III SA/Kr 1259/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 12 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. R. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. z dnia 28 sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej postanawia: oddalić wniosek. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się ustanowienia radcy prawnego. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że jest osobą samotną. Określając swój majątek uwidocznił, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni użytkowej 320 m2 oraz samochód osobowy marki Seat Toledo z 1997 o wartości ok. 5 tyś. zł. Nie posiada zasobów pieniężnych. Swoje stałe miesięczne dochody oszacował na kwotę 1724,86 zł brutto. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że obciąża go spłata kredytu którego raty średnio miesięcznie wynoszą ok. 1250 zł. Do tego dochodzą koszty leczenia na ok. 250 zł oraz koszty utrzymania w wysokości ok. 450 zł miesięcznie. Skarżący wyjaśnił, że rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej w wybudowanym domu. Ponieważ jednak z bieżących przychodów wykańcza i doposaża pokoje gościnne oraz zaplecze więc w efekcie tego na chwilę obecną prowadzona przezeń działalność gospodarcza generuje jeszcze stratę. Do wniosku dołączył kopię zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2011, kopię informacji o wysokości dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym 2011, kopię deklaracji na zaliczkę miesięczną na podatek dochodowy za 08.2012 r., kopię podatkowej księgi przychodów i rozchodów, kopię decyzji o waloryzacji emerytury, kopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności oraz kopię wydruku parametrów zaciągniętego kredytu. Z okazanych dokumentów źródłowych wynika, że w ubiegłym roku skarżący osiągnął 19746,86 zł dochodu z emerytury, 1167 zł dochodu z najmu a na pozarolniczej działalności gospodarczej przy przychodzie rzędu 37089,12 zł i kosztach jego uzyskania w wysokości 37957,22 zł odnotował stratę wyliczoną na 868,10 zł. W sierpniu bieżącego roku skarżący zadeklarował przed organami skarbowymi 66420,72 zł przychodu, 83231,63 zł kosztów jego uzyskania i 16810,91 zł straty. Z okazanej księgi przychodów i rozchodów wynika jednak, że w sierpniu 2012 r. skarżący odnotował dochód w wysokości 8.511,40 zł. Jednocześnie zwrócenia uwagi wymagają dwie okoliczności. Po pierwsze, że wykazywana cały czas strata wynika z narastającego liczenia wydatków a po drugie, że do zakupów oraz wydatków związanych z prowadzoną działalności gospodarczą skarżący zalicza wydatki na ochronę, zakupy artykułów spożywczych, zakupy paliwa, koszty przejazdów autostradą, zakupu artykułów chemicznych, kwiatów, drobnego wyposażenia, zakupu akcesoriów i materiałów budowlanych, części akcesoriów samochodowych, opłaty za Internet i telefon, ubezpieczenia, opłat za wodę i ścieki, zakupu gotowych wyrobów mącznych i garmażeryjnych. Przyznawane skarżącemu świadczenie emerytalne wypłacane jest od marca bieżącego roku w wysokości 1439,62 zł. Skarżący zaciągnął kredyt w wysokości 61952,20 CHF, spłaca raty po 365,64 CHF i na chwilę rozpoznawania jego wniosku posiada saldo 58.477,85 CHF. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 243 §1 w związku z art. art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące m.in. ustanowienia radcy prawnego (art. 245 §3 ppsa) o ile nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Realia niniejszej sprawy nie dają podstaw do takich ustaleń. Jednym ze źródeł dochodu skarżącego jest emerytura, którą od marca bieżącego roku otrzymuje w wysokości 1439,62 zł netto. Drugim jest prowadzona przezeń działalność gospodarcza. Skarżący twierdzi co prawda, że owa działalność gospodarcza póki co jest deficytowa jednak nie można tracić z pola widzenia, że koszty uzyskania przychodu są wyliczane w sposób szczególny, wyznaczany regułami adekwatnymi dla celu do jakiego instytucja została powołana i w związku z tym nie znajdują prostego przełożenia na rzeczywistą sytuacją osoby prowadzącej działalność gospodarczą. Obrazuje to zresztą w sposób doskonały przedłożona kopia księgi przychodów i rozchodów. Wynika z niej bowiem, że realnie w sierpniu 2012 r. prowadzona działalność przyniosła skarżącemu dochód w wysokości 8.511,40 zł. Skarżący przed organami skargowymi zadeklarował co prawda w sierpniu bieżącego roku stratę w wysokości 16810,91 zł ale wynika to tylko z narastającego liczenia wydatków. Równocześnie sprzeciwić należało się zaliczeniu do wydatków obciążających budżet domowy skarżącego rat zaciągniętego kredytu oraz wydatków związanych z opłacaniem mediów, żywości, środków czystości, paliwa, ubezpieczeń, telefonu, Internetu. Skarżący wszystkie te pozycje zalicza bowiem do zakupów oraz wydatków związanych z prowadzoną działalności gospodarczą, w konsekwencji czego wszystkie te wydatki finansowane są z przychodu jaki przynosi jego działalność gospodarcza. Wchodząc zaś w koszty jego uzyskania pomniejszają wykazywany przed organami skarbowymi dochód. Skoro zaś skarżący dysponuje stałym miesięcznym dochodem, posiada drugie źródło dochodu i znaczny majątek to przyznanie w takich warunkach skarżącemu prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. Sprzeciwia się temu zarówno reguła prawa ustanowiona w przepisie art. 246 §1 ppsa jak i aktualne poglądy doktryny zgodnie z którymi jest to instytucja o charakterze wyjątkowym, która powinna stanowić przywilej dla osób, które muszą korzystać z ochrony prawnej przed sądem a w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu (tak H Knysiak – Molczyk w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". pod redakcją prof. T. Wosia. Warszawa 2005 s. 631). Postulatom tym wtóruje zresztą praktyka orzecznicza sądów administracyjnych zgodnie z którą, udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postan. NSA z 27 maja 2008 r. I FZ 160/08). Z przytoczonych względów orzeczono zatem jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 §1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).