III SA/Kr 1259/11

PostanowienieWSA w Krakowie2011-11-18

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd może zwolnić stronę od kosztów sądowych i ustanowić adwokata na podstawie złożonego oświadczenia o braku możliwości poniesienia kosztów postępowania, mimo posiadania przez stronę nieruchomości o znacznej wartości?
Ratio decidendi
Sąd może zwolnić stronę od kosztów sądowych i ustanowić adwokata, jeśli na podstawie złożonego oświadczenia oraz okoliczności sprawy dojdzie do przekonania, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, nawet jeśli posiada nieruchomości, gdyż niskie dochody i poważne problemy zdrowotne uzasadniają brak zdolności do pokrycia tych kosztów.
Stan faktyczny
Skarżąca Z. K. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 12 sierpnia 2011 r. Skarżąca i jej rodzina posiadają nieruchomości rolne i domy, ale ich miesięczne dochody wynoszą 1168 zł, a wszyscy członkowie rodziny mają poważne problemy zdrowotne i niskie możliwości zarobkowe. Skarżąca argumentowała, że nie stać jej na pokrycie kosztów sądowych i wynajęcie adwokata.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i synem. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidoczniła, że oboje z mężem posiadają dom z 1960 r. o powierzchni 120 m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni 2 ha. Prócz tego do męża należy także dom po rodzicach z 1961 r. i 3 ha nieruchomość rolna. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody gospodarstwa domowego skarżąca oszacowała na kwotę 1168 zł wyjaśniając, że składa się na to 153 zł jej renty z KRUS oraz 1015 zł emerytury męża z ZUS. Syn jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Uzasadniając swoje starania podniosła, że niskie dochody gospodarstwa domowego wystarczają ledwo na bieżące wydatki tj. opłaty, wyżywienie i lekarstwa. Wyjaśniła, że z uwagi na wiek i schorzenia nie są w stanie prowadzić gospodarstwa rolnego. Uprawiają tylko ok. 40 arów gdzie sadzą ziemniaki, jarzyny i zboże na własne potrzeby. Hodują 10 kur i 2 owce. To wszystko powoduje, że skarżącej nie stać na wynajęcie adwokata i pokrycie kosztów sadowych. Wskazując na powyższe skarżąca podniosła, że chorując na astmę i nadciśnienie wydaje ok. 100 zł miesięcznie na leki. Natomiast mąż jest po ciężkim zawale serca, który przeszedł we wrześniu br. i z tego względu przebywał w szpitalu. Obecnie jest w domu pod opieką lekarza i też wydaje ponad 100 zł miesięcznie na leki. Syn jest chory na tętniaka mózgu i stara się o rentę. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ppsa osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie m.in. adwokata (art. 245 §2 ppsa) o ile wraz z wnioskiem (art. 243 ppsa) złoży oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie takie stopniowane jest przekonaniem sądu, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała" czyli, że zostały one przedstawione w sposób przekonywujący. Jednocześnie zwrócenia uwagi wymaga, iż przyjęta przez ustawodawcę konstrukcja prawna opiera się na założeniu, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że strony najzwyczajniej nie będzie stać na pokrycie wymaganych opłat to może wydać rozstrzygniecie w przedmiocie zwolnienia bez konieczności dokonywania wezwań strony o złożenie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenie dokumentów źródłowych (arg. ex art. 255 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Sytuacja rodziny skarżącej nie należy do łatwych. Tak bowiem należy postrzegać osoby borykające się z poważnymi problemami zdrowotnymi, dysponujące dochodem którego łączna wysokość odbiega znacząco od przeciętnych zarobków w gospodarce. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że skromne środki jakie pozostają do dyspozycji tych osób wystarczają na opędzenie najbardziej podstawowych potrzeb życia codziennego. Spojrzenia tego nie zmienia ujawniony przez skarżącą majątek. Chociaż bowiem co do zasady ma on określoną wartość podkładową to jednak wysokość bieżących dochodów rodziny powoduje, że kwestia tzw. zdolności kredytowej jest więcej niż dyskusyjna. Zbycia posiadanych nieruchomości trudno zaś od skarżącej wymagać. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że osoba borykające się z poważnymi dolegliwościami zdrowotnymi powinny posiadać pewne zabezpieczenie na wypadek jakichś poważniejszych powikłań zdrowotnych nawet gdy Państwo deklaruje powszechny oraz bezpłatny dostęp do służby zdrowia. Pozostaje bowiem cały szereg kosztów dodatkowych jak choćby na część leków nierefundowanych czy zaordynowanej diety. Mając to wszystko na uwadze udzielono więc skarżącej zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło