotnie organy administracyjne swymi decyzjami zlikwidowały trwającą od wielu lat w stosunku do skarżącego fikcję meldunkową, której tolerować w żaden sposób nie mogą. Odnośnie zarzutów zawartych w skardze Sąd uznał je za gołosłowne i całkowicie chybione i podzielił w całości argumentację dotyczącą tych zarzutów podaną przez organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę. Jednocześnie Sąd podkreśla, że organy administracyjne obu instancji w pełni wypełniły zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zawarte w wyroku z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 463/13. Mając powyższe ustalenia i rozważania na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie dostrzegł uchybień w przeprowadzonym postępowaniu, które miałyby lub mogłyby mieć wpływ na wydane rozstrzygnięcia i stwierdził, że skarga J. K. nie zawiera żadnego zarzutu mogącego być uwzględnionym, a zatem, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.