III SA/Kr 126/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickej po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 listopada 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy odstąpienia od żądania zwrotu wydatków za zrealizowane usługi opiekuńcze p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącą H. D. od kosztów sądowych II) ustanowić dla skarżącej H. D. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka W dniu 26 stycznia 2012 r. za pośrednictwem Samorządowego kolegium Odwoławczego wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek H. D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku tym skarżąca oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód z tytułu pobieranych świadczeń - emerytalnego i rentowego wynosi 1.740,55 zł netto. Skarżąca jest najemca lokalu mieszkalnego, stanowiącego własność Gminy o pow. 38,12 m2. Nie posiada przedmiotów wartościowych powyżej 3.000 euro. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, iż z powodu niskiego dochodu nie jest wstanie ponieść kosztów sądowych ani ustanowić adwokata z wyboru. Jest osobą przewlekle chorą. Trudno jej się poruszać samodzielnie, gdyż cierpi na niedowład kończyn. Jak wynika z wniosku i akt sprawy skarżąca ponosi w miesiącu stałe koszty utrzymania koniecznego w kwocie około 1.200 zł. Dodatkowo prowadzona jest wobec niej egzekucja administracyjna 9 532,51 zł ) a nadto na skutek zapadłego w dniu 30 grudnia 2011 r. wyroku ( sygn. akt [...]) skarżąc ma w miesięcznych ratach po 500 zł spłacać Gminie zadłużenie z tytułu zaległego czynszu najmu. Te dodatkowe obciążenie powoduje, iż de facto skarżąc pozostaje bez środków do życia. Wspomniane bowiem obciążenia pochłaniają cały jej miesięcznych dochód. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną (do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). W ocenie orzekającego sytuacja finansowa skarżącej, utrzymywanie się ze świadczeń emerytalnego i rentowego, które przeznaczane jest na zaspokojenie potrzeb zdrowotnych i powstałych na skutek pogarszającego się stanu zdrowia nie spłaconych a egzekwowanych zobowiązań, samodzielne ponoszenie wszelkich opłat i kosztów zwianych z codziennym utrzymaniem skarżącej, uzasadnia decyzję o uwzględnieniu wniosku i zwolnieniu skarżącej od kosztów sądowych oraz ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244§ 1, art. 245 § 1 , 2 , art. 246 § 1 pkt 1. art., 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).